The Effect of Quran Recitation on Guidance: Those Who Believed by Reading The Quran During The Time of The Prophet

Year 2025, Volume: 5 Issue: 3, 179 - 200, 15.12.2025

Feridun Tekin

https://doi.org/10.62297/idrak.1783012

Abstract

Literature and poetry, which are the basic elements of Arabic literature, occupied an important place in the pre-Islamic period. During this time period, people expressed different subjects through poetry and took advantage of the features of this art form. Mecca, where Prophet Muhammad was born and raised, was a center where important poets and poems gathered. This place was home to the Kaaba where the poems of the poets who won competitions were hung. Poets and poetry were the press and publication organs of this era. When Prophet Muhammad was appointed as a prophet and began to convey the Quran to people, he encountered different reactions. When people heard statements in the nature of masterpieces from someone who is an illiterate, they greeted the events with amazement. Because they had never witnessed a similar event before. Those who received the revelation began to compare the verses of the Quran with the poems of the poets. But the poet of the Qur'an, which is the ability of some people that have the top-level expression, language, statement, style, eloquence, art, music and the word that you can't have a mortal have expressed his content. Those who realized ıts wonder were honored with Islam. As stated in the Quran, the fact that it is not the word of a poet, and that even if jinn and humans came together, they could not create anything similar to it or equal to a verse of it, reveals the value and worth of the Quran. In our study, we examined the individuals and groups who became Muslims through the reading of the Quran by the Prophet. We discussed their reactions when they listened to the Quran, their attitudes towards it, and the process of their encounter with the revelation. We tried to express the verses that affect Muslims with examples. In our article, we benefited from the early biography, history, and exegesis sources and the studies conducted today.

Keywords

History of Islam , The Prophet , Qur'an , Poet , Poem

Kur’an Tilavetinin Hidayete Etkisi: Hz. Peygamber Zamanında Kur’an’ın Okunmasıyla İman Edenler

Abstract

Arap edebiyatının temel unsurlarından olan edebiyat ve şiir İslâm öncesi dönemde önemli bir yer işgal etmekteydi. Bu zaman diliminde insanlar değişik konuları şiirle dile getirir, bu sanat dalının sahip olduğu özelliklerinden istifade ederlerdi. Hz. Muhammed’in doğup-büyüdüğü yer olan Mekke önemli şair ve şiirlerin toplandığı bir merkez konumundaydı. Burası yarışmalar neticesinde dereceye giren şairlerin şiirlerinin asıldığı Kâbe’ye ev sahipliği yapmaktaydı. Şair ve şiir bu devrin basın-yayın organı konumundaydı. Hz. Muhammed, peygamber olarak görevlendirilip insanlara Kur’ân’ı tebliğe başladığında farklı tepkilerle karşılaştı. İnsanlar ümmî olan birinden şaheser niteliğinde ifadeler duyunca yaşananları hayretle karşıladılar. Çünkü daha önce benzer bir olaya şahit olmamışlardı. Vahye muhatap olanlar Kur’ân âyetlerini şairlerin şiirleriyle mukayese etmeye başladılar. Ancak şairlik yeteneği üst düzey olan bazı kimseler Kur’ân’ın sahip olduğu ifade, dil, beyan, üslup, belâgat, sanat, mûsikî ve muhteviyattan hareketle onun bir beşer sözü olamayacağının dile getirdiler. Onu harikuladeliğini fark edenler İslâmla şereflendiler. Kur’ân’da da ifade edildiği üzere onun şair sözü olmaması, cin ve insanlar bir araya gelseler dahi benzerine veya bir âyetine denk gelebilecek bir şeyi oluşturulamaması, Kur’ân’ın sahip olduğu kıymet ve değeri ortaya koymaktadır. Çalışmamızda Hz. Peygamber’in Kur’ân okumasıyla Müslüman olan kişi ve grupları inceledik. Kur’ân’ı dinlediklerinde göstermiş oldukları tepkileriyle ona karşı tavırlarını ve vahiyle tanışma süreçlerini ele aldık. Müslüman olanları etkileyen âyetleri örneklerle ifade etmeye çalıştık. Makalemizde ilk dönem siyer, tarih, tefsir kaynakları ile günümüzde yapılan çalışmalardan istifade ettik.

Keywords

İslam Tarihi , Hz. Peygamber , Kur'an , Şair , Şiir

References

• Ahmed Cevdet Paşa. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Hayatı. İstanbul: Çelik Yayınevi, 1979.
• Apak, Adem– Demircan, Adnan. Hz. Peygamber Döneminde Müşriklerle İlişkiler. İstanbul: Kuramer Yayınları, 2021.
• Begavî, Ebü'l-Kâsım Abdullah b. Muḥammed. Muʿcemu's-saḥâbe. nşr. Muḥammed Avḍ el-Menḳûş – İbrâhîm İsmail el-Ḳâḍî. 4 Cilt. Kuveyt: Meberretu'l-Âl ve'l-Asḥâb, 2011.
• Belâzürî, Ebü'l-Abbas Ahmed b. Yahya b. Câbir. Ensâbû’l-eşrâf. thk. Süheyl Zekkâr. 13 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Fikr, 1997.
• Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail b. İbrâhîm. el-Kütübü's-sitte ve şürûhuha: Sahîhü’l-Buhârî. fihrist. Bedreddin Çetiner. 2 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 2. Basım, 1992.
• Cerrahoğlu, İsmail. “Peygamberimiz ve En Büyük Mucizesi Kur’an-ı Kerim”. Diyanet İlmi Dergi (Diyanet İşleri Başkanlığı Dergisi). 1968, C.7, sayı: 68-69, s. 15-20.
• Demirci, Muhsin. Kur’an Tarihi. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Vakfı Yayınları, 8. Basım, 2015.
• Dımaşkî, Ebû Abdillah Şemsüddîn Muhammed b. Yûsuf eş-Şâmî. Sübülü’l-hudâ ve’r-reşâd fî sîret-i hayri’l-ibâd. thk. Mustafa Abdülvahid vd. 12 Cilt. Kahire: Vizaretü’l-Evkaf ve’ş-Şuuni’l-İslâmiyye, 1997.
• Doğrul, Ömer Rıza. Tanrı Buyruğu. 2 Cilt. İstanbul, Ahmet Halit Yaşaroğlu Kitapçılık ve Kağıtçılık T.L.Ş., 3. Basım, 1955.
• Diyarbekrî, Hüseyin b. Muhammed b. el-Hasen. Târîhü’l-hamîs fî ahvâli enfesi nefîs. 2 Cilt. Beyrut: Muessestu Şa’ban, ts.
• Ebû Nu’aym, Aḥmed b. Abdullah b. Aḥmed el-İsfehânî. Ma’rifetu's-saḥâbe. nşr. Âdil b. Yûsuf el-Azzâzî. 7 Cilt. Riyad: Dârü'l-Vaṭan, 1998.
• Efendioğlu, Mehmet. “Zekvân b. Abdükays”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 44/221-222. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2013.
• el-Fahurî, Hanna. el-Câmi fi târîhi’l-edebi’l-Arabî el-edebü’l-kâdîm. Beyrut: Dârü’l-Cil,1986.
• Fayda, Mustafa. “Ömer”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 34/44-51. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
• Güler, Zekeriya. “Tufeyl b. Amr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 41/323-324. İstanbul: TDV Yayınları, 2012.
• Halebî, Ebü’l-Ferec Nûrüddîn Ali b. Burhânüddîn İbrâhîm b. Ahmed. es-Sîretü'l-Halebiyye İnsânü’l-uyûn fi sîreti’l-emîni’l-me’mûn. 3 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Maârif, ts.
• İbn Abdülber, Ebû Ömer Cemâlüddîn Yûsuf b. Abdillah b. Muhammed. el-İstîâb fî ma’refeti ashâb. thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî. 9 Cilt. Byy: yy, 2019.
• İbn Abdülber, Ebû Ömer Cemâlüddîn Yûsuf b. Abdillah b. Muhammed. ed-Dürer fî iḫtiṣâri’l-megâzî ve’s-siyer. thk. Şevki Zayyıf, Kahire: Dârü'l-Meârif, 1966.
• İbnü’l-Cevzî, Ebü’l-Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Ali b. Muhammed. el-Vefâ bi-ahvâli'l-Mustafâ. thk. Muhammed Zührî en-Neccar. 2 Cilt. Kahire: Matbatü’l-Kilani, 1976.
• İbnü’l-Cevzî, Ebü’l-Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Ali b. Muhammed. el-Muntazam fî târîhi'l-mülûk ve'l-ümem. thk. Muhammed Abdülkadir Atâ – Mustafa Abdülkadir Ata. 18 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye. 1992.
• İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasan İzzüddîn Ali b. Muhammed b. Muhammed. el-Kâmil fi't-târîh. thk. Ebü’l-Fidâ Abdullah el-Kâdî. 11 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1987.
• İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasen İzzüddîn Ali b. Muhammed b. Muhammed. Üsdü’l-gâbe fî ma’rifeti’s-sahâbe. thk. Ali Muhammed Muavviz v. dğr. 8 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1996.
• İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Ali b. Muhammed el-Askalânî. el-İsâbe fî temyîzî’s-sahâbe. 9 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Kütübi’l-İlmiyye, 1992.
• İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed. es-Sîretu'n-nebeviyye ve âḫbâru'l-hulefa. nşr. Azîz Bey vd. 2 Cilt. Beyrut: el-Kütübü's-Sekâfiyye,1996.
• İbn Hişâm, Ebû Muhammed Abdulmelik. es-Sîretü’n-nebeviyye. thk. Mustafa es-Sekkâ v. dğr. 4 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut, ts.
• İbn İshâk, Ebû Abdillah Muhammed b. İshâk b. Yesâr. Sîret-i İbn İshâk. thk. Ahmed Ferid Mezidî. 2 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.
• İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İmâdüddîn İsmail b. Ömer. el-Bidâye ve’n-nihâye. thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî, 21 Cilt. Cize: Dârü’l-Hicr, 1997.
• İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim. el-Maârif. thk. Servet Ukkâşe, Kahire: Dârü'l-Maârif, 4. Basım, 1969.
• İbn Sa’d, Ebû Abdullah Muhammed. et-Tabakâtü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdülkadir Atâ, 11 Cilt. Kahire: Mektebetü’l Hancî, 2001.
• İyibilgin, Orhan. “Hz. Yûsuf Kıssasının Üslup ve İhtiva Ettiği İbretler Yönünden Değerlendirilmesi”, Uluslararası Hz. İbrahim (a.s.) ve Nübüvvet Sempozyumu Tebliğler Kitabı. ed. Atilla Yargıcı – Mahmut Öztürk, 2 Cilt. (İstanbul: Nida Akademi, 2019), 1/122-139.
• Köksal, Mustafa Asım. Peygamberler Peygamberi Hz. Muhammed ve İslamiyet. 9 Cilt. İstanbul: Işık Yayınları, 2010.
• Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh. el-Câmi' li-ahkâmi'l-Kur’an, thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî. 24 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2006.
• Makrizî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ali el-Huseynî. İmtâü’l-esmâ bimâ li’n-Nebî mine’l-ahvâl ve’l-emvâl ve’l-hâfede ve’l-metâ. nşr. Muhammed Abdülhamid en-Nemisi. 15 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1999.
• Mukâtil b. Süleyman, Ebü’l-Hasen Mukâtil b. Süleymân b. Beşîr. Tefsiru Mukâtil b. Süleyman. thk. Abdullah Mahmûd Şehhate. 5 Cilt. Beyrut: Müesssetü’l-Tarîhi’l-Arabi, 2002.
• Subhî Salih. Kur’an İlimleri. trc. M. Said Şimşek. İstanbul: Hibaş Yayınları, ts.
• Suyûtî, Ebü'l-Fazl Celaleddîn Abdurrahman b. Ebî Bekr. el-İtkân fî ulûmi'l-Kur’an. trc. Sâkıp Yıldız-Hüseyin Avni Çelik. 2 Cilt, İstanbul: Hikmet Neşriyat, 1987.
• Süheylî, Ebü’l-Kâsım Abdurrahmân b. Abdillah b. Ahmed. er-Ravzü'l-ünüf fî tefsîri’s-sîreti'n-nebeviyye li-İbn Hişam. thk. Mecdî b. Mansûr b. Seyyid eş-Şûra. 4 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
• Numânî, Mevlânâ Şiblî. Son Peygamber Hz. Muhammed. Sîretü’n-Nebî. çev. Yusuf Karaca. 2 Cilt. İstanbul, İz Yayıncılık, 2. Basım, 2005.
• Önkal, Ahmet. “Akabe Biatları”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 2/211. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1989.
• Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr. Târîhu’r-rusül ve’l-mülûk. thk. Muhammed Ebü’l-Fazl İbrahim. 11 Cilt. Mısır: Dârü’l-Meârif, 2. Basım, 1968.
• Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr. Câmiü’l-beyân an te’vili âyi’l-Kur’an. thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türki. 25 Cilt. Kahire, Dâru Hicr, 2001.
• Urve b. Zubeyr, Ebû Abdillah. Meğâzî Rasûlillah. thk. Muhammed Mustafa el-A’zamî. Riyad: Mektebetü't-terbiyeti'l-Arabî, 1981.
• Ünal, İsmail Hakkı. “Es’ad b. Zürâre”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 11/352. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1995.
• Vâkıdî, Muhammed b. Ömer. Kitâbü’l-Meğâzî. thk. Marsden Jones. 3 Cilt. Beyrut: Alemü'l-Kütüb, 1984.
• Yardım, Ali. “Dımâd b. Sa’lebe”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 9/272-273. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1994.
• Yılmaz, Lokman. Kıraatü’n-nebi (Hz. Peygamber’in Tilavetine dair). Ankara: Sonçağ Yayınları, 2023.
• Yedi Askı Arap Edebiyatının Harikaları. çev. Nurettin Ceviz v. dğr., Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2010.
• Zehebî, Ebû Abdillah Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osmân. Siyeru a’lâmi’n-nübelâ. thk. Şuayb el-Arnaut – Hüseyin Esat. 23 Cilt. Beyrut: Müessesetü'r-Risâle, 3. Basım, 1985.
• Zehebî, Ebû Abdillah Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osmân. Târihü’l-islam ve vefeyâtü’l-meşâhir ve’l-a’lâm. thk. Ömer Abdüsselâm Tedmürî. 53 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Kitâbi'l-Arabi, 1987.
• Zürkânî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdilbâkî b. Yûsuf. Şerhu alâ Mevâhibi’l-ledüniyye [bi’l-minâhi’l-Muhammediyye]=İşrâku meşâbihi’s-sîreti’n-nebeviyye bi-meczi esrâri’l-Mevahibi’l-ledünniyye, zabatahu ve sahhahahu. Muhammed Abdülaziz el-Halidî. 12 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1996.