Research Article

KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ

Volume: 4 Number: 2 January 22, 2025
EN TR

KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ

Abstract

Günümüzde yenilenebilir enerji kaynakları teknolojileri hızla gelişerek yaygınlaşsa da halen birincil enerji kaynakları olan petrol ve doğal gaz üretiminin ve kullanımının azalması mümkün görünmemektedir. Bu da açık şekilde hızla büyüyen nüfuslara sahip olan dünya ülkelerinin çok uzun bir dönem daha bu birincil enerji kaynaklarına ihtiyaç duymaya devam edecekleri anlamına gelmektedir. Bu konuda siyasi, güvenlik ve ekonomik olarak dikkate alınması gereken üç boyutlu enerji sorunsalının yine üreten, üretilen kaynakların dünya piyasalarına ulaştırılmasında ana güzergâh olan ve kullanan (kaynaklara hiç sahip olmayan/kaynaklara yetersiz sahip olan/kaynaklara sahip olsa da daha fazla ihtiyaç duyan) ülkeler bazında önemli mücadele alanlarının oluşmasına ve günümüzün kırılgan dengeli küresel ilişkilerinde problem sahalarının doğmasına neden olmaktadır. Konuya bu çerçeveden yaklaşıldığında problem sahaları ile ilgili önemli tezler tartışılmaktadır. Bunlar genel çerçevede petrol ve doğalgazın küresel ilişkilerin ana belirleyicisi olması, ülkelerin refahı ve politik dengeleri için ana etken durumuna gelmesi, bu kaynakların üretiminden kullanımına kadar olan sürecin içinde coğrafyaların, devlet yönetimlerin, uluslararası ilişkilerin ve enerji şirketlerinin çıkarlarının uyum sağlayamaması, Kaynakların kesintisiz akışının devamındaki dengesizlikler, bu kaynaklara bağımlılığın ülkeler arası ilişkileri her an bozabilecek durumda olması şeklindedir. Dolayısı ile konu üç boyutlu hassasiyete sahiptir. Bu bağlamda makale petrolün kullanımındaki artan ihtiyacın karşılanması, dünya piyasalarına ulaştırılmasında kullanılan güzergahların kırılganlığına ve ülkelerin refah devamlılığının ve politik istikrarlarının bu ihtiyaca çok bağlı olmasındaki karşıtlığın ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Makalenin birinci bölümü “küresel enerji kaynaklarının üretimi ortaya konulacak ve bölgesel üretim değerlendirilmesi yapılacak, ikinci bölümde üretim ve aktarım coğrafyaları incelenerek hassasiyetler vurgulanacak, üçüncü bölümde son yıllardaki politik gelişmelerin petrol üretimine ve dünya piyasalarına ulaştırılmasına olan etkileri değerlendirilecek ve sonuç bölümünde de çözüm önerileri ortaya konulacaktır.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur.

Ethical Statement

Çıkar çatışması yoktur.

Thanks

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

References

  1. Africa’s Oil Boom And The Poor, https://www.crs.org/sites/default/files/tools-research/bottom-of-the-barrel.pdf, (Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2024).
  2. Amin, S. (1974). “Accumulation on a World Scale: A Critique of the Theory of Underdevelopment, Monthly Review Press
  3. Birsel, H., (2012). Başlangıçtan Günümüze NATO Sorunsalı, Madalyonun İki Yüzü, SDU Faculty of Arts And Sciences Journal of Social Sciences, May 2012, No. 25, ss.109-124.
  4. Cherp, Aleh ve Jewell, Jessica (2014) - The Geopolitics of Renewable Energy: Lessons from the Global Energy Crisis, Energy Policy Dergisi, Cilt :68, Sayı: 1, ss. 93-101.
  5. Deniz İSTİKBAL, D. (2018). Küresel Enerji Piyasasında Değişen Jeopolitik: Petrol Sektörü, Ekonomi Maliye İşletme Dergisi , Cilt:1, Sayı:2, ss. 103-116.
  6. Financement Du Terrorisme En Afrique De L’ouest. https://www.fatf-gafi.org/content/dam/fatf-gafi/reports/ft-en-afrique-de-louest.pdf.coredownload.pdf, (Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2024).
  7. Ikenberry, G.J. (2005). “Liberalism and Empire: Logics of Order in the American World, Review of International Studies, 31(4), pp.1-22.
  8. İnan, A. (2013). Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı ve Türkiye-Irak İlişkileri, ORSAM, 2013, (1930-2011), https://www.orsam.org.tr/d_hbanaliz/7aybukeinan.pdf , (Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2024).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 22, 2025

Submission Date

November 12, 2024

Acceptance Date

January 21, 2025

Published in Issue

Year 2024 Volume: 4 Number: 2

APA
Kantarcı, H., & Birsel, H. (2025). KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme Ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4(2), 33-51. https://doi.org/10.61349/iesbad.1583678
AMA
1.Kantarcı H, Birsel H. KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2025;4(2):33-51. doi:10.61349/iesbad.1583678
Chicago
Kantarcı, Hakan, and Haktan Birsel. 2025. “KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme Ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 4 (2): 33-51. https://doi.org/10.61349/iesbad.1583678.
EndNote
Kantarcı H, Birsel H (January 1, 2025) KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 4 2 33–51.
IEEE
[1]H. Kantarcı and H. Birsel, “KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ”, İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 33–51, Jan. 2025, doi: 10.61349/iesbad.1583678.
ISNAD
Kantarcı, Hakan - Birsel, Haktan. “KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 4/2 (January 1, 2025): 33-51. https://doi.org/10.61349/iesbad.1583678.
JAMA
1.Kantarcı H, Birsel H. KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2025;4:33–51.
MLA
Kantarcı, Hakan, and Haktan Birsel. “KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ”. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme Ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 2, Jan. 2025, pp. 33-51, doi:10.61349/iesbad.1583678.
Vancouver
1.Hakan Kantarcı, Haktan Birsel. KÜRESEL PETROL ÜRETİMİNDE VE DÜNYA PİYASALARINA ULAŞTIRILMASINDA YAŞANAN ÜÇ BOYUTLU (SİYASİ, GÜVENLİK, EKONOMİK) GÜÇ MÜCADELESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2025 Jan. 1;4(2):33-51. doi:10.61349/iesbad.1583678