Review

Cerrahi Girişimlerde Antiseptik Uygulamalarının Etkinliği: Sistematik Bir Yaklaşım

Volume: 4 Number: 1 April 30, 2026
EN TR

Cerrahi Girişimlerde Antiseptik Uygulamalarının Etkinliği: Sistematik Bir Yaklaşım

Öz

Giriş Cerrahi girişimler, cerrahi alan enfeksiyonları (CAE) açısından yüksek risk taşır ve bu enfeksiyonlar morbidite, mortalite ve maliyetleri artırabilir. Antiseptikler, cerrahi alanın mikrobiyal yükünü azaltarak enfeksiyon kontrolünde temel bir yer tutar. Gelişme Bu derleme, cerrahi girişimlerde kullanılan başlıca antiseptik ajanların (alkol bazlı çözeltiler, povidon-iyot, klorheksidin ve bazı kombine formülasyonlar) CAE’yi önlemedeki etkinliğini, güvenlilik profilini ve klinik yansımalarını sistematik bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Kanıta dayalı çalışmalar; antiseptik seçiminin formülasyon, konsantrasyon ve uygulama tekniğine bağlı olarak değişen sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Randomize kontrollü çalışmalar ve meta-analizler, özellikle klorheksidin–alkol kombinasyonlarının bazı durumlarda enfeksiyon oranlarını azaltmada daha güçlü kanıtlar sunduğunu; gözlemsel çalışmalar ise gerçek yaşamda protokollere uyumun (eğitim, standart süreçler, ekip koordinasyonu) sonuçları belirgin biçimde etkilediğini vurgulamaktadır. WHO rehberleri, cerrahi öncesi cilt hazırlığı ve el hijyeninde uygun antiseptik kullanımını temel bir güvenlik adımı olarak önermektedir. Sonuç Genel kanıtlar, antiseptiklerin doğru ajan seçimi ve standardize uygulama ile CAE riskini anlamlı düzeyde azaltabildiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, alerji/tahriş gibi yan etkiler ve uygulama uyumu dikkate alınmalı; antiseptik kullanımı, sterilizasyon ve genel enfeksiyon kontrol önlemleriyle bütüncül biçimde ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

None

Ethical Statement

As this is a compilation study, ethics committee approval was not required.

Thanks

None

References

  1. Barker, L. K., Schneider, A. M., & Xu, M. (2017). Enhancing safety through infection prevention best practices: A strategy for effective perioperative care. Journal of PeriAnesthesia Nursing, 32(4), 456–464.
  2. Chowdhury, P. (2020). The efficacy of Betadine as an antiseptic agent: A review. Journal of Infection and Public Health, 13(5), 760–763.
  3. Clarke, R. S., Hainsworth, S. R., & Shadbolt, C. D. (2015). Antisepsis in surgical practice. Journal of the Royal Society of Medicine, 108(10), 398–402.
  4. Dükkancı, K. (2021). Comparison of antibacterial effects of chlorhexidine and iodine based antiseptics. BMC Infectious Diseases, 21(1), 1–9.
  5. Fitzgerald, J. (2018). Antisepsis in the modern surgical environment. Surgical Infections, 19(5), 511–520.
  6. Friedman, M., Arjmand, E., & Makkar, P. (2020). Effectiveness of antiseptic solutions on surgical site infection rates: A systematic review. Surgical Infections, 21(3), 233–243.
  7. Gould, D. J., Moralejo, D., Drey, N. S., & Chudleigh, J. (2010). Interventions to improve hand hygiene compliance in patient care. Cochrane Database of Systematic Reviews, (9).
  8. Gul, B., Yilmaz, S., & Kaplan, I. (2015). Infection control in surgery: A comprehensive approach. International Journal of Surgery, 21, 184–188.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Fundamentals of Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

February 13, 2026

Acceptance Date

March 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 4 Number: 1

APA
İbil, N., & Güneş, P. D. M. E. (2026). Cerrahi Girişimlerde Antiseptik Uygulamalarının Etkinliği: Sistematik Bir Yaklaşım. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 15-19. https://izlik.org/JA38XX94LC