İslâm ve Batı: İki Medeniyetin Ürettiği Felsefe ve Bilimin Gaye ve Sonuçları Bakımından Tasviri i

Öz

İslâm ve Batı’nın bilim anlayışı, ancak ilişkili oldukları inanç ve kültür köklerinden neşet eden kendine özgü dünya görüşü ve evren tasavvuruna sahip medeniyetleri bağlamında anlaşılabilir. İslâm’ın ilim/bilim anlayışı bireyin ve toplumun kemâlini ve mutluluğunu amaçlayan bir motivasyona sahiptir. Öyle ki o, Allah’ın iradesini ve onun yaratma gayesini önceleyen tevhidî bir bilgi, varlık ve değer algısını taşımaktadır. Buna karşın Batı medeniyetinin tekno-bilimi, mutlak hakikat anlayışı yerine inşâî (itibârî) hakikati benimsemiştir. Söz konusu ideolojik bilim yaklaşımı piyasa ekonomisi, güç ve konforu hedeflemiş, kölelik ve sömürüyü hedefleyerek onları yüceltmiştir. Bu makale, özellikle son iki yüzyılda Batı medeniyetinin tekno-bilimsel gelişimi ve dünya üzerindeki kapital tahakkümü karşısında İslâm medeniyetinin bilim/ilim anlayışının geri, çaresiz ve Müslüman toplumların mahkûm ve mazlum olduğu gerçeğinden hareketle bu durumun temel nedenlerini felsefî bakış açısıyla ele alarak her iki medeniyetin bu bağlamda tasvirini yapmayı hedeflemektedir

Anahtar Kelimeler

• : İslâm medeniyeti, ilim/bilim, Batı medeniyeti, kolonyalizm, oryantalizm.

İslâm ve Batı: İki Medeniyetin Ürettiği Felsefe ve Bilimin Gaye ve Sonuçları Bakımından Tasviri islam and the West: The Description of Philosophy and Science Produced by Two Civilizations in terms of Their Aims and Results

Abstract

Understanding of science of Islam and West can only be comprehended within the context of the related civilisations that each has a sui generis worldviews and cosmos conceptualisation originated from their beliefs and cultures. Understanding of science of Islam is a motivation aspiring after the happiness and spiritual maturity of the individual and society, representing monotheistic knowledge, perception of existence and value that strive to prioritise the will of Allah and His intent of creating. Techno-science of the Western civilisation has preferred the constructional truth to the understanding of absolute based on the scientific knowledge targeting to instrumentalise this ideological science approach for the purpose of market economy, power and comfort, to realise the enslavement and colonialization. This paper aims, in light of philosophy, to deal with the main reasons for this situation originating from the presentation of Islamic civilisation as “primitive” and “backward” in the field of knowledge/science and Muslims suffering from this disregard and condescension against the techno-scientific progress and capital domination of the western civilisation.

Keywords

• Islamic civilization, knowledge/science, Western civilization, colonialism, orientalism.