İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KÜRESEL ISINMAYA DİKKAT ÇEKME AÇISINDAN İKLİM KURGU ROMANLARI: KURBAĞA ADASI VE KÖPEKLİ ÇOCUKLAR GECESİ’NİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

İklim kurgu romanları özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren bir tür olarak tanımlandığı gibi bilimkurgu ve distopya gibi türlerin içinde de değerlendirilmektedir. İklim kurgu, iklim değişikliği farkındalığı yaratma, küresel ısınmanın yıkıcı etkilerini ve farkında olmadığımız değişimleri aktarma açısından önemli potansiyele sahiptir. Çalışma öncelikle iklim kurgunun kavram olarak ne anlama geldiği, diğer türlerle ilişkisi, sınırları ve çeşitliliğine odaklanmış ve bu türe mal edilen izleklerden hareketle Kurbağa Adası ve Köpekli Çocuklar Gecesi’ni karşılaştırmalı bir bakış açısıyla irdelemiştir. İklim kurgu eserleri, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın sonuçlarını gözler önüne sererken yakın geleceğe yönelik çıkarımlarda bulunmaktadır. Selim Erdoğan’ın Kurbağa Adası isimli eseri İstanbul’dan hareketle konuya dikkat çekerken; Oya Baydar Köpekli Çocuklar Gecesi’nde aynı işlevi küresel ölçekte gerçekleştirir. Eserlerin 2019 yılında kaleme alınmış olması da bakış açıları noktasında öne çıkan bir işaret olarak değerlendirilebilir. Amacımız, bu romanlarda iklim değişikliğinin nasıl çerçevelendiğini keşfetmek, iklim değişikliğini yaşanmış bir deneyim olarak tanımlamak için şablonlar sağlayan temaları araştırmak ve geleceğin senaryolarının altında yatan beklentileri belirlemek ve anlamaktır.

Anahtar Kelimeler

• İklim kurgu
• iklim değişikliği
• küresel ısınma
• ekosistem.

CLIMATE FICTION NOVELS FOR DRAWING ATTENTION TO CLIMATE CHANGE AND GLOBAL WARMING: COMPARATIVE ANALYSIS OF KURBAĞA ADASI AND KÖPEKLİ ÇOCUKLAR GECESİ

Öz

Climate fiction novels, especially since the second half of the 20th century, have been defined as a genre as well as being evaluated within genres such as science fiction and dystopia. Climate fiction has important potential to raise awareness of climate change, to convey the devastating effects of global warming and changes that we are not aware of. The study has primarily focused on what climate fiction means as a concept, its relationship with other genres, its boundaries and diversity, and examined Kurbağa Adası and Köpekli Çocuklar Gecesi with comparative method, based on the themes attributed to this genre. Climate fiction works make inferences for the near future while revealing the consequences of climate change and global warming. While Kurbağa Adası by Selim Erdogan draws attention to the subject with reference to Istanbul, Oya Baydar performs the same function on a global scale in Köpekli Çocuklar Gecesi. The fact that the works were written in 2019 is a sign that they look from the same perspective. Our aim is to explore how climate change is framed in these novels, to explore themes that provide templates for describing climate change as a lived experience, to identify and understand the expectations underlying future scenarios.

Anahtar Kelimeler

• Climate fiction
• climate change
• global warming
• ecosystem.

Kaynakça

1. Baydar, Oya (2019). Köpekli Çocuklar Gecesi, Can Sanat Yayınları: İstanbul.
2. Clarke, Jim (2013). “Reading Climate Change in J.G. Ballard”, Critical Survey, C. 25, S. 2, New York, s. 7-21.
3. Erdoğan, Selim (2019). Kurbağa Adası, İthaki Yayınları: İstanbul.
4. Fiskio, Janet (2012). “Apocalypse and Ecotopia: Narratives in Global Climate Change Discourse” Gender & Class, C. 19, S.1/2, New York, s. 12-36.
5. Herold Emanuel, Farzin Sina, Gaines Susan M. (2016). “Between Fact and Fiction: Climate Change”, Science Fiction Studies, C. 43, S.3, s. 609-611.
6. Hughes, Rowland; Wheeler, Pat (2013) “Introduction Eco-dystopias: Nature and the Dystopian Imagination”, Critical Survey, C. 25, S. 2, New York, s.1-6.
7. Irr, Caren (2017). “Climate Fiction in English”, Brandeis University Oxford Research Encyclopedias, Literature. Jensen, Casper Bruun (2018) . “Wound-Up Worlds And The Wind-Up Girl: On The Anthropology Of Climate Change And Climate Fiction”, Latin American Science, Technology and Society, C.1, S.1, Tapuya, s. 186-200.
8. Johns-Putra, Adeline (2016). “Climate Change in Literature and Literary Studies: From Cli-Fi, Climate Change Theater and Ecopoetry to Ecocriticism and Climate Change Criticism” Wires Climate Change, S.7, s. 266–282.

9. Kumar, Krishan (2006). Modern Zamanlarda Ütopya ve Karşıütopya, Kalkedon Yayıncılık: İstanbul.
10. Milkoreit, Manjana (2016). “The Promise of Climate Fiction: Imagination, Storytelling and the Politics of the Future”, (İçinde: Reimagining Climate Change) Routledge Advances in Climate Change Research, s. 171–191.
11. Milkoreit, Manjana (2017). “Imaginary Politics: Climate Change and Making the Future”, Elem Sci Anth, C. 5, S. 62, s.2-18.
12. Milner, Andrew; Burgmann, JR (2018). “Climate Fiction: A World-Systems Approach”, Cultural Sociology, S. 12(1), s. 22–36.
13. Stableford, Brian (2018). “Ekoloji ve Distopya” [İçinde: Ütopya Edebiyatı], İş Bankası Kültür Yayınları: İstanbul, ss. 359-390.
14. Trexler, Adam (2015) Anthropocene Fictions: The Novel in a Time of Climate Change, U of Virginia P: Charlottesville.
15. Ullrich, Jan (2015). “Climate Fiction: Can Books Save The Planet? From Margaret Atwood To Paolo Bacigalupi: The New Popularity Of 'Climate Fiction'”, The Atlantic, https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/08/climate-fiction.
16. Von Mossner, Alexa Weik (2017). “Cli-Fi and the Feeling of Risk”, Amerikastudien/ American Studies, C. 62, S.1, s. 129-138.
17. Whiteley Andrea, Chiang Angie, Einsiedel Edna (2016). “Climate Change Imaginaries? Examining Expectation Narratives in Cli-Fi Novels”, Bulletin of Science, Technology & Society 2016, S. 36(1), s. 28–37.
18. İnternet Kaynakları Global Warming vs. Climate Change | Resources – Climate Change: Vital Signs of the Planet (nasa.gov) (Erişim Tarihi: 05.08.2021). NASA - Wildfires: A Symptom of Climate Change (Erişim Tarihi: 05.08.2021). Turkey Experiences Intense Drought (nasa.gov) (Erişim Tarihi: 05.08.2021). NASA GSFC NRT Global Flood Mapping (Erişim Tarihi: 05.08.2021).