EN
TR
Endotelinler: Vazoaktif Peptidler
Öz
Damar endotelyumundan salgılanan lokal hormonal
faktörler (otokoidler, parakrin ajanlar) damar tonusunun
düzenlenmesini sağlarlar. Bu faktörlerden nitrik oksit (NO),
prostaglandin-I2 (PGI2) gibi bir kısmı damar gevşetici
(vazodilatatör) olarak düzenleme yapar, endotelin (ET)–1,
anjiotensin-II gibi diğer bir kısmı da damar büzücü
(vazokonstriktör) olarak işlev görür. Yanagisawa ve ark.
tarafından 1988 yılında tanımlanan, damar
endotelyumundan sentezlenen ET–1; NO’nun aksine, uzun
etki süresi ve yavaş salınımı ile, bilinen en güçlü
vazokonstriktör ajanlardan biridir. Damar
endotelyumundan kaynaklanan ET insan vücudunda
hemen her yerde bulunur, promitojen olarak etki eder ve
embriyonik gelişimde önemli bir rol oynar. ET için üç ayrı
peptidi kodlayan ve ET–1, ET–2, ET–3 olarak adlandırılan
üç farklı genin varlığı saptanmıştır. Ancak kanda en yüksek
konsantrasyonda bulunan ve insan endotelyumu
tarafından başlıca sentezlenen izopeptid ET-1’dir. Her üç
ET isoformu, aralarında disülfit bağının yer aldığı (Cys1
- Cys15; Cys3 -Cys11) dört sistein rezidüsü içerir. Yirmi bir
amino asit rezidüsüne sahip ET-1, biyolojik etkilerini G
proteinine bağlı zarı 7 defa geçen ETA ve ETB reseptörleri
aracılığıyla gerçekleştirir. ET reseptör antagonistleri
konjestif kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon, arteryel
hipertansiyon, prostat hipertrofisi, prostat kanserleri,
preeklamsi, ateroskleroz ve böbrek yetmezliği gibi ciddi
hastalıklar için yeni bir tedavi edici saha sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Goto K. Pulmonary actions of endothelins-history of endothelin. Birkhauser Verlag Basel. Switzerland. 1999;1:1-20
- Moncada S, Gryglewski R, Bunting S, Vane JR. An from prostaglandin endoperoxides to an unstable substance that 1976;263:663-665 arteries transforms inhibits platelet aggregation. Nature.
- Furchgott RF, Zawadzki JV. The obligatory role of endothelial cells in the relaxation of arterial smooth muscle by acetylcholine. Nature. 1980;288:373-376
- Hickey KA, Rubanyi G, Paul RJ, Highsmith RF. a Characterization produced by cultured endothelial cells. The American journal of physiology. 1985;248:C550-556 coronary vasoconstrictor
- Masaki T. The discovery of endothelins. . Cardivas Res. 1998;39:530-533
- Rubanyi GM, Polokoff MA. Endothelins: Molecular biology, biochemistry, pharmacology, physiology, and pathophysiology. Pharmacol Rev. 1994;46:325-415
- Yanagisawa M, Kurihara H, Kimura S, Tomobe Y, Kobayashi M, Mitsui Y, Yazaki Y, Goto K, Masaki T. A novel potent vasoconstrictor peptide produced by vascular endothelial cells. Nature. 1988;332:411-415
- Ortega Mateo A, de Artinano AA. Highlights on endothelins: A review. Pharmacological research : the official journal of the Italian Pharmacological Society. 1997;36:339-351
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
June 4, 2015
Submission Date
April 9, 2013
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2013 Volume: 1 Number: 2
APA
Erdogan, H., Fadıllıoğlu, E., & Emre, M. (2015). Endotelinler: Vazoaktif Peptidler. International Journal of Basic and Clinical Medicine, 1(2), 137-145. https://izlik.org/JA28WS27RB
AMA
1.Erdogan H, Fadıllıoğlu E, Emre M. Endotelinler: Vazoaktif Peptidler. International Journal of Basic and Clinical Medicine. 2015;1(2):137-145. https://izlik.org/JA28WS27RB
Chicago
Erdogan, Hasan, Ersin Fadıllıoğlu, and Memet Emre. 2015. “Endotelinler: Vazoaktif Peptidler”. International Journal of Basic and Clinical Medicine 1 (2): 137-45. https://izlik.org/JA28WS27RB.
EndNote
Erdogan H, Fadıllıoğlu E, Emre M (June 1, 2015) Endotelinler: Vazoaktif Peptidler. International Journal of Basic and Clinical Medicine 1 2 137–145.
IEEE
[1]H. Erdogan, E. Fadıllıoğlu, and M. Emre, “Endotelinler: Vazoaktif Peptidler”, International Journal of Basic and Clinical Medicine, vol. 1, no. 2, pp. 137–145, June 2015, [Online]. Available: https://izlik.org/JA28WS27RB
ISNAD
Erdogan, Hasan - Fadıllıoğlu, Ersin - Emre, Memet. “Endotelinler: Vazoaktif Peptidler”. International Journal of Basic and Clinical Medicine 1/2 (June 1, 2015): 137-145. https://izlik.org/JA28WS27RB.
JAMA
1.Erdogan H, Fadıllıoğlu E, Emre M. Endotelinler: Vazoaktif Peptidler. International Journal of Basic and Clinical Medicine. 2015;1:137–145.
MLA
Erdogan, Hasan, et al. “Endotelinler: Vazoaktif Peptidler”. International Journal of Basic and Clinical Medicine, vol. 1, no. 2, June 2015, pp. 137-45, https://izlik.org/JA28WS27RB.
Vancouver
1.Hasan Erdogan, Ersin Fadıllıoğlu, Memet Emre. Endotelinler: Vazoaktif Peptidler. International Journal of Basic and Clinical Medicine [Internet]. 2015 Jun. 1;1(2):137-45. Available from: https://izlik.org/JA28WS27RB