ÜNİVERSİTELERDE “YAPAY ZEKA İLE SANAT VE TASARIM” DERSİ GELİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN BİR ÖNERİ

Year 2025, Volume: 11 Issue: 2, 333 - 341

Burak Dervişoğlu

https://doi.org/10.22252/ijca.1773193

Abstract

Üniversitelerdeki bölümlerin ders planları zamanla güncellenerek öğrencilerin yeni eğitim araçlarını kullanmalarına katkıda bulunabilmektedir. Yeni gelişen bir programın eğitim metodunun veya yeni araçların üniversitelerde ders niteliği olarak değer kazanması, önerilen dersin potansiyeline göre değerlendirilebilir. Yapay zeka teknolojileri, 2020’li yıllarda hemen hemen herkesin kullanabileceği, görselleştirme, ses, 3 boyutlu model oluşturma gibi yapay zeka modellerinin yaygınlaştığı görülebilmektedir. Yapay zeka ile üretilen içerikler, sanat ve tasarımın birçok farklı dalında kullanılabilir. Sadece 2 boyutlu görselleştirme değil, 3 boyutlu modeller, müzik, ses, video veya görsel efekt gibi alanlarda da yapay zeka araçlarının kullanıldığı görülebilmektedir.
Çalışma, üniversitelerde sanat ve tasarım eğitimi veren bölümlerin müfredatına "Yapay Zeka ile Sanat ve Tasarım" adlı yeni bir dersin eklenmesi yönünde bir öneri sunmak ve bu dersin içeriğini detaylı bir şekilde yapılandırmaktır. Çalışmanın yöntemi, literatür taraması ve mevcut uygulamaların değerlendirilmesi sonucunda oluşturulan içerik analizinden oluşmaktadır. Ayrıca önerilen ders için haftalık konu başlıkları ve öğrenme çıktılarını içeren bir ders planı sunulmuştur. Önerilen ders içeriğinin diğer üniversiteler ve bölümler için de bir rehber niteliği taşıması ve akademik müfredatın çağın gerekliliklerine göre yenilenmesine katkıda bulunması beklenmektedir.

Keywords

Sanat ve Tasarım , Yapay Zeka , Eğitim

A PROPOSAL FOR DEVELOPING A COURSE IN "ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND DESIGN" IN UNIVERSITIES

Abstract

University departments' course plans can be updated over time to facilitate students' use of new educational tools. The value of a newly developed program's teaching method or new tools as a course quality in universities can be evaluated based on the potential of the proposed course. Artificial intelligence technologies, such as visualization, audio, and 3D modeling, have become increasingly widespread in the 2020s, making them available to almost everyone. Content generated with AI can be used in many different branches of art and design. AI tools are being used not only in 2D visualization but also in 3D models, music, sound, video, and visual effects. This study proposes the addition of a new course called "Art and Design with Artificial Intelligence" to the curricula of university art and design departments, and provides a detailed structure for this course's content. The study methodology consists of a content analysis generated by a literature review and evaluation of existing practices. A course plan, including weekly topics and learning outcomes, is also presented for the proposed course. The proposed course content is expected to serve as a guide for other universities and departments and contribute to the renewal of academic curricula according to contemporary requirements.

Keywords

Art and Design , Artificial Intelligence , Education

References

• Referanslar Adobe. (tarih yok). Grafik tasarımcılar için yapay zeka. Kasım 2024 tarihinde Adobe: https://www.adobe.com/tr/products/firefly/discover/ai-for-graphic-designers.html adresinden alındı
• Akademi, S. (2024, Nisan 2). Eğitimde Üretken Yapay Zeka ve Önlenemez Paradigma Değişimi . Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=DVugmE9w6Ms adresinden alındı
• Alkan, İ., & Oduncu, S. (2024). Yapay Zekâ’da Güncel Yaklaşımlar: Bir Tasarım Aracı Olarak Veri Görselleştirme Teknikleri. YEDİ Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 171-182.
• Büyükkaragöz, T. (2025). Sanatta Yapay Zeka ve Bir Öncü: Refik Anadol’un Veri Estetiği. International Social Sciences Studies Journal, 2587-1587.
• Bahçeşehir Üniversitesi. (2025). Yapay Zeka İletişimi. Bahçeşehir Üniversitesi: https://bausem.bau.edu.tr/egitim/yapay-zeka-iletisimi.html adresinden alındı
• Baltakmens, A. (2025, Nisan 22). Art Meets AI in a New Stanford Course and Website . Stanford: https://ctl.stanford.edu/news/art-meets-ai-new-stanford-course-and-website adresinden alındı
• Bilsart. (2023). Ahmet Rüstem & Hakan Sorar. Bilsart: https://bilsart.com/sergiler/ahmet-rustem-ekici-hakan-sorar/ adresinden alındı
• Coşkun, C. (2024). Sanat ve Tasarım Alanında Üretken Yapay Zeka Sistemleri . Art-e Sanat Dergisi, 470 - 486.
• Çeber, B. (2024). Reklam Ajanslarında Yapay Zekâ Kullanımı: Sektör Profesyonellerinin ChatGPT ve Midjourney Deneyimlerine Yönelik Bir Araştırma. Erciyes İletişim Dergisi /, 583-600.
• Epstein, Z., Hertzmann, A., Herman, L., Mahari, R., Frank, M. R., Groh, M., Russakovsky, O. (2023). Art And The Science of Generative Ai: A Deeper Dive. Science, Volume 390, issue 6770, 1-23.
• Eral, S. H. (2024). Eği̇ti̇mde Yapay Zekâ Uygulamalari Uluslararasi Forumu Raporu . İstanbul: Türkiye Cumhuriyeti Mi̇llî Eği̇ti̇m Bakanliği Yeni̇li̇k Ve Eği̇ti̇m Teknoloji̇leri̇ Genel Müdürlüğü.
• Gelişim Üniversitesi. (2025). Yapay Zeka Destekli̇ Tasarım Uygulamaları Ders Tanıtım Ve Uygulama Bi̇lgi̇leri̇ . Gelişim Üniversitesi: https://gbs.gelisim.edu.tr/ders-detay-1-398-18568-1 adresinden alındı
• Geron, O. (2025, Ocak 7). Üretken Sinestezi: İnsan ve Yapay Zekâ İşbirliğiyle İnovasyon. Incturkiye: https://incturkiye.com/makaleler/uretken-sinestezi-insan-ve-yapay-zeka-isbirligiyle-inovasyon adresinden alındı
• Hoş, S. (2024, Mayıs 3). Suno AI Nedir? Yapay Zekayla Müzik Üretmek. Cozumpark: https://www.cozumpark.com/suno-ai-nedir-yapay-zekayla-muzik-uretmek/ adresinden alındı
• İHA. (2022, Eylül 7). Yapay zeka ile sanat ve tasarım ilk kez ders oldu. Kasım 2024 tarihinde İHA: https://www.iha.com.tr/haber-yapay-zeka-ile-sanat-ve-tasarim-ilk-kez-ders-oldu-1100377 adresinden alındı
• Medipol Üniversitesi. (2025). Görsel Sanatlarda Yapay Zeka Uygulamaları. Medipol Üniversitesi: https://www.medipol.edu.tr/akademik/fakulteler/iletisim-fakultesi/bolumler/medya-ve-gorsel-sanatlar/program-hakkinda/ders-detayi?DersBolumID=564969 adresinden alındı
• Miller, A. I. (2020). The Artist in the Machine The World of AI-Powered Creativity. Cambridge: The MIT Press.
• MIT. (2024). AI & Art Learning for K-12 Students. MIT: https://www.media.mit.edu/events/ai-art-k-12-summer-workshop/ adresinden alındı
• Ozar, B., & Koca, D. (2024). Bir Diyalog Ortamı Olarak Üretken Yapay Zeka: Tasarımda Anlamsal Arayış Sürecinin Temsili . Art-e Sanat Dergisi, 111 - 138.
• RCA. (2025). Inclusive AI. RCA: https://www.rca.ac.uk/research-innovation/research-centres/helen-hamlyn-centre/inclusive-ai/ adresinden alındı
• Refik Anadol Studio. (2025). Home Page. Refikanadolstudio: https://refikanadolstudio.com/ adresinden alındı
• Russell, S., & Norvig, P. (2020). Artificial Intelligence: A Modern Approach (Pearson Series in Artifical Intelligence) . Pearson.
• Sarı, M. (2024, Temmuz 8). Günümüzde Yapay Zeka Uygulamaları ve Kullanım Alanları . Türksat: https://bilisim.turksat.com.tr/tr/blog-yazilari/gunumuzde-yapay-zeka-uygulamalari-ve-kullanim-alanlari adresinden alındı
• SETEM. (2024). SETEM Yapay Zeka Ve Teli̇f Hakları Çalıştay Raporu. İstanbul: Sinema ve Televizyon Eseri Sahipleri Meslek Birliği.
• UNESCO. (2024). Eğitim ve Araştırmada Üretken Yapay Zekâ Kılavuzu. Paris: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü.