Research Article

YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ

Volume: 12 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ

Abstract

Sanat tarihinde teknolojik her büyük değişim, “sanat nedir?” sorusunu yeniden gündeme getirmiştir. Dijital çağda bu sorgu daha derin bir hal aldı. Öyle ki mesele sadece yeni araçlar değil aynı zamanda sanatın kendisi, yaratıcılığın niteliği ve izleyicinin rolüdür. Yapay zekâ, NFT’ler, etkileşimli enstalasyonlar ve kod temelli üretim araçları sanat dünyasına girdikten sonra klasik kavramlar ciddi biçimde sarsıldı. Sanatçı izleyici ilişkisi yeniden kurulurken estetik, ontolojik ve toplumsal yeni gerilim ortaya çıktı. Bu çalışma, dijital teknolojilerin sanatsal anlatımı nasıl dönüştürdüğünü estetik, ontolojik ve ilişkisel açılardan incelemeyi amaçlamaktadır. Teorik temelde Bolter ve Grusin’in remediation kuramı, Bourriaud’nun ilişkisel estetik yaklaşımı ve Walter Benjamin’in aura kavramı temel alınmıştır. Seçilen kuramsal metinler eleştirel bir okuma ile incelenmiş ardından Refik Anadol, teamLab, Marina Abramović ve Casey Reas’ın eserleri üzerinden somut karşılaştırmalar yapılmıştır. Sonuç olarak, yeni medya teknolojileri, sanatın üretim ve algılanma biçimlerini dönüştürerek aura, özgünlük ve yazarlık gibi kavramların yeniden tanımlanmasına neden olmuştur. Dijital çağda sanatçı, izleyici ve algoritma arasındaki ilişki değişmiş; sanat daha etkileşimli, katılımcı ve süreç odaklı bir yapıya evrilmiştir. Bu dönüşüm, sanatın sınırlarını genişleterek onun estetik ve ontolojik doğasını yeniden biçimlendirmiştir.

Keywords

Yeni Medya Sanatı, Dijital Sanat, Yapay Zeka ve Sanat, Sanatsal İfade, İlişkisel Estetik.

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın tüm aşamalarında etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

References

  1. Akın, G. ve Şahin, M. (2020). Yeni medya sanat pratiklerinin sergilenmesinde küratöryel uygulamalar ve izleyici deneyimi. Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi.
  2. Art Newspaper. (2020, 11 Eylül). Vienna Tourism Board forced to use another platform due to Instagram censorship of classic nudity. https://www.theartnewspaper.com/2020/09/11/vienna-tourism-board-forced-onto-alternative-platform adresinden erişildi.
  3. The Art Newspaper. (2026, 5 Mayıs). ‘It’s really important that the public is not just a silent witness’: Marina Abramović on her Venice Biennale exhibition. https://www.theartnewspaper.com/2026/05/05/its-really-important-that-the-public-is-not-just-a-silent-witness-marina-abramovic-on-her-venice-biennale-exhibition
  4. Artnet. (2025, 30 Eylül). Marina Abramović will take over Venice’s Accademia in a landmark solo show. https://news.artnet.com/art-world/marina-abramovic-venice-biennale-accademia-2692634
  5. ARTnews. (2025, 26 Eylül). Marina Abramović to have exhibition at Venice’s Accademia in 2026. https://www.artnews.com/art-news/news/marina-abramovic-venice-accademia-2026-1234753848/
  6. Artsy. (2024, 1 Ağustos). Marina Abramović to stage first museum exhibition in China. https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-marina-abramovic-stage-first-museum-exhibition-china
  7. Ascott, R. (2003). Telematic embrace: Visionary theories of art, technology, and consciousness (E. A. Shanken, Ed.). Berkeley: University of California Press.
  8. Benjamin, W. (2008). The work of art in the age of mechanical reproduction (J. A. Underwood, Çev.). London: Penguin Books. (Özgün eser 1936 tarihlidir)
  9. Bishop, C. (2005). Installation art: A critical history. London: Routledge.
  10. Bishop, C. (2012). Artificial hells: Participatory art and the politics of spectatorship. London: Verso.
APA
Batur, M., & Ahmadpourian Farzin, H. (2026). YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ. İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi, 12(1), 244-258. https://doi.org/10.22252/ijca.1955804
AMA
1.Batur M, Ahmadpourian Farzin H. YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ. IJCA. 2026;12(1):244-258. doi:10.22252/ijca.1955804
Chicago
Batur, Meral, and Hesam Ahmadpourian Farzin. 2026. “YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ”. İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi 12 (1): 244-58. https://doi.org/10.22252/ijca.1955804.
EndNote
Batur M, Ahmadpourian Farzin H (June 1, 2026) YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 12 1 244–258.
IEEE
[1]M. Batur and H. Ahmadpourian Farzin, “YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ”, IJCA, vol. 12, no. 1, pp. 244–258, June 2026, doi: 10.22252/ijca.1955804.
ISNAD
Batur, Meral - Ahmadpourian Farzin, Hesam. “YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ”. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 12/1 (June 1, 2026): 244-258. https://doi.org/10.22252/ijca.1955804.
JAMA
1.Batur M, Ahmadpourian Farzin H. YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ. IJCA. 2026;12:244–258.
MLA
Batur, Meral, and Hesam Ahmadpourian Farzin. “YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ”. İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi, vol. 12, no. 1, June 2026, pp. 244-58, doi:10.22252/ijca.1955804.
Vancouver
1.Meral Batur, Hesam Ahmadpourian Farzin. YENİ MEDYADA SANATSAL İFADENİN EVRİMİ. IJCA. 2026 Jun. 1;12(1):244-58. doi:10.22252/ijca.1955804