TÜRKİYE’DEKİ SES VE ŞAN EĞİTİMİNİN KÖKEN KAYNAKLI ALGIDA YARATTIĞI KAVRAM KARMAŞASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME VE YAKLAŞIM ÖNERİLERİ
Abstract
Türkiye’de batı müziği ve opera sanatının şan kavramı ile birlikte tanınması Osmanlı Devleti
döneminde ortaya çıkmıştır. Osmanlı Devleti döneminde batı müziği alanındaki gelişmeler
sonucunda, opera sanatına ihtiyaç duyulmuş ve bu alanda İtalyanların örnek alınması nedeniyle
de İtalyan eğitimcilerden yaralanılmaya başlanmıştır. Cumhuriyetin ilanı ile batı müziği alanında
devam eden gelişmeler ışığında yurt dışından getirilen opera sanatı şan eğitmenleri devlet operası
sanatçı kadrolarına yerleştirilmiştir. Bu durum zaman içerisinde sadece operada şan sanatı
olabileceği gibi bir algı yarattığını düşündürmektedir.
Türkiye’de Fransızca kökenli olan chant (Türkçe anlamı: şarkı söyleme, okunuşu: şan) kelimesi
kullanıldığında akıllara sadece operanın gelmesi algıdaki yanılgıdan ibarettir ve bu durum
kavram karmaşasına neden olmaktadır. Şan eğitimi belirli temel ögelerin yanı sıra (postür,
solunum, fonasyon), sese dayanıklık ve sağlamlık kazandırmak, icra edilecek olan eserin türüne
özgü çeşitli söyleme tekniklerini içerisinde barındıran ses egzersizleri ile birlikte sesi işleyerek
sanatsal anlamda sese müzikal nitelik kazandırmak amacıyla verilen uzun bir eğitim sürecidir.
Sözlü eserlerin her türünün (Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği, Pop, Caz, Opera vb.) icrası
için gerekli olan daha kaliteli, etkili, sağlıklı bir ses üretmek ve sanatsal anlamda güzele ulaşmak
adına şan sanatına yönelik eğitimin gerekli unsurlarının bireylere kazandırılmasının bu anlamda
yaralı olacağını ifade etmek mümkündür.
Ses ve şan eğitimi kavramlarının anlamlarına uygun kullanılması, üzerinde durulması gereken
çok önemli bir konudur. Şan kavramının türe özgü verilen eğitime göre; TSM Şan Eğitimi, THM
Şan Eğitimi, Pop Müziği Şan Eğitimi, Opera Sanatı Şan Eğitimi vb. şeklinde daha sık
kullanılmasının bireylerde oluşan kavram karmaşasını ortadan kaldıracağı düşünülmektedir.
Keywords
References
- Kaynakça
- ACAR, Nuran (2014), Türkiye’de Ses Eğitiminin (Şan) Gelişimi Ve Uzman Görüşleri İle Değerlendirimesi, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Müzik Eğitimi Bilim Dalı, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
- AKSU, Cahit (2010), Türkiye’de Eğitim Müziği, Tanım-Kapsam-Sorunlar ve Öneriler, İstanbul: Bemol Müzik Yayınları.
- AYAN, Levent (2010), G. Verdi’nin “Rigoletto” Operasının Şan Tekniği ve Yorumlama Problemleri Açsısından İncelenmesi, Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sahne Sanatları Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
- BAYDAR, E. Kutlay (2010), “Osmanlıda Görevli İki İtalyan Müzisyen: Gıuseppe Donızettı ve Callıstı Guatellı”, Zeitschrift für die Welt der Türken, Journal of World of Turks, ZfWT Vol. 2, No. 1, s. 283, 293.
- ERTEKİN, Sibel (2007), Türk Operası’nın Gelişim Süreci, Ankara: Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik ve Sahne Sanatları Anabilim Dalı Müzik Bölümü Yüksek Lisans Programı, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
- GÜDEK, Bahar (2014), Cumhuriyet Dönemi Müzik Alanında Yabancı Uzman Raporları, Tarih Okulu Dergisi (TOD) Mart 2014 Yıl 7, Sayı XVII, ss. 629-659.
- KARTAL, Mustafa (2009), Ses Teknikleri, İstanbul: Sistem Yayıncılık.
- KOLÇAK, Olcay (1998), Ses Eğitimi Ve Şarkı Sanatı, İstanbul: Esin Yayınevi.
- ÖZKURT, Berna (2015), Türkiye’deki Opera/Şan Eğitiminde Başlangıç Düzeyi Ses Eğitimi Yaklaşımları, Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Anasanat Dalı, Yayınlanmış Sanatta Yeterlilik Tezi.