BEĞENİ HİYERARŞİLERİNİN TESİS EDİLMESİNDE BİR SINIFLANDIRMA STRATEJİSİ OLARAK KLASİK TÜRK MÜZİĞİNİN İCADI: SOSYOLOJİK BİR YAKLAŞIM
Abstract
Müzik sosyolojisi alanında
çalışanların görevlerinden biri, beğeni hiyerarşilerinin hangi
tarihsel-toplumsal bağlam içinde oluştuğunu, nasıl ifade edildiğini, hangi
söylemlerle meşrulaştırıldığını, bu meşruluğun hangi kurumlarla
pekiştirildiğini ve hangi sosyal çıkarlarla ilişkili olduğunu açığa
çıkartmaktır. Klasik müzik kategorisinin icat edilmesi ve kurumsallaştırılması,
Batıda ve Türkiye’de farklı bağlamlar içinde gerçekleşmiştir. Batıdaki sınıf
temelli beğeni hiyerarşilerinin aksine, Türkiye’de müzik alanında birçok
sınıflandırmanın kaynağı Batılılaşma sürecinin yol açtığı meşruiyet
bunalımıdır. Klasik Türk müziği kategorisi, Batıcı elitler tarafından dışlanan
bir müziğe itibar kazandırmak için bir sınıflandırma stratejisi olarak
kullanılmıştır. Bir meşrulaştırma stratejisi olarak önemli başarılar kazanan bu
stratejinin olumsuz yönüyse Türk müziğinin yaşayan gelenekle bağlarını
zayıflatması ve onu arkaikleştirerek adeta müzelik hale getirmesidir.
Keywords
References
- AYAS, Güneş (2014). Mûsiki İnkılâbı’nın Sosyolojisi: Klasik Türk Müziği Geleneğinde Süreklilik ve Değişim. İstanbul: Doğu Kitabevi.
- AYAS, Güneş (2015). Müzik Sosyolojisi: Sorunlar-Yaklaşımlar-Tartışmalar. İstanbul: Doğu Kitabevi.
- AYAS, Güneş (2016). “A Comparison Between the Socio-historical Background of the Musical Classifications and the Hierarchies of Taste in the West and Turkey with Special Reference to Popular Music”. Musicult III. International Music and Cultural Studies Conference: 81-90. (Tam metin bildiri)
- BOURDIEU, P. (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Cambridge: Harvard University Press.
- DIMAGGIO, Paul. (1986). “Cultural Entrepreneurship in 19th Century Boston: The Creation of an Organisational Base for High Culture in America”. Media, Culture and Society: A Critical Reader. (Ed. R. Collins, J. Curran, N. Garnham, P. Scannel ve C. Sparks) London: Sage. 194-211.
- MADDEN, K. (2014): “Classification, Music Store”. Music in the Social and Behavioral Sciences: An Encyclopedia. London and New York: Sage Publications. 187-189.
- SAY, Ahmet. (2008). Müzik Nedir, Nasıl Bir Sanattır? İstanbul: Evrensel Yayınları.
- TANPINAR, Ahmet Hamdi. (2006). XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- TOKER, Hikmet (2014). “Şâirân-ı Hâssa”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. XIV/1: 169-185.