SERAMİK SANATINDA “PİRİNÇ TANESİ YÖNTEMİ” VE TARİHSEL GELİŞİMİ
Abstract
Pirinç tanesi, seramik bünyede, kesilen küçük deliklerin, şeffaf sır ile sırlanarak, pişirim sonrası porselen benzeri, yarı saydam bir görünüm kazanması ile gerçekleştirilen dekor yöntemidir. Porselen örneklerinde, deseni karakterize eden boşlukların, pirinç tanesine benzer şekil ve boyutta olması sebebi ile yönteme pirinç tanesi denildiği bilinmektedir.
Genellikle Uzak Doğu seramiklerinde görülen yöntemin en erken örneklerine 10.yy’da İran’da Selçuklu dönemi seramiklerinde rastlanmıştır. Selçuklu dönemi örnekleri “Selçuklu Beyazları” İran’da Safavi döneminde yapılan örnekleri “Gambroon Ware” Çin’de yapılan üretimleri ise tekniğe adına veren “Rice Grain Ware” olarak adlandırılmaktadır. Yapılan araştırmada en erken örneklerine 10-12yy’da Selçuklu’da, 16 -19 yy da İran’da 16.-19.yy’da ise Çin’de rastladığımız, pirinç tanesi yöntemi araştırılarak tarihsel süreçte örnekleri ile aktarılmaya çalışılmıştır.
Keywords
References
- ALTUNDAĞ, Melahat,(2018). Sıtkı Olçar’ın Yorumuyla Selçuklu Çini Ve Seramikleri, kalemisi, 2018, Cilt 6, Sayı 13, Volume 6, Issue 13. AVŞAR, Lale, AVŞAR, Mezahir (2015). Seramik Sanatı Eğitiminde Selçuklu Seramiğinin Yeri kalemisi,Cilt3,Sayı5,Volume3,Issue5. AYTA, Tülin,(2017). Toprak Sanatlarında Dekoratif Uygulama Yöntemleri, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir. AVŞAR, Lale, AVŞAR, Mezahir ,(2017).Kalıp Kabartmalı Selçuklu Seramikleri, Nadir Kitap. BAŞEĞİT, Yücel,(2008). Türk İslam Seramiklerinin Çağdaş Seramik Sanatına Etki ve Yansımaları, Seramik Ana Sanat Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Eskişehir. COOPPER, Emmanuel (1989) .A History Of World Pottery, Chilton Book Co; Revised, Subsequent edition Library of Congress Catalaog Number 78-70649. COX,Warren E, (1944). The Book of Pottery and Porcelain Vols.I and II. NewYork . ESİN, Emel. (1980).Selçuklulardan Önceki Proto – Türk ve Türk Keramik Sanatına Dair, İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Yıllığı, sayı: 9- 10, İstanbul,1979 – 1980. FEHERVARİ, Geza (2000). Ceramics of the Islamic World: In the Tareq Rajab Museum. London, New York: I. B.Tauris & Company, Limited. HARTSTONE Eleanor, (1978). Rice Grain Porcelain, Handbook to accompany the H.Nelson Hartstone Collection. HONEY W.Bovyer, (1927)Guide to the later Chinese Porcelain,London, HOBSON, R.L (1907). Notes on an early ‘Persian’ Bowl And ‘Rice Grain’ Wares, Burlington Magazine11. LENZ’S Frank B ,(1920). ‘The World’s Ancient Porcelain Center’, National Geographic 38/5, November. MCWİLLİAMS, Mary,(2013. In Harmony: The Norma Jean Calderwood Collection of Islamic Art, Arthur M. Sackler Museum. Harvard Art Museums. MCWİLLİAMS, Mary (2013. The Norma Jean Calderwood Collection of Islamic Art, Harvard Art Museums. RACKHAM, Bernard, (1959). İslamic Pottery and Italian Maiolica.London. YAROL, Yasemin,(2008). İslam Seramiklerinde Kullanılan Fritli Hamurun İncelenmesi Ve Çağdaş Formlarda Uygulanması, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik AnaSanat Dalı Sanatta Yeterlilik Tezi, İzmir.