TÜRKİYE VE İRAN’IN ARAP BAHARI’NA YÖNELİK POLİTİKALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Abstract
2010 yılında Tunus’ta yönetime karşı tepki
olarak başlayan ve kısa sürede Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine yayılan
ayaklanma dalgası, bölgesel aktörlerin dış politikalarını yeniden
tanımlamalarını gerektirmiştir. Bu
ayaklanma dalgası ve değişim talepleri Arap Baharı olarak adlandırılmıştır.
Arap Baharı’nın ortaya koyduğu koşullar çerçevesinde bazı ülkelerde büyük çaplı
gösteriler gerçekleşmiş; Tunus, Mısır gibi bazı ülkelerde gösteriler sonucu,
Libya’da ise gösterilerle birlikte dış müdahale sonucu iktidarlar devrilmiştir.
Suriye örneğinde olduğu gibi ise bazı yerlerde de yıllarca süren ve hala
çözümsüzlüğünü koruyan iç savaşlar ortaya çıkarmıştır. Bölgenin başat gücü
olmayı arzulayan ve yaşanan değişim ve dönüşüm sürecini dikkatle izleyen
Türkiye ve İran, Arap Baharı’nın yaşandığı ülkeler için kimi zaman bir model
ülke olarak gösterilmiştir. İki ülke de Arap Baharı’nın çıkarlarına uygun bir
şekilde biçimlenmesini istemişlerdir. Etkin olmaya çalışan iki ülkenin
karşılıklı ilişkilerinde ulusal ve uluslararası çıkar çakışmalarından dolayı
kimi zaman gerilimler de gözlenmiştir. Bu çerçevede çalışma, Arap Baharı ve
gelişim sürecine dair bilgiler verdikten sonra Türkiye ve İran’ın Arap
Baharı’na yaklaşımı ve beklentileri, Arap Baharı’ndan etkilenen ülkelere ve
birbirlerine yönelik politikalarını ele almayı amaçlamaktadır.
Keywords
References
- Akbıyık, Nihat, & Öztürk, Musa, (2012), “Sivil Toplum ve Sosyal Medya Perspektifinde “Arap Baharı” ve “Wall Strett’i İşgal Et” Eylemleri”, II. Turgut Özal Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Kongresi II, ss. 1003-1027, Malatya.
- Aktaş, Murat, (2016), Arap Baharı ve Demokrasi, II. Uluslararası Ortadoğu Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, ss. 147-159, 4-7 Mayıs, Kırıkkale.
- Balcı, Ali, (2017), Türkiye Dış Politikası İlkeler, Aktörler ve Uygulamalar, ALFA, İstanbul.
- Djalili, Mohammed Reza, & Thierry Kellner,(2013), "Arap Baharı" Karşısında İran ve Türkiye, Çev: Hande Güreli, Bilge Kültür Sanat, İstanbul.
- Dodge, Toby, (2012), After the Arab Spring: power shift in the Middle East?: from the ‘Arab Awakening’ to the Arab Spring; the post-colonial state in the Middle East, DEAS reports, SR011, LSE IDEAS, London School of Economics and Political Science, London.
- Eldin, Kamal, & Salih, Osman, (2013), The Roots and Causes of the 2011 Arab Uprisings, Arab Studies Quarterly, 35, (2), pp. 184-206.
- Gözen, Ramazan, (2016), Arap Baharı Girdabında Eski Ve Yeni Ortadoğu Dinamikleri, II. Uluslararası Ortadoğu Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, ss. 135-147, 4-7 Mayıs, Kırıkkale.
- İnaç, Hüsamettin, (2011), Arap Baharı Sürecinde Arap Kimliğinin Dönüşümü, Middle East Yearbook/Ortadoğu Yıllığı, Editör: Kemal İnat, Fuat Aydın, Muhittin Ataman, ss. 487-499, Açılım Kitap, İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Science
Journal Section
Research Article
Publication Date
January 15, 2019
Submission Date
December 13, 2018
Acceptance Date
January 14, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 2 Number: 1