Research Article

Aynı Muhafaza Şartlarında Depolanan Kolza (Brassica napus L.) Çeşitlerine Ait Tohumların Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi

Volume: 5 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Aynı Muhafaza Şartlarında Depolanan Kolza (Brassica napus L.) Çeşitlerine Ait Tohumların Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Brassicacea familyasında yer alan kolza (Brassica napus L.) ticari olarak öneme sahip bir endüstri bitkisidir. Bu çalışmada, 2015 yılında Bingöl koşullarında yetiştirilen yedi farklı kolza çeşidinden elde edilen ve dokuz yıl süre ile aynı muhafaza şartlarında depolanan tohumlar kullanılmıştır. Kontrollü ortamda ve aynı muhafaza şartlarında depolanan bu kolza tohumlarının, 2024 yılında Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi laboratuvarında bazı agroteknik özellikleri belirlenmiştir. Tohumlar genel olarak kendilerine ait agroteknik özelliklere sahip olmaktadırlar. Bu özelliklerden faydalanılarak, mekanizasyon, ıslah ve ürün işleme vb. üretim basamaklarında faydalanılmaktadır. Dokuz yıl süresince depolanan yedi farklı kolza tohumuna (Ability, Gladyatör, Hero, Licosmos, Samibey, Sary ve Süzer) ait bazı agro teknik özellikler (uzunluk, genişlik, yüzey alan, ortalama aritmetik ve geometrik çap, küresellik, bin tane ağırlığı ve çimlenme kapasitesi) saptanmıştır. Elde edilen verilere göre kolza tohumlarının depolama süresine bağlı olarak bazı özelliklerinde sayısal olarak anlamlı bir değişimin olduğu belirlenmiştir. Çeşitlerin genel olarak ortalama 0,167 mm uzunluk, 0,156 mm genişlik, 0,021 mm2 yüzey alan, 0,161 mm aritmetik çap ile 0,009 küresellik değerine sahip olduğu saptanmıştır. Bin tane ağırlıklarının 0,105 g ila 0,210 g arasında değiştiği saptanmıştır. Kolza tohumlarının çimlenme kapasitelerinin ise; %76 ile %90 arasında olduğu belirlenmiştir. Dokuz yıl süre ile aynı muhafaza şartları altında depolanan yedi farklı kolza çeşidinin tohum özelliklerindeki değişime rağmen çimlenme kapasitelerini korudukları tespit edilmiştir. Bu nedenle, çalışmada üreticiler ve araştırıcılar kolza tohumları ile çalışırken bu özelliği dikkate alarak tohumluk seçimi, depolama ve ürün işleme basamaklarını yeniden gözden geçirmelerinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alayunt, F.N., (2000). Biyolojik Malzeme Bilgisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarım Makineleri Bölümü Ders Kitabı, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları No: 541, Bornova-İzmir.
  2. Balci, A., & Boydak, E. (2021). Farklı Kolza (Brassica napus L.) Genotiplerinde NaCI Konsantrasyonlarının Çimlenme ve Çıkış Üzerine Etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 24(5): 1011-1020.
  3. Başlama, D. (2004). Comparision of Yield and Yield Components of Winter Rapeseed (Brassica napus ssp. oleifera L.) Cultivars in Ankara Conditions. Tarım Bilimleri Dergisi 10 (2) 211-21.
  4. Bayramin, S. & Kaya, M.D. (2009). Advancement of Safflower and Rapeseed Production of Turkey in Recent Years. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 18 (1-2):43-47.
  5. Berrocoso J, Rojas O, Liu Y, Shoulders J, González-Vega J. & Stein H. (2015) Energy concentration and amino acid digestibility in high-protein canola meal, conventional canola meal, and soybean meal fed to growing pigs. J Animal Sci 93(5):2208–2217.
  6. Berat, Ö. (2024). Bazı Kışlık Kolza (Brassica napus L. ssp. oleifera) Çeşitlerinde Farklı Sıra Arası Mesafe Ve Ekim Normunun Verim, Verim Unsurları Ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri. Bursa Uludağ Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri ABD. Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
  7. Bouchet, A., Laperche, A., Bissuel-Belaygue, C., Snowdon, R., Nesi, N. & Stahl, A. (2016). Nitrogen use efficiency in rapeseed. A review. Agron. Sustain. Dev. 36:38.
  8. Boydak, E. (2022). Türkiye Yağlı Tohumlu Bitkiler Ve Üretim Sorunları. Farklı Yaklaşımlarla Tarıma Yeniden Bakış. Ed: A.Satar, İ.Gül, Y.K. Haspolat, Orient Yayınları, ISBN: 978-975-6124-98-7, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering (Other) , Agronomy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 29, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

March 19, 2025

Acceptance Date

June 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Dumanoğlu, Z., & Boydak, E. (2025). Aynı Muhafaza Şartlarında Depolanan Kolza (Brassica napus L.) Çeşitlerine Ait Tohumların Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi. Uluslararası Gıda Tarım Ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 5(2), 105-112. https://izlik.org/JA48JC42UD