TÜRK MUTFAĞINDA KULLANILAN BAZI FONKSİYONEL GIDALAR VE ÖZELLİKLERİ
Öz
Dünya üzerinde yaşayan toplumlar kültürel, ekonomik ve sosyal yönden birbirlerinden farklıdır. Bu farklılıklar toplumların yaşadığı coğrafya, ekonomik durum, eğitim durumu gibi hareketlerden etkilenmiştir. Beslenme konusunda özellikle coğrafi konum ve bölgeden elde edilen ürünler önem taşımaktadır. Türk mutfağı tarih boyunca coğrafi konumunun verdiği avantajla dünyada en iyi bilinen ve en çok çeşide sahip mutfaklardan biri haline gelmiştir. Ancak Türkiye’nin değişik yörelerinde bulunan farklı mutfak alışkanlıkları ve yemek kültürleri hakkındaki çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle geleneksel yemeklerin derlenip tanıtılması ve geleceğe taşınması gerekmektedir. Teknolojik gelişmelerinde etkisi ile insanlar artık yedikleri gıdalara daha fazla dikkat etmeye başlamıştır. İnsanların bu dikkati dönemde fonksiyonel gıda kavramı ön plana çıkmıştır. Bir gıdaya fonksiyonel özelliğinin yüklenebilmesi için hem besleyici hem de insan sağlığına faydalı olması gerekmektedir. Bu gıdalar hem hayvansal hem de bitkisel kökenli olabilir. Türk mutfağında kullanılan birçok gıda bu yönleriyle fonksiyonel gıda özelliğini kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı gastronomi kültüründe ve Türk mutfak kültüründe kullanılan bazı fonksiyonel gıdalar ve bu gıdaların özelliklerini ele almaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADA (1995). Position of American Dietetic Association: Phytochemicals and functional foods. J Am Diet Assoc 95:493–6.
- AHF (1992). Physiological and pharmacological effects of Camellia snensis (tea): Implications for cardiovascular disease, cancer and public health. American Health Foundation, Valhalla, New York. Prevent Med 21:329–91, 503–53.
- Alder, A.J., & Holub, B.J., (1997). Effect of garlic and fish oil supplementation on serum lipid and lipoprotein concentrations in hypercholesteromic men. Am J Clin Nutr 65:445–50.
- Anonim (2004). Position of the American Dietetic Association: Functional Foods. J Am Diet Assoc, 104:814-822.Blatherwick, N.R.( 1914). The specific role of foods in relation to composition of urine. Arch Int Med 14:409–50.
- Block, G., Patterson, B., & Subar, A. (1992). Fruits, vegetables and cancer prevention: A review of the epidemiological evidence. Nutr Cancer 18:1–29.
- Castro-Torres, I.G., Naranjo-Rodriguez, E.B., Dominguez-Ortiz, M.A., Gallegos-Estudillo, J., & Saavedra-Velez, M.V. (2012). Antilithiasic and hypolipidaemic effects of Raphanus sativus L. var. niger on mice fed with a lithogenic diet. Journal of Biomedicine and Biotechnology Volume 2012, Article ID 161205, http://dx.doi.org/10.1155/2012/161205
- Chang, C.H., Lin, H., Chang, C.Y., & Liu, YC. (2006). Comparisons on the antioxidant properties of fresh, freeze-dried and hot-air-dried tomatoes. Journal of Food Eng, 77:478-485.
- Coşkun, T. (2005). Foksiyonel Besinlerin Sağlığımız Üzerine Etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 48: 69-84.
- De Vrese, M., & Schrezenmeir, J. (2001). Pro and prebiotics, Innov Food Technol, May/ June, 49–55.
- Dreosil, I.E., Wargovich, M.J., & Yang, C.S. (1997). Inhibition of carcinogensis by tea. The evidence from experimental studies. Crit Rev Food Sci Nutr 37:761–70.