Türkiye’de Suriyeli Mülteci Çocukların Eğitimi (Okul Öncesi–12. Sınıf) Üzerine Doktora Tezlerindeki Önerilerin Tematik Analizi: Mikro–Mezzo–Makro Çözümlerin Haritalanması

Abstract

Bu çalışma, mülteci eğitimi alanındaki uygulamaya dönük bilgiyi, Türkiye’de Suriyeli çocukların eğitimine ilişkin doktora tezlerinin “Öneriler” bölümlerini analiz ederek sentezlemektedir. Nitel belge incelemesi ve tematik içerik analizi yöntemleri kullanılarak, 10 doktora tezinden elde edilen toplam 94 öneri incelenmiştir (Ulusal Tez Merkezi, 15 Mart 2025). Öneriler; temel sorunlar, uyuma odaklı müdahaleler, öğretmen destek gereksinimleri ve sistem düzeyinde politika olmak üzere dört tema altında toplanmış; mikro (bireysel), mezzo (okul–toplum) ve makro (politika–sistem) düzeylere haritalanmıştır. Önerilerin %39,4’ü temel sorunlara odaklanmış olup, yalnızca dil engeli %23,4’lük bir paya sahiptir. Tekil düzey eşlemesi sonuçlarına göre dağılım mikro %38,3, mezzo %31,9 ve makro %29,8’dir. Aktör odaklı bir çapraz eşleştirme, öğretmenler, okul rehberlik/idaresi ve Millî Eğitim Bakanlığını başlıca uygulayıcılar olarak belirlemiştir. Tabakalı bir alt örneklem üzerinde kodlayıcılar arası uyum %85 (Cohen’s κ = 0,75) olarak hesaplanmıştır. Öne çıkan çözüm önerileri arasında kademeli Türkçe öğretimi (hazırlık/yoğun programlar), okul temelli tercüman kapasitesi ve iki dilli psikolojik danışmanlık, kurumsallaşmış okul sosyal hizmetleri, zorunlu çokkültürlü ve travma duyarlı hizmet içi eğitim, dengeli sınıf yerleştirmeleri ile yerel–göçmen oranlarının izlenmesini içeren adrese dayalı kayıt uygulamaları yer almaktadır. İncelenen tezler 2019–2024 yıllarını kapsamaktadır ve bu dönem, doktora düzeyindeki çalışmaların fiilî üretim aralığını yansıtmaktadır. Çalışmanın temel sınırlılığı, yalnızca “öneriler” bölümlerine dayanmasıdır. Genel olarak bulgular, birikmiş akademik kanıtları politika ve uygulama için işlevsel kaldıraçlara dönüştürmekte; uzunlamasına izleme ile farklı göçmen grupları ve eğitim kademeleri arasında karşılaştırmalı araştırmalar için önceliklere işaret etmektedir.

Keywords

• Suriyeli mülteci çocuklar
• Türkiye
• tematik sentez
• çokkültürlü kapsayıcı eğitim
• politika haritalaması

Mapping Micro–Mezzo–Macro Solutions: A Thematic Analysis of Recommendations in Turkish Dissertations on the Education of Syrian Refugee Children (Pre-K–12)

Abstract

This study synthesizes practice-oriented knowledge on refugee education by analyzing the “Recommendations” sections of Turkish doctoral dissertations on Syrian children’s schooling. Using qualitative document and thematic content analysis, it examines 94 recommendations from 10 dissertations (National Thesis Center, March 15, 2025). Recommendations cluster into four themes—fundamental problems, adaptation-focused interventions, teacher support needs, and system-level policy—mapped to micro (individual), mezzo (school–community), and macro (policy–system) levels. 39.4% addressed fundamental problems; the language barrier alone accounted for 23.4%. Exclusive level mapping yielded micro 38.3%, mezzo 31.9%, macro 29.8%. An actor-oriented crosswalk identified teachers, school guidance/administration, and the Ministry of National Education as primary implementers. Inter-coder agreement on a stratified subsample was 85% (Cohen’s κ = 0.75). Prominent solutions include tiered Turkish provision (preparatory/intensive), school-based interpreter capacity and bilingual counseling, institutionalized school social work, mandatory multicultural and trauma-informed in-service training, balanced classroom assignment, and address-based registration with monitoring of local–migrant ratios. The corpus spans 2019–2024, reflecting the de facto window of doctoral production. A key limitation is reliance on recommendations sections only. Overall, findings translate accumulated academic evidence into operational levers for policy and practice and indicate priorities for longitudinal monitoring and comparative research across migrant groups and educational stages.

Keywords

• Syrian refugee children
• Türkiye
• thematic synthesis
• multicultural inclusive education
• policy mapping

References

1. Abay, A. (2019). Türkiye’de Suriyeli çocukların eğitim durumlarının değerlendirilmesi: Kızıltepe örneği [Evaluation of the educational status of Syrian children in Türkiye: The case of Kızıltepe] [Master’s thesis, Anadolu University].
2. AbdulRahim, O., & Rababah, A. (2020). The quality level of education of the Syrian refugee students in the North of Jordan: Educational supervisors’ point of view. Universal Journal of Educational Research, 8(6), 2315–2325.
3. Akyokuş, M. (2023). Türkiye’de okul çağındaki Suriyeli çocukların eğitim ve uyum sorunları: Okul sosyal hizmeti model önerisi [Educational and adaptation problems of Syrian school-age children in Türkiye: A proposal for a school social work model] [Doctoral dissertation, Hacettepe University].
4. Alkalay, G., Kıral, B., & Erdem, A. R. (2021). İlkokul yönetici ve sınıf öğretmenlerine göre Suriyeli sığınmacı öğrencilerin yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 231–249.
5. Almadani, D. S. (2018). Syrian refugee students’ academic and social experiences in American public schools [Doctoral dissertation, DePaul University, College of Education]. https://via.library.depaul.edu/soe_etd/129
6. Alsayed, A., & Wildes, J. V. (2018). Syrian refugee children: A study of strengths and difficulties. Journal of Human Rights and Social Work, 3(1), 1–9. https://doi.org/10.1007/s41134-018-0057-4
7. Anis, R. (2019). Devlet ilkokullarında eğitim gören Suriyeli öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörlerin incelenmesi [An analysis of factors affecting the academic achievement of Syrian students in public primary schools] [Master’s thesis, Gaziantep University].
8. Aykut, S. (2019). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitim sorunları: Farklılıklara saygı eğitimi odağında okul sosyal hizmeti önerisi [Educational problems of Syrian children in Türkiye: A proposal for school social work with a focus on education for respecting differences] [Doctoral dissertation, Hacettepe University].

9. Baron, M. A. (2008). Guidelines for writing research papers and dissertations. Division of Educational Administration, University of South Dakota.
10. Bayram, R. (2019). Suriyeli ailelerin eğitim hakkı algıları: Fatih-Karagümrük örneği [Perceptions of Syrian families regarding the right to education: The case of Fatih-Karagümrük] [Master’s thesis, Marmara University].
11. Benzies, K. M., Premji, S., Hayden, K. A., & Serrett, K. (2006). State-of-the-evidence reviews: advantages and challenges of including grey literature. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 3(2), 55-61. https:// doi.org/10.1111/j.1741-6787.2006.00051.x
12. Bessarabova, I. S., & Kurysheva, E. S. (2020). Multicultural orientation of inclusive education in the modern school of the USA. Perspektivy Nauki i Obrazovania – Perspectives of Science and Education, 43(1), 180–193.
13. Block, K., Cross, S., Riggs, E., & Gibbs, L. (2014). Supporting schools to create an inclusive environment for refugee students. International Journal of Inclusive Education, 18(12), 1337–1355. https://doi.org/10.1080 /13603116.2014.899636
14. Börü, N., & Boyacı, A. (2016). Göçmen öğrencilerin eğitim-öğretim ortamlarında karşılaştıkları sorunlar: Eskişehir ili örneği. Electronic Turkish Studies, 11(14), 123–158.
15. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
16. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
17. Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. In T. Husén & T. N. Postlethwaite (Eds.), International encyclopedia of education (2nd ed., Vol. 3, pp. 1643–1647). Pergamon.
18. Bunar, N. (2017). Migration and education in Sweden: Integration of migrant children in the Swedish school system. In M. Crul, J. Schneider, & F. Lelie (Eds.), The integration of migrants and refugees: An EU comparison (pp. 67–80). Amsterdam University Press.
19. Büyükhan, M. (2019). Zorunlu eğitim çağındaki Suriyeli çocukların eğitime erişimi önündeki engeller: Ankara ili örneği [Barriers to access to education for Syrian children of compulsory school age: The case of Ankara Province] [Doctoral dissertation, Ankara Yıldırım Beyazıt University].
20. Cemaloğlu, N. (Ed.). (2020). Bilimsel araştırma teknikleri ve etik [Scientific research techniques and ethics]. Pegem Akademi.
21. Civitillo, S., Göbel, K., Preusche, Z., & Jugert, P. (2021). Disentangling the effects of perceived personal and group ethnic discrimination among secondary school students: The protective role of teacher–student relationship quality and school climate. New Directions for Child and Adolescent Development, 2021(177), 77–99.
22. Cooper, A. (2014). Knowledge mobilisation in education across Canada: A cross-case analysis of 44 research brokering organisations. Evidence & Policy, 10(1), 29-59. https://doi.org/10.1332/174426413X662806
23. Crul, M., Schneider, J., & Lelie, F. (Eds.). (2019). The integration of migrants and refugees: An EU comparison. Amsterdam University Press.
24. Cummins, J. (1979). Cognitive/academic language proficiency, linguistic interdependence, the optimum age question and some other matters. Working Papers on Bilingualism, 19, 121–129.
25. Cummins, J. (1981). The role of primary language development in promoting educational success for language minority students. In Schooling and language minority students: A theoretical framework (pp. 3–49). California State Department of Education.
26. Cummins, J. (2000). Language, power, and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Multilingual Matters.
27. Çelik, H. K. (2020). Öğretmenlerin öznel görüşleri Türkiye’deki Suriyeli öğrencilerin eğitim performansını etkiliyor mu? [Do teachers’ subjective views affect the educational performance of Syrian students in Türkiye?] [Master’s thesis, Ankara Social Sciences University].
28. Çiftçioğlu, Ş., & Altınok, V. (2024). Yabancı uyruklu öğrencilerin okuldaki psiko-sosyal ve sosyo-kültürel uyumları hakkında öğretmen görüşleri. Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 8(48), 1465–1478. https:// doi.org/10.5281/zenodo.14266529
29. Dryden-Peterson, S. (2011). Refugee education: A global review. UNHCR Policy Development and Evaluation Service. https://www.unhcr.org/research/working/4fe317589/refugee-education-global-review.html
30. Ercan, F. Z. (2018). Suriyeli sığınmacı çocukların eğitim durumları ve okul sosyal hizmeti [Educational status of Syrian refugee children and school social work] [Doctoral dissertation, Selçuk University].
31. Ergün, N. (2022). Göçmen öğrencilerin uyumlarında temasın rolü. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1477–1508.
32. Ertuş, G. (2017). Suriyeli sığınmacı çocukların Türk eğitim kurumlarında karşılaştıkları sorunlar [Problems faced by Syrian refugee children in Turkish educational institutions] [Master’s thesis, İstanbul Aydın University].
33. Faist, T. (1997). The crucial meso-level. In T. Hammar, G. Brochmann, K. Tamas, & T. Faist (Eds.), International migration, immobility, and development: Multidisciplinary perspectives (1st ed., pp. 187–218). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003136125
34. Fansa, M. (2021). Türkiye’deki bir geçici barınma merkezinde Suriyeli çocukların yaşamı: İlkokul eğitimi üzerine etnografik bir çalışma [The life of Syrian children in a temporary accommodation center in Türkiye: An ethnographic study on primary education] [Doctoral dissertation, Anadolu University].
35. Fazlıoğulları, O., & Kurul, N. (2012). Türkiye’de eğitim bilimleri alanında yapılan doktora tezlerinin özellikleri. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 1(24), 43–75.
36. Göçer, V., Özer, S., & Ürünibrahimoğlu, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin Suriyeli mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının hizmet içi eğitim bağlamında incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(14), 26–41.
37. Directorate General of Migration Management, Ministry of Interior (Türkiye). (2025). Türkiye’deki geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin yaş ve cinsiyete göre dağılımı (Mayıs 2025) [Distribution by age and gender of Syrians under temporary protection in Türkiye (May 2025)]. Retrieved May 8, 2025, from https:// www.goc.gov.tr
38. Kaya, Ü. Ü., & Uyanık Aktulun, Ö. (2025). Descriptive analysis of the recommendations in dissertations on parental involvement in early childhood education in Türkiye. Participatory Educational Research, 12(1), 243–263. https://doi.org/10.17275/per.25.13.12.1
39. Kazu, H., & Deniz, E. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında öğretmenlerin mülteci öğrencilere ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), 1338–1368.
40. Kızılkaya, O. (2021). Ortaokul öğrencilerinin Suriyeli göçmen öğrencilerin eğitim ortamlarındaki uyumlarına yönelik görüşleri [Secondary school students’ views on the adaptation of Syrian migrant students in educational settings] [Master’s thesis, Gazi University].
41. Kiremit, R. F. (2019). Geçici koruma altındaki 3–5 yaş grubu Suriyeli çocukların CLIL yöntemine dayalı verilen Türkçe eğitiminin alıcı dil gelişimlerine etkisi [The effect of CLIL-based Turkish education on the receptive language development of Syrian children aged 3–5 under temporary protection] [Doctoral dissertation, Gazi University].
42. Koehler, C., & Schneider, J. (2019). Young refugees in education: The particular challenges of school systems in Europe. Comparative Migration Studies, 7(1), 28. https://doi.org/10.1186/s40878-019-0129-3
43. Kozan, B. E. (2019). Durum analizi: Mamak’ta bulunan bir devlet okulundaki eğitim paydaşlarının mülteci eğitimine ilişkin deneyimlerinin araştırılması [Situation analysis: Investigating the experiences of educational stakeholders regarding refugee education in a public school in Mamak] [Master’s thesis, Middle East Technical University].
44. Levin, B. (2011). Mobilising research knowledge in education. London Review of Education, 9(1). https://doi.org /10.1080/14748460.2011.550431
45. Madziva, R., & Thodhlana, J. (2017). Provision of quality education in the context of Syrian refugee children in the UK: Opportunities and challenges. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 47(6), 942–961. https://doi.org/10.1080/03057925.2017.1375848
46. McBrien, J. L. (2005). Educational needs and barriers for refugee students in the United States: A review of the literature. Review of Educational Research, 75(3), 329–364. https://doi.org/10.3102/00346543075003329
47. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
48. Mülteciler Derneği. (2025). Türkiye’deki Suriyeli sayısı: Güncel veriler (Mayıs 2025) [Number of Syrians in Türkiye: Current data (May 2025)]. Retrieved May 8, 2025, from https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi
49. Özçelik, T. (2021). Zorunlu göç kapsamında Hatay’da bulunan Suriyeli öğrencilere yönelik Türkçe öğretimi, toplumsal uyum ve eğitim-öğretim faaliyetlerinin öğretmen görüşlerinden hareketle incelenmesi [An investigation of Turkish language teaching, social cohesion, and educational activities for Syrian students in Hatay within the scope of forced migration, based on teachers’ views] [Master’s thesis, Hatay Mustafa Kemal University].
50. Paez, A. (2017). Gray literature: An important resource in systematic reviews. Journal of Evidence-Based Medicine, 10(3), 233-240. https://doi.org/10.1111/jebm.12266
51. Pastoor, L. d. W. (2015). The mediational role of schools in supporting psychosocial transitions among unaccompanied young refugees upon resettlement in Norway. International Journal of Educational Development, 41, 245–254. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2014.10.009
52. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme çalışması. Göç Dergisi, 3(1). https://doi. org/10.33182/gd.v3i1.555
53. Saklan, E. (2018). Türkiye’deki Suriyeli eğitim çağı çocuklarının eğitim süreçleri üzerine bir çözümleme [An analysis of the educational processes of school-age Syrian children in Türkiye] [Doctoral dissertation, Ankara University].
54. Salem, H. (2021). Realities of school “integration”: Insights from Syrian refugee students in Jordan’s double-shift schools. Journal of Refugee Studies, 34(4), 4188–4206. https://doi.org/10.1093/jrs/feaa116
55. Seyitoğlu, S. (2024). Suriyeli çocukların entegrasyon düzeyleri: Bursa Yenişehir örneği [Integration levels of Syrian children: The case of Yenişehir, Bursa] [Doctoral dissertation, Hacettepe University].
56. Shahbazi, S., Palazzolo, A., & Salintri, G. (2020). Breaking silence: The voices of Syrian refugee children in the Canadian classroom. Journal of Global Education and Research, 4(1), 33–47.
57. Sardroud, E. M. (2023). Okul öncesi öğretmen adaylarının mülteci öğrencilere karşı tutumlarının kapsayıcı eğitim açısından incelenmesi [An examination of pre-service preschool teachers’ attitudes toward refugee students in terms of inclusive education] [Master’s thesis, Trakya University].
58. Sheykjan, M. T. (2017). Education at the crossroads: Inclusive education for the global refugee crisis. In International Conference on Interdisciplinary Approaches in Building Inclusive Pedagogy for Enriching Institutional Autonomy (pp. 1–9). All India Association for Educational Research (AIAER).
59. Sinclair, M. (2007). Education in emergencies. Commonwealth Education Partnerships, 52–56. https://www. cedol.org/wp-content/uploads/2012/02/52-56-2007.pdf
60. Süer, A. (2022). Ankara’daki Suriyeli öğrencilerin eğitim sisteminde yaşadığı zorluklarının öğretmenlerin bakış açısı ile incelenmesi [An examination of the challenges faced by Syrian students in Ankara’s education system from the teachers’ perspective] [Master’s thesis, TED University].
61. Şeker, B. D., & Sirkeci, I. (2015). Challenges for refugee children at school in eastern Turkey. Economics and Sociology, 8(4), 122–133.
62. Şerif, İ. (2020). Türkiye’deki Suriyeli çocuklara yönelik eğitim politikasının etkisi: Batman örneği [The effect of education policy for Syrian children in Türkiye: The case of Batman] [Master’s thesis, Batman University].
63. Tanrıöğen, A. (Ed.). (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Anı Yayıncılık.
64. Taşay, H. (2023). Okul yönetici ve öğretmen görüşlerine göre Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonu’nu destekleme projesi [Project to support the integration of Syrian children into the Turkish education system based on school administrators’ and teachers’ views] [Master’s thesis, Kırşehir Ahi Evran University].
65. Taşcı, H. C. (2023). Fırsat eşitliği bağlamında geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimi: Yalova örneği [Education of Syrian children under temporary protection in the context of equal opportunity: The case of Yalova] [Doctoral dissertation, Yalova University].
66. Tavşancıl, E., Çokluk, Ö., Çıtak, G. G., Kezer, F., Yıldırım, Ö. Y., & Bilican, S. (2010). Eğitim bilimleri enstitülerinde tamamlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi (2000–2008) [An examination of graduate theses completed in institutes of educational sciences (2000–2008)]. Ankara University Scientific Research Project Final Report.
67. Temur, M., & Özalp, M. T. (2022). Sınıf öğretmenlerinin penceresinden göçmen öğrencilerin sorunları ve çözüm önerileri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 110–141.
68. Tetik, S. (2024). Geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimine yönelik uygulamaların değerlendirilmesi [Evaluation of practices for the education of Syrian children under temporary protection] [Doctoral dissertation, Gazi University].
69. Tırpan, M. (2023). Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemine entegrasyonu: Hoşgör Mahallesi örneği [Integration of Syrian students into the Turkish education system: The case of Hoşgör Neighborhood] [Master’s thesis, Gaziantep University].
70. Tüfekçi, Y. (2020). Gaziantep’teki Suriyeli sığınmacıların Türk eğitim sistemine entegrasyonunda yaşanan sorunlara ilişkin STK’ların görüşleri ve çözüm önerilerinin incelenmesi [An examination of NGOs’ views and solution proposals regarding problems in the integration of Syrian refugees into the Turkish education system in Gaziantep] [Master’s thesis, Gaziantep University].
71. Türkiye Gazetesi. (2025, May 8). Son 3 yılda 801 bin kişi döndü, 950 bin sığınmacı çocuk Suriye’yi hiç görmedi [In the last 3 years, 801 thousand people returned; 950 thousand refugee children have never seen Syria]. Türkiye Gazetesi. Retrieved May 8, 2025, from https://www.turkiyegazetesi.com.tr/ekonomi/ son-3-yilda-801-bin-kisi-dondu-950-bin-siginmaci-cocuk-suriyeyi-hic-gormedi-1079228
72. UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees). (2022). Education report 2022: All inclusive. https://www.unhcr.org/publications
73. UNHCR. (2023). Global trends: Forced displacement in 2022. https://www.unhcr.org/globaltrends
74. UNESCO. (2021). Right to education handbook. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/ pf0000379871
75. Ünal, R., & Aladağ, S. (2020). Kapsayıcı eğitim uygulamaları bağlamında sorunlar ve çözüm önerilerinin incelenmesi. Journal of Individual Differences in Education: Theory and Practice, 2, 23–42.
76. Walls-Rodriguez, F. (2016). Pedagogy of the immigrant: A journey towards inclusive classrooms. Teachers and Curriculum, 16(1), 41–48.
77. Yalçın, R. (2024). Türk eğitimindeki geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların yaşadıkları sorunları inceleyen araştırmaların incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(15), 71–109.
78. Yavuzekinci, M. (2024). Akran ilişkileri eğitim programının geçici koruma statüsündeki Suriyeli çocukların akran zorbalıklarına etkisinin incelenmesi [Examination of the effect of the peer relations education program on peer bullying of Syrian children under temporary protection] [Doctoral dissertation, Ankara University].
79. Yalçın, R. (2024). Türk eğitimindeki geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların yaşadıkları sorunları inceleyen araştırmaların incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(15), 71-109.
80. Yıldırım, E. S. (2023). Hatay’da ortaöğretime devam eden Suriyeli öğrencilerin eğitim sorunları ve çözümleri üzerine bir inceleme [An examination of the educational problems and solutions of Syrian students attending secondary education in Hatay] [Master’s thesis, Hatay Mustafa Kemal University].
81. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12th ed.) [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin Yayıncılık.
82. Yıldız, F. (2018). Suriyeli sığınmacı çocukların eğitim sorunları ve entegrasyon süreçleri: Mersin örneği [Educational problems and integration processes of Syrian refugee children: The case of Mersin] [Master’s thesis, Marmara University].
83. Yılmaz, A. D. (2021). Kimlikli Bebekler Yaklaşımı ile desteklenen değerler eğitimi programının Suriyeli mülteci çocukların yer aldığı okul öncesi eğitim ortamında sosyal değerler kazanımına etkisi [The effect of a values education program supported by the “Identity Dolls Approach” on the acquisition of social values in a preschool setting with Syrian refugee children] [Doctoral dissertation, Gazi University].
84. Yılmaz, A. P. (2019). Sosyal bilgiler dersinde kültüre duyarlı eğitim uygulamaları: Mülteci öğrencilerle etkileşim [Culturally responsive teaching practices in social studies: Interaction with refugee students] [Doctoral dissertation, Anadolu University].
85. Yılmaz, İ. H. (2021). Türkiye’deki Suriyeli çocukların okula uyumu [School adaptation of Syrian children in Türkiye] [Doctoral dissertation, Ankara Yıldırım Beyazıt University].
86. Yule, W. (2000). Emanuel Miller Lecture, from pogroms to “ethnic cleansing”: Meeting the needs of war-affected children. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 41(6), 695–702.
87. Yüce, E. (2018). Geçici koruma altında bulunan Suriyeli öğrencilerin okula uyumları [School adaptation of Syrian students under temporary protection] [Master’s thesis, Hacettepe University].