Research Article

Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme

Volume: 9 Number: 2 August 31, 2026
TR EN

Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme

Abstract

Yapay zekâ teknolojilerinin örgütsel süreçlerde yaygınlaşması, karar verme mekanizmalarını ve liderlerden beklenen rol ve yetkinlikleri dönüştürmektedir. Bu çalışmanın amacı, yapay zekânın liderlik anlayışı üzerindeki etkilerini incelemek; geleneksel ve çağdaş liderlik yaklaşımlarının bu dönüşümdeki konumunu değerlendirmek ve yapay zekâ çağında öne çıkan liderlik modellerini bütüncül bir çerçevede ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde sistematik literatür derlemesi olarak tasarlanmıştır. PRISMA 2020 ilkeleri doğrultusunda Web of Science, Scopus, TR Dizin ve Google Scholar veri tabanlarında gerçekleştirilen ve 7 Ağustos 2026 tarihinde güncellenen tarama sonucunda uygunluk ölçütlerini karşılayan 74 bilimsel çalışma tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, yapay zekânın liderliğin yerine geçmekten çok liderlik süreçlerini veri temelli, öngörülebilir ve teknolojiyle bütünleşik bir yapıya dönüştürdüğünü göstermektedir. Bu dönüşümde dijital liderlik, veri odaklı liderlik, algoritmik liderlik ve hibrit insan–yapay zekâ liderliği öne çıkmaktadır. Bununla birlikte algoritmik önyargı, şeffaflık, hesap verebilirlik, veri güvenliği ve insan denetiminin korunması temel risk alanlarını oluşturmaktadır. Çalışma, yapay zekâ türleri, liderlik kuramları, yeni liderlik modelleri, etik yönetişim ve geleceğin liderlik yetkinlikleri arasındaki ilişkileri ortak bir kavramsal çerçevede bütünleştirerek literatüre katkı sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Gerçekleştirilen bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” talimat ve hükümlerinin dışına çıkılmamış ve bu yönergeye aykırı hiçbir faaliyet yapılmamıştır. Çalışmada alıntı yapılırken etik kurallara dikkat edilmiş ve kullanılan bu atıflar kaynakçaya eklenmiştir.

References

  1. Akturan, A. (2024). Yapay zekânın işletme yönetimi ve liderlik üzerindeki etkileri: Bir literatür incelemesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 1305–1348. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1554856
  2. Avaner, T., & Çelik, M. (2021). Türkiye’de Dijital Dönüşüm Ofisi ve Yapay Zekâ Yönetimi: Büyük Veri ve Yapay Zekâ Daire Başkanlığı’nın geleceği üzerine. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1–18. https://doi.org/10.52539/mad.1050640
  3. Avolio, B. J., Sosik, J. J., Kahai, S. S., & Baker, B. (2014). E-leadership: Re-examining transformations in leadership source and transmission. The Leadership Quarterly, 25(1), 105–131. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2013.11.003
  4. Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Weber, T. J. (2009). Leadership: Current theories, research, and future directions. Annual Review of Psychology, 60, 421–449. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.60.110707.163621
  5. Aydıner Vural, Ş., Boydak Özan, M., & Akgül, R. (2025). Dönüşümcü liderliğin yapay zekâ kullanımına etkisi. Journal of Academic Social Science Studies, 18(105), 65-82. https://doi.org/10.29228/JASSS.80736
  6. Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.
  7. Baş, M. (2022). Mesleki özdeşleşme ve bilgi paylaşımı arasındaki ilişkide prososyal motivasyonun aracı, mütevazı liderliğin düzenleyici rolü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1892-1908. https://doi.org/10.17755/esosder.1114553
  8. Blake, R. R., & Mouton, J. S. (1964). The managerial grid. Gulf Publishing.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Leadership

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 31, 2026

Submission Date

June 11, 2026

Acceptance Date

August 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

APA
Çelik, A. (2026). Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram Ve Uygulama, 9(2), 93-145. https://doi.org/10.52848/ijls.1969045
AMA
1.Çelik A. Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama. 2026;9(2):93-145. doi:10.52848/ijls.1969045
Chicago
Çelik, Abdurrezzak. 2026. “Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal Bir İnceleme”. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram Ve Uygulama 9 (2): 93-145. https://doi.org/10.52848/ijls.1969045.
EndNote
Çelik A (August 1, 2026) Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama 9 2 93–145.
IEEE
[1]A. Çelik, “Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme”, Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, vol. 9, no. 2, pp. 93–145, Aug. 2026, doi: 10.52848/ijls.1969045.
ISNAD
Çelik, Abdurrezzak. “Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal Bir İnceleme”. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama 9/2 (August 1, 2026): 93-145. https://doi.org/10.52848/ijls.1969045.
JAMA
1.Çelik A. Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama. 2026;9:93–145.
MLA
Çelik, Abdurrezzak. “Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal Bir İnceleme”. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram Ve Uygulama, vol. 9, no. 2, Aug. 2026, pp. 93-145, doi:10.52848/ijls.1969045.
Vancouver
1.Abdurrezzak Çelik. Yapay Zeka Çağında Liderliğin Dönüşümü Kavramsal bir İnceleme. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama. 2026 Aug. 1;9(2):93-145. doi:10.52848/ijls.1969045