Endonezya Korku Filmlerinde Cava Kültüründe Mitlerin Anlamı

Abstract

Korku filmleri, genellikle sözlü geleneklere ve yerel mitlere dayanan hikâyeleri aktarmak ve bilgi iletmek için bir araç görevi görür; özellikle Cava mitolojisinden beslenir. Film yapımcıları, hem eğlendirmek hem de derin anlamlar iletmek amacıyla filmler üretirler. Bu çalışma, Endonezya korku filmlerinde mitlerin kullanımının önemini incelemekte ve bunun kültürel mirasın korunmasını mı yansıttığını, sözlü gelenekleri yeniden canlandırıp canlandırmadığını ve küresel sinemada özgün bir Endonezya kimliği sağlayıp sağlamadığını sorgulamaktadır. Araştırma, Endonezya korku filmlerinin yaratımında mitlerin anlamına dair daha derin bir anlayışa katkıda bulunmakta ve kültürel mirasın görsel eğlenceye nasıl dönüştürülebileceğine ilişkin yeni bakış açıları sunmaktadır. Ayrıca, çalışma filmlerin kültürel kimliğin güçlendirilmesi için bir platform olarak önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, nitel tanımlayıcı bir yaklaşım kullanarak Endonezya korku filmlerinde Cava mitlerinin anlamını açıklamayı amaçlamaktadır. Veri toplama teknikleri literatür taramasını içermektedir. Araştırma, konuyla ilgili kitaplar, akademik çalışmalar ve bilimsel makaleler aracılığıyla verileri incelemeyi hedeflemektedir. Bulgular, Endonezya korku filmlerinde Cava mitlerinin kullanılmasının yalnızca gerilim veya korku yaratmak amacıyla değil, aynı zamanda bu mitolojilerde yer alan kültürel mesajları iletmek için de yapıldığını göstermektedir. Cava mitleri, Cava toplumunun değerlerini, inançlarını ve geleneklerini özellikle genç kuşaklara tanıtmak ve korumak için bir araç görevi görmektedir.

Keywords

• Mitoloji
• Cava Kültürü
• Endonezya Korku Filmleri
• Kültürel Kimlik
• Görsel Kültür.

The Meaning of Myths in Javanese Culture in Indonesian Horror Films

Abstract

Horror films often serve as a medium to convey information and depict stories rooted in oral traditions and local myths, particularly drawing from Javanese mythology. Filmmakers create films with the aim of entertaining while conveying underlying meanings. This study explores the significance of using myths in Indonesian horror films, questioning whether it reflects the preservation of cultural heritage, revives oral traditions, and provides a distinct Indonesian identity in global cinema. The study contributes to a deeper understanding of the meaning of myths in the creation of myth, javanese culture, film Indonesian horror films and offers new insights into how cultural heritage can be translated into visual entertainment. Additionally, the research highlights the importance of films as a platform for strengthening cultural identity. This study aims to describe the meaning of Javanese myths in Indonesian horror films using a qualitative descriptive approach. Data collection techniques involve literature reviews. The research aims to explore data through books, scholarly works, and relevant journal articles on the topic. The findings indicate that the use of Javanese myths in Indonesian horror films is not only intended to create tension or fear but also to convey cultural messages embedded in those mythologies. Javanese myths serve as a means to preserve and introduce the values, beliefs, and traditions of the Javanese society to the audience, especially the younger generation.

Keywords

• Mtyh
• Javanese Culture
• Film Horor

Thanks

The author would like to express sincere gratitude to Jenderal Soedirman University for its support in conducting this research. Special thanks are also extended to Dr. Nuryanti, S.IP., M.Sc., for her invaluable and constructive guidance throughout the research process. Her suggestions and directions greatly contributed to improving the quality of this journal. The author also extends appreciation to the publisher for providing valuable guidance and advice during the publication process.

References

1. Akbar, H. A. (2022). Analisis semiotika pesan moral dalam film Quarantine Tales. Doctoral Dissertation, Universitas Islam Riau.
2. Anggara, D. A., Wibowo, J. H., & Rusmana, D. S. A. (2021). Mitos kepercayaan dalam film berjudul Sandekala. . Jurnal Universitas 17 Agustus 1945 (UNTAG) Surabaya, 6(11).
3. Anisya, D., Malik, A., Arief, M., & Romadhan, M. I. (2023). Representasi budaya mistisisme dalam film KKN di Desa Penari. PROSIDING SEMINAR NASIONAL MAHASISWA KOMUNIKASI, 1(2), 332–338.
4. Chrisnanti, R. K., & Sa’idah, Z. (2023). Analisis nilai-nilai budaya jawa dalam film Suzzanna malam jumat kliwon (2023). Innovative: Journal of Social Science Research, 3(6), 8254-8269.
5. Darmalaksana, W. (2020). Metode Penelitian Kualitatif Studi Pustaka dan Studi Lapangan. Pre-print digital library UIN Sunan Gunung Djati Bandung.
6. Dinda, L. O., Aman, A., & Setiawan, J. (2019). Sejarah pembuatan dan makna simbolik pakaian adat muna. Patanjala: Jurnal Penelitian Sejarah dan Budaya, 11(3), 449.
7. Esfandari, D. A. (2016). MAGIC AND WITCHCRAFT IN CURRENT Indonesian HORROR FILMS. JURNAL LISKI, 2(1).
8. Fajar, R. P. A. L., & Lestari, T. (2021). Pengaruh film horor terhadap perkembangan kepribadian dan emosional anak. . Jurnal Kajian Gender dan Anak, 5(1), 17– 26.

9. Gazali, Ulinsa, Yunida, & Indra. (2023). REPRESENTASI NILAI DALAM RITUAL BALIA TAMPILANGI ETNIK KAILI: KAJIAN HERMENEUTIK. Sawerigading, 29(1), 67–83.
10. Hapsari, G. K. (2024). Makna komunikasi ritual masyarakat jawa (studi kasus pada tradisi perayaan Malam Satu Suro di keraton Yogyakarta, keraton Surakarta, dan pura Mangkunegaran Solo). COMPEDIART, 1(1), 44–52.
11. Heriyanti, K., & Hartaka, I. M. (2022). Relevansi mitologi dalam meningkatkan keyakinan umat beragama. Genta Hredaya: Media Informasi Ilmiah Jurusan Brahma Widya STAHN Mpu Kuturan Singaraja, 5(1), 164–172.
12. Herusatoto, B. (2018). Mitologi Jawa (K. R & Damaika, eds.). Media Pressindo.
13. Hidayatulloh, A. A. (2020). Pesan Dakwah dalam Film Horor Sandekala. IAIN Ponorogo.
14. Ihsana, N. W., & Urfan, N. F. (2024). Mitos kepercayaan dalam budaya jawa pada film Primbon. WACANA: Jurnal Ilmiah Ilmu Komunikasi, 23(1), 201-214.
15. Istibillah, R. , Muhammad, R. , & Ngatma’in, N. I. (2021). Mitos Jawa dalam Kumpulan Cerita Kisah Tanah Jawa Karangan Mada Zidan, Dkk : Kajian Realisme Magis. Universitas Muhammadiyah Jakarta.
16. Jariah, A. (2020). Mitos Tentang Masapi Disungai Bejo pada Masyarakat di Desa Paenre Lompoe Kecamatan Gantarang Kabupaten Bulukumba. UNIVERSITAS NEGERI MAKASSAR.
17. Kurniawan, P. H. W., & Santabudi, B. F. (2023a). Signifikansi unsur budaya jawa dalam film horor Mangkujiwo (2020). Jurnal Sense, 6(1).
18. Kurniawan, P. H. W., & Santabudi, B. F. (2023b). SIGNIFIKANSI UNSUR BUDAYA LOKAL DALAM FILM HOROR Mangkujiwo (2020). Sense: Journal of Film and Television Studies, 6(1), 59–76. https://doi.org/10.24821/ sense.v6i1.9387
19. Laia, A. (2022). Hukum sebagai panglima dalam dunia mitos dan politik sebagai raja pada realitasnya. Civic Society Research and Education: Jurnal Pendidikan Pancasila dan Kewarganegaraan, 3(2), 1–12.
20. Lauterboom, M. (2023). Mitos dalam didikan orangtua: tinjauan sosio-pedagogis terhadap pola asuh orangtua. Jurnal Dinamika Sosial Budaya, 24(4), 79–86.
21. Malik, D. A. A. (2023). REPRESENTASI BUDAYA MISTISISME DALAM FILM KKN di Desa Penari. UNIVERSITAS 17 AGUSTUS 1945 : Surabaya.
22. Mukid, A. (2019). PERSPEKTIF HUKUM Islam TERHADAP TRADISI MALAM SATU SYURO DI DESA MARAMBA KECAMATAN WOTU KABUPATEN LUWU TIMUR. INSTITUT AGAMA Islam NEGERI Palopo.
23. Nastiti, T. T. (2023). Representasi sisterhood pada film Yuni . Doctoral Dissertation, FAKULTAS ILMU SOSIAL DAN ILMU POLITIK UNIVERSITAS Diponegoro.
24. Nur, A. (2016). Perayaan mitos dalam film horor Indonesia. Al-Ibrah: Jurnal Pendidikan dan Keilmuan Islam, 1(1), 139–169.
25. Ratnaningtyas, E. M., Saputra, E., Suliwati, D., Nugroho, B. T. A., Aminy, M. H., Saputra, N., & Jahja, A. S. (2022). METODOLOGI PENELITIAN KUALITATIF (N. Saputra, ed.). Yayasan Penerbit Muhammad Zaini.
26. Reno, A. (2020). PENGAWASAN TERHADAP PEMBERIAN IZIN TERNAK DI KECAMATAN SIAK HULU KABUPATEN KAMPAR BERDASARKAN UNDANG-UNDANG NO. 41 TAHUN 2014 [thesis (masters)]. Universitas Islam Riau.
27. Ria, P. (2021). Penerapan Metode Bercerita dalam Menanamkan Moral Siswa Kelas III di MI Al-Fatah Purwodadi Kecamatan Kembaran Kabupaten Banyumas. IAIN Purwokerto.
28. Ridwan, M., Suhar, A. M., Ulum, B., & Muhammad, F. (2021). Pentingnya penerapan literature review pada penelitian ilmiah. Jurnal Masohi, 2(1), 42-51.
29. Setiawan, A. (2021). Praktik mistisisme jawa dalam novel Mantra Pejinak Ular karya Kuntowijoyo. Satwika: Kajian Ilmu Budaya dan Perubahan Sosial, 5(2), 337–352.
30. Sukmawan, S. ., Alifah, N., Nafisah, P. K., Putra, M. Z. E. , Mumtaz, T. Z., Isna, F. N., & Faruq, J. A. (2023). Pujan Kasanga: Udar Rasa Selaras Semesta. Universitas Brawijaya press.
31. Susanti, J. T., & Lestari, D. E. G. (2020). Tradisi Ruwatan jawa pada masyarakat desa Pulungdowo Malang. Satwika: Kajian Ilmu Budaya dan Perubahan Sosial, 4(2), 94–105.
32. Wardani, D. A. W. (2020). Ritual Ruwatan Murwakala dalam religiusitas masyarakat jawa. Widya Aksara: Jurnal Agama Hindu, 25(1), 1–16.