Medicinal Plants Sold at Herbal Markets in Suruç District (Şanlıurfa-Turkey)

Abstract

This research was carried out to determine the medicinal plants sold in herbal sellers in Suruç (Şanlıurfa) district. The research took about two years between 2019-2020. As a result of interviews with 9 informants people in 5 herbal sellers, 88 plant taxa belonging to 46 families were determined. It was recorded for which diseases the plants were sold. In our study, the big families containing the most taxa are respectively; Lamiaceae (14), Apiaceae (7), Fabaceae (5), Rosaceae (5), Malvaceae (5), Asteraceae (4), Zingiberaceae (4) and Lauraceae (3). The scientific and local names of the plants sold, the purpose and usage patterns of the plants were recorded and compared with similar studies carried out in the surrounding provinces.

Keywords

• Suruç
• Şanlıurfa
• Herbalists
• Phytotherapy
• Medicinal Plants

Suruç İlçesindeki (Şanlıurfa-Türkiye) Aktarlarda Satılan Şifalı Bitkiler

Abstract

Bu araştırma, Suruç (Şanlıurfa) ilçesinde aktarlarda satılan tıbbi bitkilerin tespiti amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2019-2020 yılları arasında yaklaşık iki yıl sürmüştür. 5 Aktarda 9 kaynak kişi ile yapılan görüşme sonucunda 46 familya ait 88 bitki taksonu tespit edilmiştir. Bu bitkilerin hangi hastalıklar için satıldığı kayıt altına alınmıştır. Yaptığımız çalışmada en fazla takson içeren büyük familyalar sırasıyla; Lamiaceae (14), Apiaceae (7), Fabaceae (5), Rosaceae (5), Malvaceae (5), Asteraceae (4), Zingiberaceae (4) ve Lauraceae (3)’dir. Satışı yapılan bitkilerin bilimsel ve yöresel isimleri, bitkilerin kullanm amaçları ve kullanım şekilleri kayıt altına alınmış ve çevre illerde yapılan benzer çalışmalarla karşılaştırılmıştır.

Keywords

• Aktar
• Suruç
• Tıbbi Bitkiler
• Şanlıurfa
• Bitkilerle tedavi

References

1. Akan, H., Aslan, M., & Balos, M. M. (2005). Şanlıurfa semt pazarlarında satılan doğal bitkilerin etnobotaniği. Ot Sistematik Botanik Dergisi, 12(2), 43-58.
2. Altay, V., Karahan, F., Sarcan, Y. B., & İlçim, A. (2015). An ethnobotanical research on wild plants sold in Kırıkhan district (Hatay/Turkey) herbalists and local markets. Biological Diversity and Conservation, 8(2), 81-91.
3. Baytop, T. (1963). Türkiye'nin Tıbbi ve Zehirli Bitkileri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları. Bayramoğlu, M. M., & Toksoy, D. (2009). Aktarlar ve tibbi bitki ticareti üzerine bir araştırma (Doğu Karadeniz Bölgesi Örneği). Orman Mühendisliği Dergisi, 4-5-6, 34-39.
4. Başer, K. H. C., Honda, G., & Miki, W. (1986). Türkiye’de Aktarlar Ve Bitkisel Droglar. Ankara: İslam Kültürü Araştırmaları Serisi.
5. Bulut, G., Korkmaz, A., & Tuzlacı, E. (2017). The ethnobotanical notes from Nizip (Gaziantep-Turkey). İstanbul Journal of Pharmacy, 47(2), 57-62.
6. Çakılcıoğlu, U. (2020). An ethnobotanical field study; Traditional foods production and medicinal utilization of Gundelia L. species in Tunceli (Turkey). Indian Journal of Traditional Knowledge, 19(4), 714-718.
7. Çömlekçioğlu, N., & Karaman, Ş. (2008). Kahramanmaraş şehir merkezindeki aktar’larda bulunan tıbbi bitkiler. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 11(1), 23-32.
8. Davis, P. H. (Ed.). (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 1-9). Edinburgh, U.K.: Edinburgh University Press.

9. Davis, P. H., Mill, R. R., & Tan, K. (Eds.). (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 10) (Supplement). Edinburgh, U.K: Edinburgh University Press.
10. Demirci Kayıran, S., & Kırıcı, S. (2019). Adana (Türkiye) aktarlarında tedavi amacıyla satılan bitkisel droglar. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2), 183-192. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.485805
11. Demirez, M., Nilufer, O., & Ergun, F. (2014). Ankara aktarlarında nane adıyla satılan örnekler üzerinde çalışmalar. Spatula DD, 4(4), 223-231.
12. Ertuğ, F. (2014). Etnobotanik. Güner, A. & Ekim, T. (Editörler) Resimli Türkiye Florası (Cilt 1). İstanbul: ANG Vakfı, Flora Araştırmaları Derneği ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 319-420.
13. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (Eds.). (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 11). Edinburgh U.K.: Edinburgh University Press.
14. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., & Babaç, M. T. (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul: NGBB ve Flora Araştırmalar Derneği Yayınları.
15. Güner, A., & Ekim, T. (2014). Resimli Türkiye Florası (Cilt 1). NGBB Yayınları Flora Dizisi 2. İstanbul: Flora Araştırmaları Derneği ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
16. Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I., & Çimen, A. Ö. (2018). Resimli Türkiye Florası (Cilt 2). İstanbul: ANG Vakfı, NGBB yayınları.
17. Sargın, S. A., Akçiçek, E, & Selvi, S. (2013). An ethnobotanical study of medicinal plants used by the local people of Alaşehir (Manisa) in Turkey. Journal of Ethnopharmacology, 150(3), 860-874.
18. Koçtürk, O. M., Kalafatçılar, Ö. A., Özbilgin, N., & Atabay, H. (2009). Türkiye’de bitkisel ilaçlara bakış. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 46(3), 209- 214.
19. Korkmaz, M., Karakurt, E. (2014). Kelkit (Gümüşhane) aktarlarında satılan tıbbi bitkilerin etnobotanik özellikleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(3), 60-80.
20. Kökçü, B., Esen, O., & Uysal, E. (2015). Medicinal plants sold in Çanakkale/Turkey city center herbalists. Biological Diversity and Conservation, 8(3), 80-91.
21. Malyer, H., Öz, Aydın, S., Tümen, G., & Er, S. (2004). Tekirdağ ve çevresindeki aktarlarda satılan bazı bitkiler ve tıbbi kullanım özellikleri. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, 7, 103-111.
22. Özhatay, E., & Deniz, G. (2017). Herbal drugs sold for weight loss purposes in pharmacies and herbalists in the European side of Istanbul. Lectio Scientific, 1(1), 18-25.
23. Öztürk, M., & Özçelik, H. (1991). Doğu Anadolu’nun Faydalı Bitkileri (Useful Plants of East Anatolia), SİSKAV (Siirt, İlim, Spor, Kültür ve Araştırma Vakfı). Ankara: Semih Ofset.
24. Ötnü, H., & Akan, H. (2020). Şanlıurfa’daki eczanelerde ve aktarlarda fitoterapi amaçlı satılan bitkiler. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 23(4), 947-965. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.688167.
25. Polat, R., Çakılcıoğlu, U., Ertuğ, F., & Satıl, F. (2012). An evaluation of ethnobotanical studies in Eastern Anatolia. Biological Diversity and Conservation, 5(2), 23-40.
26. Polat, R., Selvi, S., Çakılcıoğlu, U., & Açar, M. (2012a). Investigations of ethnobotanical aspect of wild plants sold in Bingöl (Turkey) local markets. Biological Diversity and Conservation, 5(3), 155-161.
27. Polat, R., Güner, B., Yüce Babacan, E., & Çakılcıoğlu, U. (2017). Survey of wild food plants for human consumption in Bingöl (Turkey). Indian Journal of Traditional Knowledge, 16, 378-384.
28. Saraçoğlu, A., & Ergün, B. (2006). Türkiye’de satılan bazı bitkisel zayıflama çaylarının içerikleri ve bu çayların kullanımına bağlı ortaya çıkabilecek istenmeyen etkiler. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 26, 355-363.
29. Sargın, S. A., Akçiçek, E., & Selvi, S., (2013). Türkiye'de Alaşehir (Manisa) yöre halkı tarafından kullanılan şifalı bitkilerin etnobotanik bir çalışması. EtnofarmakolojiDergisi, 150(3), 860-874.
30. Satıl, F., & Açar, M. (2020). Ethnobotanical use of Stachys L. (Lamiaceae) taxa in Turkey. International Journal of Nature Life Sciences, 4(2), 66-86.
31. Satıl, F., & Selvi, S. (2020). Ethnobotanical features of Ziziphora L. (Lamiaceae) taxa in Turkey. International Journal of Nature Life Sciences, 4(1), 56-65.
32. Solmaz, E., & Pınar, A. E. (2009). Tedavi amacıyla kullanılan bitkiler ve bitkisel ürünlerin yan etkileri. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 66(3), 133-141.
33. Şahin-Fidan, E., Akan, H. (2019). Tek Tek Dağları Milli Parkı (Şanlıurfa-Türkiye) eteklerindeki bazı köylerde etnobotanik bir çalışma. Bağbahçe Bil Dergisi, 6(2), 64-94.
34. Tulukcu, E., & Sağdıç, O. (2011). Konya’da aktarlarda satılan tıbbi bitkiler ve kullanılan kısımları. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 27(4), 304-308.
35. Uzun, M., Aykaç, G., & Özçelikay, G. (2013). Bitkisel ürünlerin yanlış kullanımı ve zararları. Lokman Hekim Journal, Supplement, 17-17.