SINIF İKLİMİ VE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN OKULA YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Öğrencilerin olumlu sınıf ikliminde eğitim almaları okula yönelik tutumlarını da olumlu etkilemektedir. Çalışmanın amacı, sınıf iklimi ile öğrencilerin okula yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada araştırma deseni olarak korelasyonel desen kullanılmıştır. Veriler 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde 577 ortaokul öğrencisinden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Okula İlişkin Tutum Ölçeği ve Sınıf İklimi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu yöntemi ile başaklı regresyon analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda öğrencilerin okula yönelik tutumları üzerinde sınıf iklimi boyutlarından öğretmen desteği ve doyumun en güçlü yordayıcılar olduğu ortaya çıkmıştır. Bu iki değişkenle beraber akranların birbirlerini desteklemelerinin okula yönelik güvenleri ile ilişkili olduğu; öğrencilerin kendilerini akademik olarak yeterli hissetmelerinin okula değer vermeleri üzerinde etkili bir faktör olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre öğrencilerin okula yönelik güven, sevgi, değer verme ve uyum sağlama duygu ve davranışlarının kazandırılmasında öğretmen desteği ile beraber yapılan etkinliklerden doyum sağlamasının oldukça önemli olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• sınıf iklimi
• okula ilişkin tutum
• öğretmen desteği
• ortaokul öğrencileri

The Relationship between Class Climate and Middle School Students’ Attitudes Towards School

Öz

Training of the students in classes with positive climate has an impact on their attitudes towards school. The purpose of the current study is to examine the relationship between class climate and students. Prediction design was conducted from correlational designs. Data were collected from 577 teachers in the middle schools in spring term of 2018-2019 semesters. Instruments were scales of attitudes towards school and class climate. Pearson-Moment correlations and multiple regression analyses were performed to analyze data. The analyses showed that teacher support and satisfaction as the dimensions of class climate were the strongest predictors of students’ attitudes towards school. Together with teacher support and satisfaction, peer support was found related to confidence in schools. Further, self-efficacy of the students about academic competence was effective in valuing school. It can be concluded that emotions, behaviors, and attitudes including confidence, love, value, and harmony would be provided through teacher support and school satisfaction gained by class activities.

Anahtar Kelimeler

• class climate
• attitudes towards school

Kaynakça

1. Abu-Hilal, M. M. (2000). A structural model of attitudes towards school subjects, academic aspiration and achievement. Educational Psychology, 20(1), 75-84.
2. Adıgüzel, A. (2012).Okula İlişkin Tutum Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. ISSN:1304-0278 Cilt:11 Sayı:40 (030-045). (Erişim tarihi: 25.04.2019)
3. Adıgüzel, A., & Karadaş, H. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okula ilişkin tutumlarının devamsızlık ve okul başarıları arasındaki ilişki. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 49-67.
4. Atik, S., & Özer, N. (2020). Lise Öğrencilerinin Öğretmene Güvenleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkide Okula Karşı Tutum, Okula Yabancılaşma ve Okul Tükenmişliğinin Doğrudan ve Dolaylı Rolü. Eğitim ve Bilim, 45(202), 441-458.
5. Bahar, M., Asil, M., & Rubie-Davies, C. M. (2018). Measurement İnvariance Of The Student Personal Perception Of Classroom Climate Scale (SPPCC) İn The Turkish Context. European Journal of Educational Research, 7(1), 113-120. doi: 10.12973/eujer.7.1.113 (Erişim tarihi: 20.04.2019)
6. Batlis, N. C. (1980). The effect of organizational climate on job satisfaction, anxiety, and propensity to leave. Journal of Psychology: Interdisciplinary and Applied, 104, 233-240.
7. Başaran, İ.E. (1996). Eğitim Psikolojisi. (5.Basım). Ankara: Özkan Matbaacılık.
8. Beauchamp, G., & Parkinson, J. (2008). Pupils’ attitudes towards school science as they transfer from an ICT-rich primary school to a secondary school with fewer ICT resources: Does ICT matter?. Education and Information Technologies, 13(2), 103-118.

9. Büyüköztürk, Ş. Çakmak, E. K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
10. Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist, 32, 513 - 531.
11. Bronfenbrenner, U. (1986). Ecology of the family as a context for human development: Research perspectives. Developmental Psychology, 22(6), 723 - 742.
12. Cohen, J., McCabe, L., Michelli, N. M., & Pickeral, T. (2009). School climate: Research, policy, practice, and teacher education. Teachers College Record, 111(1), 180-213.
13. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. Boston: Pearson Education.
14. Çalık, T., Özbay, Y., Özer, A., Kurt, T., & Kandemir, M. (2009). İlköğretim okulu öğrencilerinin zorbalık statülerinin okul iklimi, prososyal davranişlar, temel ihtiyaçlar ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Educational Administration: Theory and Practice, 15(60), 555-576.
15. Çelik, V. (2014). Okullarda moral sermayenin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 39(174), 67-74.
16. Çengel, M. & Türkoğlu, A. (2014). Sınıf iklimi: Tanımı, ölçme araçları ve boyutlarına ilişkin bir alanyazın taraması. International Journal of Human Sciences, 11(2), 1236-1263. doi: 10.14687/ijhs.v11i2.3101. (Erişim tarihi:27.05.2019)
17. Çetinkaya, B., Gülaçtı, F., & Çiftçi, Z. (2019). Lise öğrencilerinin okula ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(20), 1-14.
18. Çolak, İ., & Altınkurt, Y. (2017). Okul iklimi ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 23(1), 33-71.
19. Davidson, M. C. (2003). Does organizational climate add to service quality in hotels? International Journal of Contemporary Hospitality Management, 15(4), 206-213.
20. Demirel, Ö. (2011). Öğretim İlke ve Yöntemleri Öğretme Sanatı (18. Baskı). Ankara: Pegem Yayıncılık
21. Dewey, J.(2017). Okul ve Toplum. Ankara: Pegem Yayıncılık
22. Digelidis, N., Papaioannou, A., Laparidis, K., & Christodoulidis, T. (2003). A one-year intervention in 7th grade physical education classes aiming to change motivational climate and attitudes towards exercise. Psychology of Sport and Exercise, 4(3), 195-210.
23. Durbin, J., & Watson, G. S. (1951). Testing for serial correlation in least squares regression. II. Biometrika, 38(1/2), 159-177.
24. Eccles, J. S., Midgley, C., Wigfield, A., Buchanan, C. M., Reuman, D., Flanagan, C., & Mac Iver, D. (1993). Development during adolescence: the impact of stage-environment fit on young adolescents' experiences in schools and in families. American Psychologist, 48(2), 90-101.
25. Encina, Y., & Berger, C. (2021). Civic Behavior and Sense of Belonging at School: The Moderating Role of School Climate. Child Indicators Research, 1-25. https://doi.org/10.1007/s12187-021-09809-0.
26. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). London: Sage publications.
27. Gençtürk, E & Sarpkaya, G. (2014). Sosyal Bilgiler Öğretimi, (3.Baskı). Mustafa Safran (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Yeterlilikleri içinde (50-65). Ankara: Pegem Yayıncılık.
28. Gniewosz, B., & Noack, P. (2008). Classroom climate indicators and attitudes towards foreigners. Journal of Adolescence, 31(5), 609-624.
29. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (1991). Educational administration: Theory, research, and practice, 4th edition. New York: McGraw-Hill.
30. Huang, F., & Anyon, Y. (2020). The relationship between school disciplinary resolutions with school climate and attitudes toward school. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 64(3), 212-222.
31. Iqbal, Z., Ahmad, M., & Rauf, M. (2013). Role of Parent Teacher Association in Federal Education Institutions. PUTAJ Humanities and Social Sciences, 20, 257-263.
32. I-Wah, P. (1996). Functions of the parent teacher association and PTA networking: A Hong Kong perspective. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, New York.
33. Obalar, S., & Ada, S. (2010). Ekolojik bakış açısı ve sosyal kapital kuram çerçevesinde öğrencilerin ilk okuma yazma becerilerinin incelenmesi. MÜ Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32, 141-168.
34. Özdemir, S., & Sezgin, F. (2011). İlköğretim okulu öğrencilerinin yönetici ve öğretmen desteği, algılanan şiddet ve okul memnuniyetine ilişkin görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 181-199.
35. Perliger, A., Canetti-Nisim, D., & Pedahzur, A. (2006). Democratic attitudes among high-school pupils: The role played by perceptions of class climate. School Effectiveness and School Improvement, 17(1), 119-140.
36. Samdal, O., Nutbeam, D., Wold, B., & Kannas, L. (1998). Achieving health and educational goals through schools—a study of the importance of the school climate and the students' satisfaction with school. Health Education Research, 13(3), 383-397.
37. Senemoğlu, N. (2018), Gelişim Öğrenme ve Öğretim, Kuramdan Uygulamaya.(26. Baskı) Ankara: Anı Yayıncılık
38. Sezer, A., & Çoban, O. (2016). Ortaokul öğrencilerinin sorumluluk değeri algıları. Uşak Üniversitesi eğitim araştırmaları dergisi, 2(1), 22-39.
39. Stevens, J. P. (2009). Applied multivariate statistics for the social sciences. New York: Routledge.
40. Swick, K. J., & Williams, R. D. (2006). An analysis of Bronfenbrenner’s bio-ecological perspective for early childhood educators: Implications for working with families experiencing stress. Early Childhood Education Journal, 33(5), 371-378.
41. Şişman, M. & Turan, S. (2007). Sınıf Yönetimi (5.Baskı). Ankara: Pegem Akademi
42. TDK. (2019). www.tdk.gov.tr. (Erişim tarihi: 26.05.2019).
43. Welsch, H. P., & LaVan, H. (1981). Inter-relationships between organizational commitment and job characteristics, job satisfaction, professional behavior, and organizational climate. Human Relations, 34(12), 1079-1089.