Research Article

Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2022
EN TR

Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular

Abstract

Çağımızda iklim ve ekoloji krizleri ile mücadele etmek için karbon emisyonlarının azaltılması adına yenilikçi çözümlere ihtiyaç duyulmaktadır. Son 30 yıllık dönemde gerçekleştirilen öncü teorik çalışmalar, atmosfer-litosfer etkileşim süreçlerinin doğal bir sonucu olarak oluşan karbonat minerallerinin, atmosferik karbondioksitin kalıcı bertarafı bakımından büyük potansiyel taşıdığını göstermiştir. Bununla birlikte, atmosferik karbondioksitin jeolojik bertarafını hedefleyen yerel uygulamaların başarıyla gerçekleştirilmesi için, başta karbonatlaşmanın hangi kaya türlerinde ve hangi koşullarda en etkili biçimde gerçekleştirilebileceğine dair yaklaşımlarda bulunmak adına literatürdeki pek çok eksiliğin giderilmesine ihtiyaç vardır. Alp-Himalaya orojenik kuşağında yer alan Türkiye, Tetis okyasnusun kalıntılarını temsil eden ofiyolit ve ofiyolitik yığışım karmaşaları bakımından oldukça zengin bir coğrafyadır. Kuzeybatı Anadolu’da Bursa-Orhaneli civarında geniş alanlarda gözlenen Orhaneli ofiyoliti tipik bir ofiyolit istifinin bazik-ultrabazik litolojilerini oluşturan dünit, harzburjit, klinopiroksenit, gabro ve serpantinlerin yanısıra, değişik boyutlarda kireçtaşı ve şist blokları ile radyolarit ve tüflerden meydana gelir. Mostra ölçeğinde çeşitli ayrışma profilleri ve alterasyon dereceleri sergileyen dünit başlıca olivin + ortopiroksen, magnetit, serpantin, talk, spinel ve kil minerallerinden oluşmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Orhaneli ofiyoliti dünitlerinden derlenen numuneler üzerinde kesikli reaktör düzeneğinde, CO2 tutma pontasiyellerinin belirlenmesi amacıyla reaksiyon deneylerine tâbi tutulmuşlardır. Kırıntılı ve blok olarak hazırlanan dünit örneklerinde farklı pH2-pH4 ‘ya sahip asit çözeltileri ilave edilerek bu çözeltilerden karbondioksit gazı geçirilmiştir. Deney örnekleriden yapılan mineralojik, petrografik, mikromorfolojik ve kimyasal analizler, numune yüzeyleri ile mikro süreksizlikler boyunca şiddetli alterasyon zonlarının gelişimi ve bu zonlarda manyezit ve siderit gibi Mg- ve Fe- karbonat minerallerinin kristallendiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Orhaneli ofiyolitinin mostra ölçeğinde CO2 saklama potansiyelinin olabileceği ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Agrawal, A. K., Mehra, A. (2020). Dunite carbonation in batch-tubular reactor, Environmental Science and Pollution Research, 1-7 31439-31445.
  2. Akbulut, M. (2018). Investigation of silicate micro-inclusions from Orhaneli and Harmancik chromitites (NW Turkey): New ultrahigh-pressure evidence from Western Tethyan ophiolitic chromitites. Ofioliti, 43(1), 1-22.
  3. DePaolo, D. J., Cole, D. R. (2013). Geochemistry of geologic carbon sequestration: an overview, Reviews in Mineralogy and Geochemistry, 77(1), 1-14.
  4. Elidemir, S., Güleç, N. (2018). Geochemical characterization of geothermal systems in western Anatolia (Turkey): implications for CO2 trapping mechanisms in prospective CO2‐EGS sites, Greenhouse Gases: Science and Technology, 8(1), 63-76.
  5. Harris, N. B., Kelley, S., & Okay, A. I. (1994). Post-collision magmatism and tectonics in northwest Anatolia. Contributions to Mineralogy and Petrology, 117(3), 241-252.
  6. Gadikota, G. (2021). Carbon mineralization pathways for carbon capture, storage and utilization, Communications Chemistry, 4(1), 1-5.
  7. Gabrielli, P., Gazzani, M., & Mazzotti, M. (2020). The role of carbon capture and utilization, carbon capture and storage, and biomass to enable a net-zero-CO2 emissions chemical industry. Industrial & Engineering Chemistry Research, 59(15), 7033-7045.
  8. Hanssen, S. V., Daioglou, V., Steinmann, Z. J. N., Doelman, J. C., Van Vuuren, D. P., & Huijbregts, M. A. J. (2020). The climate change mitigation potential of bioenergy with carbon capture and storage. Nature Climate Change, 10(11), 1023-1029.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

April 5, 2022

Acceptance Date

April 26, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 8 Number: 1

APA
Ercan, H., Göçmengil, G., Gülmez, F., Topkafa, M., & Ündül, Ö. (2022). Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular. International Journal of Pure and Applied Sciences, 8(1), 204-216. https://doi.org/10.29132/ijpas.1098481
AMA
1.Ercan H, Göçmengil G, Gülmez F, Topkafa M, Ündül Ö. Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022;8(1):204-216. doi:10.29132/ijpas.1098481
Chicago
Ercan, Hatice, Gönenç Göçmengil, Fatma Gülmez, Mustafa Topkafa, and Ömer Ündül. 2022. “Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular”. International Journal of Pure and Applied Sciences 8 (1): 204-16. https://doi.org/10.29132/ijpas.1098481.
EndNote
Ercan H, Göçmengil G, Gülmez F, Topkafa M, Ündül Ö (June 1, 2022) Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular. International Journal of Pure and Applied Sciences 8 1 204–216.
IEEE
[1]H. Ercan, G. Göçmengil, F. Gülmez, M. Topkafa, and Ö. Ündül, “Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular”, International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 8, no. 1, pp. 204–216, June 2022, doi: 10.29132/ijpas.1098481.
ISNAD
Ercan, Hatice - Göçmengil, Gönenç - Gülmez, Fatma - Topkafa, Mustafa - Ündül, Ömer. “Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular”. International Journal of Pure and Applied Sciences 8/1 (June 1, 2022): 204-216. https://doi.org/10.29132/ijpas.1098481.
JAMA
1.Ercan H, Göçmengil G, Gülmez F, Topkafa M, Ündül Ö. Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022;8:204–216.
MLA
Ercan, Hatice, et al. “Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular”. International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 8, no. 1, June 2022, pp. 204-16, doi:10.29132/ijpas.1098481.
Vancouver
1.Hatice Ercan, Gönenç Göçmengil, Fatma Gülmez, Mustafa Topkafa, Ömer Ündül. Orhaneli Ofiyolitinin Karbondioksit Saklama Potansiyelinin Araştırılması: Deneysel Bulgular. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022 Jun. 1;8(1):204-16. doi:10.29132/ijpas.1098481
download?token=eyJ1aWQiOjExNDQyMSwiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiVFJEaXppbmxvZ29fbGl2ZS1lMTU4Njc2Mzk1Nzc0Ni5wbmciLCJwYXRoIjoiZmQ0MS83M2Q5LzM2NDkvNjlhMDA3ODA1YTlmMTcuOTY1MTM2NDYucG5nIiwiZXhwIjoxNzcyMDk4OTYwLCJub25jZSI6IjZiYTZlMjJkZWUxOWZkZmQ0Y2Y5ZGU2ZDM5ZGYxYWIwIn0.cBh4PLOiOk2HZxiMIuHbYkE-VqlAI6yS9_1ogzjRrlY

154501544915448154471544615445