TR
EN
Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model
Abstract
Covid-19 pandemisi, insanlığın son zamanlarda karşılaştığı en büyük zorluklardan biridir. Henüz tedavi edici bir ilaç geliştirilemediği için tüm dünyayı sosyal ve ekonomik anlamda olumsuz etkilemektedir. Covid-19’un etkilerini ve vücutta bıraktığı hasarı en aza indirmek için farklı aşı çalışmaları yapılmıştır. Dünya genelinde insanlar aşılanarak salgının seyri kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. Bu noktada kullanılacak günlük aşı miktarının belirlenmesi, ihtiyaç duyulacak aşı ve enjektör gibi malzemelerin miktarına ve bunlarla beraber sağlık hizmetlerinin planlanmasına kadar önemli birçok alanda belirleyici olacaktır. Bununla birlikte birçok araştırmacı, virüs yayılım modeli oluşturmak ve Covid-19'un gidişatını tahmin etmek için farklı tahmin yöntemleri önermiştir. Bunlar arasında yapay zekâya dayalı yöntemler en ilgi çekici ve yaygın olarak kullanılan yöntemlerdir. Bu çalışmada, dünyada en yüksek aşılama oranına sahip ilk 20 ülke için günlük yapılan aşı sayılarının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla DT, kNN, LR, RF, SVM, MLP, CNN, RNN ve geliştirilen LSTM tabanlı derin öğrenme modelinin karşılaştırmalı bir analizi sunulmuştur. Uygulanan modeller için RMSE, MAE ve R2 metriklerine göre elde edilen deneysel sonuçlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Deneysel sonuçlar, geliştirilen LSTM tabanlı modelin uygulanan ülkelerin tamamına yakınında 0.90’ın üzerinde R2 değerine sahip olduğunu göstermiştir
Keywords
References
- Abbasimehr, H. ve Paki, R. (2021). Prediction of COVID-19 confirmed cases combining deep learning methods and Bayesian optimization. Chaos, Solitons & Fractals, 142, 110511.
- Alassafi, M. O. Jarrah, M. ve Alotaibi, R. (2022). Time series predicting of COVID-19 based on deep learning. Neurocomputing, 468, 335-344.
- Alazab, M. Awajan, A. Mesleh, A. Abraham, A. Jatana, V. ve Alhyari, S. (2020). COVID-19 prediction and detection using deep learning. International Journal of Computer Information Systems and Industrial Management Applications, 12 (June), 168-181.
- Arora, P. Kumar, H. ve Panigrahi, B. K. (2020). Prediction and analysis of COVID-19 positive cases using deep learning models: A descriptive case study of India. Chaos, Solitons & Fractals, 139, 110017.
- Bisgin, A. Sanlioglu, A. D. Eksi, Y. E. Griffith, T. S. ve Sanlioglu, S. (2021). Current update on severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 vaccine development with a special emphasis on gene therapy viral vector design and construction for vaccination. Human Gene Therapy, 32(11-12), 541-562.
- Bodapati, J. D. ve Veeranjaneyulu, N. (2019). Feature extraction and classification using deep convolutional neural networks. Journal of Cyber Security and Mobility, 261-276.
- Che Azemin, M. Z. Hassan, R. Mohd Tamrin M. I. ve Md Ali, M. A. (2020). COVID-19 deep learning prediction model using publicly available radiologist-adjudicated chest X-ray images as training data: preliminary findings. International Journal of Biomedical Imaging, 2020.
- Cucinotta, D. ve Vanelli, M., (2020). “WHO declares COVID-19 a pandemic.” Acta bio-medica: Atenei Parmensis, vol. 91, no. 1, pp. 157–160.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2022
Submission Date
June 3, 2022
Acceptance Date
August 15, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 8 Number: 2
APA
Utku, A., & Can, Ü. (2022). Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model. International Journal of Pure and Applied Sciences, 8(2), 367-379. https://doi.org/10.29132/ijpas.1125729
AMA
1.Utku A, Can Ü. Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022;8(2):367-379. doi:10.29132/ijpas.1125729
Chicago
Utku, Anıl, and Ümit Can. 2022. “Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model”. International Journal of Pure and Applied Sciences 8 (2): 367-79. https://doi.org/10.29132/ijpas.1125729.
EndNote
Utku A, Can Ü (December 1, 2022) Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model. International Journal of Pure and Applied Sciences 8 2 367–379.
IEEE
[1]A. Utku and Ü. Can, “Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model”, International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 8, no. 2, pp. 367–379, Dec. 2022, doi: 10.29132/ijpas.1125729.
ISNAD
Utku, Anıl - Can, Ümit. “Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model”. International Journal of Pure and Applied Sciences 8/2 (December 1, 2022): 367-379. https://doi.org/10.29132/ijpas.1125729.
JAMA
1.Utku A, Can Ü. Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022;8:367–379.
MLA
Utku, Anıl, and Ümit Can. “Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model”. International Journal of Pure and Applied Sciences, vol. 8, no. 2, Dec. 2022, pp. 367-79, doi:10.29132/ijpas.1125729.
Vancouver
1.Anıl Utku, Ümit Can. Covid-19 Aşılama Sürecinin Tahminine Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Bir Model. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2022 Dec. 1;8(2):367-79. doi:10.29132/ijpas.1125729