İran Sinemasında Çocuğun İnşası: Bu Bağlamda Mecid Mecidi Sinemasında Cennetin Çocukları ve Cennetin Rengi Filminin İncelenmesi

İran, sinemayla 20. yüzyılın başından itibaren tanışan kültürü zengin bir ülkedir. Sinema İran’a geldikten sonra zaman içinde dünya sinemasında yaşanan gelişmeler ve İran’da meydana gelen siyasi değişmelerle birlikte sinema etkinliklerinin farklılaştığı da elbette görülmüştür. Belirli dönemlerde oldukça aktif olduğu görülen sinema, bazen durgun zamanlar da geçirmiştir ancak bir şekilde devamlılığı sağlanmıştır. Bu itibarla İran sineması tarihinin, devrim öncesi ve devrim sonrası olarak iki ayrı dönemde ele alınması hem karşılaştırma yapma hem de dönemselleştirme bakımından uygun olacaktır. İran, İslam devriminden önce monarşi ile yönetilerek ve sinema modernleşme politikalarına hizmet etmiştir. Bu dönemde modernleşmenin ve batılı filmlerin ön plana çıkarıldığı ticari yerli yapımların olduğu görülmektedir. Muhafazakârların monarşi yönetiminin batılılaşmacı ve onun ülke içindeki uygulamalarına karşı çıkmasının etkileri sinemada da hissedilmiştir. 1979 İran İslam Devrimi, İran sinemasını moderniteden uzaklaştırmış ve İslami yaşam tarzının merkeze alındığı bir sinema anlayışı ortaya çıkmıştır. Film denetimlerinin artırılması ve sansürün ağırlaştırılması, sinemacıların film çekmesini kısıtlamış ve güçleştirmiştir. Dolayısıyla bu dönem içinde, yönetmenler yeni anlatım dilleri geliştirmek zorunda kalmıştır. İran sineması, 1980’li yılların ortalarında çocuk karakterlerle konuların anlatıldığı bir döneme girmiştir. Bu durum İranlı yönetmen olan Mecid Mecidi’nin, filmlerinde çocuk karakterlere fazla yer vermesi ve onları anlatının merkezine koymasından da net bir şekilde anlaşılmaktadır. Mecid Mecidi, İslami anlayışla bütünleştirdiği filmlerinde sosyo-kültürel birçok durumu çocuklar üzerinden yansıtmaktadır. Bu çalışmada yönetmenin “Cennetin Çocukları- Children of Heaven” ve “Cennetin Rengi- The Color of Paradise” filmlerindeki çocuk karakterler incelenmiştir. Bu inceleme sosyo-kültürel olarak aile, yaşam, eğitim ve inanç alanları dikkate alınarak yapılmıştır