Year 2019, Volume 4 , Issue 9, Pages 171 - 187 2019-06-30

WESTERN MEDITERRANEAN REGION SOLAR ENERGY SYSTEMS CLUSTER LEVEL ANALYSIS
BATI AKDENİZ BÖLGESİ GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ KÜMELENME DÜZEY ANALİZİ

Gülhan DURAN [1] , Süha ÇELİKKAYA [2]


In recent years, it is observed that there have been collaborative structures in various sectors offering the same kind of service or product.  These cooperative structures play an important role in creating cost advantage and increasing competitiveness as it is stated in the definition of clustering.  In order to understand the advantageous structure of the region, the aim of this study is to determine the clustering levels of enterprises operating in the solar energy systems sector of the Western Mediterranean region. In the study, the existing structure and clustering levels of the enterprises in the sector were determined by using face to face survey method. The sample of this study, which was prepared by using survey method, consists of 44 enterprises operating in solar energy systems sector. Using the result of analysis, the clustering levels of the enterprises have been determined and these clustering levels have been compared.  In the research, it has been concluded that the total cluster scores of the enterprises have been highly clustered in 28 enterprises and 16 enterprises have been clustered at medium level.

Son yıllarda, benzer tür hizmet veya ürün sunan farklı sektörlerde işbirliğine dayanan yapılar gözlemlenmektedir. Bu işbirliği yapıları kümelenme tanımında olduğu gibi, maliyet avantajı yaratma ve rekabet edebilirliğin arttırılmasında önemli rol üstlenmektedir. Bölgenin avantajlı yapısının anlaşılabilmesi bakımından çalışmanın amacını; Batı Akdeniz bölgesi güneş enerji sistemleri sektöründe faaliyette olan işletmelerin kümelenme düzeylerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Çalışmada yüz yüze anket yönteminden yararlanılarak sektördeki işletmelere dair mevcut yapı ve kümelenme düzeyleri tespit edilmiştir. Anket yöntemi kullanılarak hazırlanan çalışmada örneklem güneş enerji sistemleri sektöründe faaliyet gösteren 44 işletmeden oluşmaktadır. Analiz sonuçlarına bakılarak, işletmelerin kümelenme düzeylerinin belirlenmesi ve kümelenme düzeylerinin mukayesesi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada işletmelerin toplam kümelenme puanlarından çalışmada yer alan 28 firmanın yüksek derecede kümelendiği, 16 firmanın ise orta düzeyde kümelendiği sonucuna ulaşılmıştır.
  • Acaravci, A. & Erdogan, S. & Akalin, G. (2015). The Electricity Consumption, Real Income, Trade Openness and Foreign Direct Investment: The Empirical Evidence from Turkey. International Journal of Energy Economics and Policy. 5(4):1050-1057.
  • Akdağ, R. & Mete, M. & Emhan, A. (2014). Diyarbakır Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Elmas Modeli ile Kümelenme Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 19(2):323-341.
  • Alp, S. (2009). Küme Ekonomilerine Bir Bakış ve Spesifik Bir Örnek Olarak Bursa PVC Makine Endüstri Kümesi. ZKÜ Sosyal Bilimler Derisi. 5(10):187-202.
  • Arıç, K. H. (2011). Ulusal ve Uluslararası Rekabetin Geliştirilmesinde Kümelenme Politikası: Kayseri Mobilya Sektöründe Bir Uygulama. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
  • Aydemir, B. & Soydaş, M.E. (2014). Denizli İli Turizm Kümelenme Potansiyeli. PJESS, 1(2):13-26.
  • BAKA, (2011). Güneş Enerjisi Sektör Raporu, Isparta.
  • Başer, H. (2012). KOBİ’lerin İhracata Yönlendirilmesinde Kümelenme Modeli: Ankara Plastikçiler Kümesi. Ekonomi Bilimler Dergisi. 4(2):45-54.
  • Bayramoğlu, T. & Ari, Y.O. & Durmaz, A.(2016). Bölgesel Kalkınmada Kümelenme Yaklaşımı; Bayburt İl’indeki Arıcılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 6(3):903-916.
  • Ceyhan, M.S. & Özcan, S.Ö. (2018). Bölgesel Kalkınmada Kümelenmelerin Rolü: Bartın İli Ayakkabıcılık Sektörü Örneği. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 18(1):141-163.
  • Çetin, M. & Şeker, F. (2012). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği. Uludağ Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 31(1):85-106.
  • Çılgınoğlu, H. (2018). Kümelenme Bağlamında Stratejilerinin Uygulanabilirliği Üzerine Kuramsal Yaklaşımlar: Turizm Sektörü Örneği. Elektronik Türkçe Çalışmaları. 13(18):495-508.
  • DPT, (2007). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013), Ankara.
  • Duran, G. (2016). Kümelenme Düzeyi Üzerine Bir Araştırma: Bucak İlçesi Mermer Sektörü Örneği. MAKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 8(15):147-163.
  • Dursun, D. (2015). Kültürel Endüstriler ve Kümelenme: İstanbul Film Sektörü Örneği, ODTÜ, Mimarlık Fakültesi. Şehir ve Bölge Planlama, Ankara.
  • Elvan, L. & Sorguç, N. & Kazancık, L. B. & Öztürk, A. (2005). Bölgesel Gelişme ve Sektör-Bölge Yığınlaşmaları. Devlet Planlama Teşkilatı, ss.1-45.
  • Eraslan, H. & Bulu, M. & Bakan, İ. (2008). Kümelenmeler ve İnovasyona Etkisi: Türk Turizm Sektöründe Uygulamalar. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi. 5(3).
  • Eroğlu, O. (2013). Kent Rekabetçiliğinde Kümelenme Stratejisinin Olumlu Etkisi ve Kümelerin Kent Rekabetçiliği Algısı: Kent Rekabetçiliği ve Diyarbakır Mermer Kümesi Örneği. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Adana.
  • Erol, D. & Yıldırım, K. (2013). Türkiye’de Kümelenme Yaşam Döngüsü: OSTİM Medikal Sanayi Kümelenmesi Örneği. Verimlilik Dergisi. 2(2):39-62.
  • Ertaş, F. C. & Döven, M. S. & Özyer, K. (2011). Tokat İli Mermer Endüstrisi Sektör Araştırması ve Rekabetçilik Analizi. https://www.oka.org.tr/
  • Gebeş, F. & Battal Ü. (2014). Türkiye’de Havacılık Kümelenmeleri ve Finansman Sorunları. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi. 7(1):273-288.
  • Gövdere, B. & Can, M. (2015). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örnekleminde Eşbütünleşme Analizi. Uluslararası İktisadi İdari Bilimler Dergisi. 1(2):101-114.
  • Halis, M. & Bilgin, N. (2014). Endüstriyel Rekabet Gücü ve Kümelenme Potansiyeli İlişkisi: Bişkek Kırmızı Et Sektöründe Bir Araştırma. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 5(3):66-84.
  • Hepaktan, E. & Sertkaya, Y. (2007). Türkiye’de Elektrik Tüketimi, Kişi Başına GSYİH, CO2 Emisyonu ve Petrol Tüketimi İlişkisi, Türkiye’de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arsındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelenmesi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, S.12.
  • İrhan, H. B. (2010). Kümelenmenin Teorik Temelleri ve İktisadi Etkileri. Sosyal Bilimler Dergisi. (2):83-88.
  • İslamoğlu, A. H. (2003). Bilimsel Araştırma Yöntemler. Literatür Yayıncılık, İstanbul.
  • Kalay, M. (2009). Antalya Organize Sanayi Bölgesi’nde Kümelenme Potansiyeli ve Yenilik (İnovasyon) Faaliyetleri. Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Antalya.
  • Kalaycı, Ş. (2008). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Kalfa, V. R. & Bekçioğlu, S. (2013). İMKB’de İşlem Gören Gıda, Tekstil ve Çimento Sektörü Şirketlerinin Finansal Oranlar Yardımıyla Kümelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi EYİ Özel Sayısı. ss.441-464.
  • Kaplan, M. (2009). KOBİ’ler ve Kümeler. MÜSİAD. Çerçeve Dergisi. (51):12-16.
  • Kar, M. & Kınık, E. (2008). Türkiye’de Elektrik Tüketimi Çeşitleri ve Ekonomik Büyüme Arasındaki ilişkinin Ekonometrik Bir Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi. 10(2):333-353.
  • Karayel, S. (2010). Yenilikçi Bir Örgütlenme Modeli Olarak “Kümelenme” İle İşletme Performansı İlişkisi: Ayakkabıcılık Sektöründe Bir Araştırma. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
  • Kartal, G. (2013). Bölgesel Kalkınmada Kümelenme: Türkiye’de Turizm Kümelenmesi (2000-2012). Yüksek Lisans Tezi. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Niğde.
  • Keskin, H. & Dulupçu, M. A. (2009). Kümelenme ve Sektörel Bağlantıları Açısından Isparta İli Orman Ürünleri Endüstrisinin Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. S.1.
  • Keskin, H. (2009). Kümelenme ve Sektörel Bağlantıları Açısından Isparta İli Orman Ürünleri Endüstrisinin Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Isparta.
  • Korkmaz, Ö. & Develi, A. (2012). Türkiye’de Birincil Enerji Kullanımı, Üretimi ve Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH) Arasındaki İlişki. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 27(2):1-25.
  • Mattoon, R. & Wang, N. (2014). Industry Clusters and Economic Development in the Seventh District’s Largest Cities”, Economic Perspectives, S II, pp. 52-66.
  • MEVKA, (2011). Konya Süt ve Süt Ürünleri Sektörü Değer Zinciri Analizi ve Kümelenme Dokümanı. Mevlana Kalkınma Ajansı.
  • MGM, (2019). https://www.mgm.gov.tr/(03.05.2019).
  • Mohammadı, H. & S. Parvaresh, (2014). Energy Consumption and Output: Evidence from a Panel of 14 Oil-Exporting Countries”, Energy Economics, V.41, pp.41–46.
  • Muğla Valiliği, (2010). Muğla İli Turizm Sektörünün Kümelenme Analizi ve Makro Düzey Stratejik Planı. Muğla. ss.1-121.
  • Oral, M. (2014). Kümelenme Yaklaşımının Firma Performansına Etkisi: Ankara OSTİM Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Porter, M. E. (1998). Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business School Pres.
  • Power Enerji, (2019). https://www.powerenerji.com/(03.05.2019).
  • Sadorsky, P. (2009). Renewable Energy Consumption And İncome İn Emerging Economies”, Energy Policy, 37(10):4021–4028.
  • Sarıtaş, A. (2012). Batı Akdeniz Bölgesi İmalat KOBİ’lerinin Kümelenme Düzeylerinin Analizi, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
  • Sarıtaş, A. & Tunca M. Z. (2017). Porter Modeline Dayalı Sektörel Kümelenme Analizi: Batı Akdeniz Bölgesinde Bir Uygulama. MAKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 9(18):83-97.
  • Sayın, E. (2008). Kümelenme Yaklaşımı ve Türkiye. Ankara Sanayi Odası Büyüteç Dergisi.
  • Seki, İ. & Arslan, M. & Bektaş, S. (2018). TR222 Çanakkale Bölgesi Kümelenme Analizi. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 5(10):15-27.
  • Seki, İ. & Arslan, M. (2018). TRC2 (Diyarbakır – Şanlıurfa) Bölgesi Kümelenme Potansiyeli Analizi. Al-Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, V.1, ss.32-53.
  • Sipahi, B. & Yurtkoru, E.S. & Çinko, M. (2008). Sosyal Bilimlerde SPSS’le Veri Analizi. Beta Yayınları, İstanbul.
  • Sungur, O. & Demirgil, H. & Şentürk, C. & Dulupçu, M. A. & Keskin, H. (2013). Kümelenme: Bölgesel Kalkınmada Anahtar mı Kilit mi?. Nobel Yayıncılık. Ankara.
  • Timurçin, D. (2010). Türkiye’de KOBİ’lerin Rekabet Gücü ve Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Kümelenmenin Etkisi. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  • Tutar, F. & Tutar, E. & Eren, M. V. (2011). Bölgesel/Yerel Ekonomik Kalkınmanın Popülerleşen Yeni Aktörü: Kümelenme. Akdeniz Üniversitesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi. 3(2):94-116.
  • Vargas, R. & Perez C. D. & Holbrook, J. A. (2009). Globalization of Innovation and Dynamics of a Regional Innovation Network: The Case of the Canadian Fuel Cell Cluster. pp.1-7.
  • Yıldırım, K. & Erol, D. (2016). Rekabet ve Değer Zinciri Çerçevesinde Lojistik Kümelenme Örnekleri Olarak Singapur Lojistik Kümelenmesi ve Ankara Lojistik Üssü. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 18(2):395-420.
  • Yıldız, S. & Alp, S. (2014). Bir Kümelenme Örneği Olarak Kars Kaşar Peyniri Endüstri Kümesi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 32(1):249-272.
Primary Language tr
Subjects Economics
Published Date Haziran-2019
Journal Section Research Papers
Authors

Orcid: 0000-0002-5924-7724
Author: Gülhan DURAN
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-4104-1680
Author: Süha ÇELİKKAYA (Primary Author)
Institution: Süleyman Demirel Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Application Date : May 14, 2019
Acceptance Date : July 17, 2019
Publication Date : June 30, 2019

APA DURAN, G , ÇELİKKAYA, S . (2019). BATI AKDENİZ BÖLGESİ GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ KÜMELENME DÜZEY ANALİZİ. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi , 4 (9) , 171-187 . DOI: 10.25204/iktisad.564837