Research Article

Tüketici deneyimi kavramının uygulanışı ve algılanışı

Number: 2 December 23, 2025
EN TR

Tüketici deneyimi kavramının uygulanışı ve algılanışı

Öz

Bu makale, tüketici deneyimi kavramını hem akademik literatürdeki teorik yaklaşımlar hem de sektörel uygulamalar çerçevesinde bütüncül bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. Araştırmada, tüketici deneyimi uygulamalarını markaların hangi ihtiyaç ve beklentilerle uygulamak istediği, bir deneyim uygulamasının reklam ajanslarında hangi kriterlerle ve nasıl şekillenerek uygulandığı, tüketicilerin ise yaşadıkları deneyimin farkındalık seviyeleri ve bu deneyimlerin markaya nasıl yansıdığı soruları temel alınmıştır. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği tercih edilmiş; veri toplama süreci, deneyim ekonomisi kuramsal zemini doğrultusunda kurgulanmıştır. Araştırma da amaçlı örneklem kullanılarak deneyim uygulamalarının tasarlanma, uygulanma ve algılanmaları evrelerinin ilk ağızlardan öğrenilmesi amacıyla, reklam ajansı temsilcileri, markaların pazarlama yöneticileri ve farklı demografik özelliklere sahip tüketicilerden oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen görüşmelerle, tüketici deneyimine yönelik sektörel stratejiler ile bu stratejilerin tüketici algısındaki yansımaları analiz edilmiştir. Katılımcıların ifadelerinden elde edilen bulgular, markaların deneyim tasarımında duygusal, duyusal, eğitici, estetik ve eğlence odaklı unsurları; marka kimlikleriyle tutarlı biçimde yapılandırarak tüketiciyle daha derin bağlar kurmayı hedeflediklerini ortaya koymaktadır. Reklam ajansı temsilcileri ise deneyimsel pazarlamanın yalnızca yaratıcı içeriklerle değil; aynı zamanda stratejik bir planlama süreciyle desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Tüketici perspektifinden bakıldığında ise deneyimlerin, geleneksel reklam biçimlerine kıyasla marka algısı üzerinde daha kalıcı bir izlenim bıraktığı ön plana çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Bu çalışma yazarın Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Reklamcılık Anabilim Dalı’nda Prof. Dr. Aşina Gülerarslan Özdengül danışmanlığında hazırladığı “Tüketici Deneyimi Kavramının Uygulanışı ve Algılanışı; Reklam Ajansı, Marka ve Tüketici Perspektifi” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir. Araştırma, katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” ve Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’nun 09.12.2024 tarihli ve 2024/21-5 sayılı kararıyla “etik onay” alınarak yürütülmüştür.

References

  1. Berry, L. L., Carbone, L. P. ve Haeckel, S. H. (2002, 15 Nisan). Managing the total customer experience. MIT Sloan Management Review. https://sloanreview.mit.edu/article/managing-the-total-customer-experience/
  2. Brakus, J. J., Schmitt, B. H. ve Zarantonello, L. (2009). Brand experience: What is it? How is it measured? Does it affect loyalty? Journal of marketing, 73(3), 52-68. https://doi.org/10.1509/jmkg.73.3.52
  3. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage.
  4. Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (2018). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Ed), The Sage handbook of qualitative research (s. 29-71). Sage.
  5. Gentile, C., Spiller, N. ve Noci, G. (2007). How to sustain the customer experience: An overview of experience components that co-create value with the customer. European management journal, 25(5), 395-410. https://doi.org/10.1016/j.emj.2007.08.005
  6. Hultén, B. (2011). Sensory marketing: The multi-sensory brand-experience concept. European business review, 23(3), 256-273. https://doi.org/10.1108/09555341111130245
  7. Kvale, S. ve Brinkmann, S. (2009). InterViews: Learning the craft of qualitative research interviewing. Sage.
  8. Lemon, K. N. ve Verhoef, P. C. (2016). Understanding customer experience throughout the customer journey. Journal of marketing, 80(6), 69-96. https://doi.org/10.1509/jm.15.0420

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Advertising Campaigns , Advertising Strategies , History of Advertising

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 23, 2025

Submission Date

May 18, 2025

Acceptance Date

August 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 2

APA
Oğuz, Z. (2025). Tüketici deneyimi kavramının uygulanışı ve algılanışı. Im: İletişim Ve Medya Çalışmaları Dergisi, 2, 84-107. https://izlik.org/JA76SA84MK

im: Journal of Communication & Media Studies is licensed under CC BY-NC 4.0