The Rise of the Digital Leviathan

Abstract

Although the view that digitalization erodes nation-state sovereignty is prevalent in the academic literature, the primary objective of this article is neither to quantitatively measure nor to characterize the erosive or reinforcing effects of digitalization on sovereignty. Instead, the central thesis posits that digitalization fundamentally transforms the ontological structure and operational modalities of sovereignty, thereby precipitating a novel form of sovereignty we term "Leviathan 2.0." Through the capacities of data control, algorithmic governance, and norm exportation, this emergent form denotes a radical paradigm shift from decision to process, and from reactive punishment to an architecture of proactive prevention. The principal dynamic propelling this shift is digitalization itself. Hobbes's Leviathan and Schmitt's theory of the state of exception serve as the theoretical foundation of this study, while Foucault's concepts of biopower and the panopticon are adapted to this new digital architecture. Bradford's "digital empires" framework and global digital governance models, alongside contemporary positive law regulations, are analyzed as distinct manifestations of Leviathan 2.0. Ultimately, this study contends that sovereignty is not being dismantled in the digital age; rather, it is evolving from decision to code, from territory to data, and from traditional power to algorithmic capacity, emerging as an entirely new "Silent Leviathan."

Keywords

• Leviathan 2.0
• Digital Sovereignty
• Algorithmic Governance
• Biopower
• Homo Digitalis

Dijital Leviathan'ın Yükselişi

Abstract

Dijitalleşmenin ulus-devlet egemenliğini aşındırdığına dair görüşler akademik literatürde geniş yer bulmasına karşın, bu makalenin temel argümanı dijitalleşmenin egemenlik üzerindeki aşındırıcı veya pekiştirici etkilerini salt niceliksel bir ölçüm veya niteleme çabası gütmemektedir. Makalenin merkezî tezi, dijitalleşmenin bizzat egemenliğin ontolojik yapısını ve işleme tarzını dönüştürerek "Leviathan 2.0" adını verdiğimiz yeni bir egemenlik formunu ortaya çıkardığıdır. Bu yeni form; veri denetimi, algoritmik yönetişim ve norm ihracı kapasiteleri aracılığıyla karardan sürece, reaktif cezalandırmadan proaktif önleme mimarisine doğru radikal bir kaymayı ifade etmektedir. Bu kaymayı besleyen asıl dinamik dijitalleşmenin bizzat kendisidir. Hobbes'un Leviathan'ı ve Schmitt'in istisnai hal teorisi teorik zemin olarak alınmış; Foucault'nun biyoiktidar ve panoptikon kavramları bu yeni dijital mimariye uyarlanmıştır. Bradford'ın "dijital imparatorluklar" çerçevesi ve küresel dijital yönetişim modelleri, güncel pozitif hukuk düzenlemeleriyle birlikte Leviathan 2.0'ın farklı tezahürleri olarak çözümlenmiştir. Çalışma, egemenliğin dijital çağda tasfiye edilmediğini, aksine karardan koda, mekândan veriye ve güçten algoritmik kapasiteye evrilerek yepyeni bir "Sessiz Leviathan" olarak yükseldiğini savunmaktadır.

Keywords

• Leviathan 2.0
• Dijital Egemenlik
• Algoritmik Yönetişim
• Biyoiktidar
• Homo Digitalis

References

1. Agamben G, İstisna Hâli (Kemal Atakay çev, Ayrıntı Yayınları 2018).
2. Agamben G, Kutsal İnsan: Egemen İktidar ve Çıplak Hayat (İsmail Türkmen çev, 2. Bs., Ayrıntı Yayınları 2013).
3. Ağaoğulları MA, Sokrates’ten Jakobenlere Batı’da Siyasal Düşünceler (8. Bs., İletişim 2019).
4. Akad M, Vural Dinçkol B ve Bulut N, Genel Kamu Hukuku (16. Bs., Der Yayınları 2020).
5. Akdenizli B, ‘İnternet, Egemenlik ve Devlet: İnternet’in Ulusal ve Uluslararası Yönetime Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme’ (2011) Bahar(2) Global Media Journal 31-51.
6. Akkaya R, Küreselleşme Olgusu Karşısında Ulus Sorunu (1. Bs., Legal Yayıncılık 2004).
7. Amerika Birleşik Devletleri, Communications Decency Act of 1996, 47 U.S.C. § 230.
8. Amerika Birleşik Devletleri, FISA Amendments Reauthorization Act of 2017, Pub. L. 115-118.

9. Amerika Birleşik Devletleri, National Security Agency/Central Security Service, Judicial Oversight of Section 702 of the Foreign Intelligence Surveillance Act, 2017.
10. Amerika Birleşik Devletleri, FISA Amendments Act of 2008, 50 U.S.C. § 1881a.
11. Ateş Burç S, ‘Michel Foucault’da İktidar Analizi’ (2021) 23(3) Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1287-1309.
12. Aust S ve Ammann T, Dijital Diktatörlük (Erdinç Yücel ve Hasan Yılmaz çev, 3. Bs., Hece Yayınları 2018).
13. Avrupa Birliği Adalet Divanı, Data Protection Commissioner v. Facebook Ireland Ltd. and Maximillian Schrems (Schrems II), C-311/18, K. 16 Temmuz 2020.
14. Avrupa Birliği Adalet Divanı, Maximillian Schrems v. Data Protection Commissioner (Schrems I), C-362/14, K. 6 Ekim 2015.
15. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası (DSA), 2022/2065 sayılı Tüzük, OJ L 277/1, 27 Ekim 2022.
16. Avrupa Birliği, Dijital Pazarlar Yasası (DMA), 2022/1925 sayılı Tüzük, OJ L 265/1, 12 Ekim 2022.
17. Avrupa Birliği, Yapay Zekâ Yasası (AI Act), 2024/1689 sayılı Tüzük, OJ L 2024/1689, 12 Temmuz 2024.
18. Bayart B ve Martin JO, “Thierry Breton: «C’est aux Gafa de s’adapter à nos règles, pas l’inverse»“, Le Figaro, 10 Nisan 2018.
19. Bendiek A ve Isabella S, ‘The Brussels Effect, European Regulatory Power and Political Capital: Evidence for Mutually Reinforcing Internal and External Dimensions of the Brussels Effect from the European Digital Policy Debate’ (2023) 2(5) Digital Society.
20. Birleşik Krallık. Investigatory Powers Act 2016, c. 25.
21. Bradford A, Digital Empires: The Global Battle to Regulate Technology (1. Bs., Oxford University Press 2023).
22. Bradford A, The Brussels Effect: How the European Union Rules the World (1. Bs., Oxford University Press 2020).
23. Broeders D ve van den Berg B, ‘Governing Cyberspace: Behavior, Power and Diplomacy’ iç Dennis Broeders ve Bibi van den Berg (edr), Governing Cyberspace: Behavior, Power and Diplomacy (Rowman & Littlefield 2020).
24. Broeders D, Cristiano F ve Kaminska M, ‘In Search of Digital Sovereignty and Strategic Autonomy: Normative Power Europe to the Test of Its Geopolitical Ambitions’ (2023) 61(2) Journal of Common Market Studies 1261-1280.
25. Business Insider. “Eric Schmidt: ‘We know where you are, we know where you’ve been, we can more or less know what you’re thinking about’”, 2010.
26. Castells M, The Rise of the Network Society (2. Bs., Wiley-Blackwell 2010).
27. Craig P, Administrative Law (9. Bs., Sweet & Maxwell 2021).
28. Crawford K, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (1. Bs., Yale University Press 2021).
29. Creemers RJEH, ‘Uneven Coverage and Blank Spaces: Bringing the State Back In’ (2023) 10(1-2) Asiascape: Digital Asia 137-152.
30. Çalgan K, Kapitalizmin Egemenlik Yapısı ve Dijital Tahakküm (1. Bs., Klaros Yayınları 2023).
31. Çelik M ve Aydoğan MB, ‘Sosyal Medyada Hukuku Yerleşik Kılma Çabaları’ iç Şerafettin Ekici, Ekrem Solak ve Muhammed Emre Avşar (edr), Uluslararası Bilişim ve Teknoloji Hukuku Sempozyumu Tebliğler Kitabı (Adalet 2021).
32. Çin Halk Cumhuriyeti, Siber Güvenlik Yasası (Cybersecurity Law/CSL), Ulusal Halk Kongresi Daimî Komitesi, Yürürlük: 1 Haziran 2017.
33. Çin Halk Cumhuriyeti. Kişisel Bilgilerin Korunması Yasası (Personal Information Protection Law/PIPL), Ulusal Halk Kongresi, Yürürlük: 1 Kasım 2021.
34. Çin Halk Cumhuriyeti. Veri Güvenliği Yasası (Data Security Law/DSL), Ulusal Halk Kongresi, Yürürlük: 1 Eylül 2021.
35. de Montjoye YA, Hidalgo CA, Verleysen M ve Blondel VD, ‘Unique in the Crowd: The Privacy Bounds of Human Mobility’ (2013) 3 Scientific Reports 1376-1381.
36. Deibert R, Reset: Reclaiming the Internet for Civil Society (1. Bs., House of Anansi Press 2020).
37. Deleuze G, ‘Postscript on the Societies of Control’ (1992) 59 October 3-7.
38. Dikmengil N, ‘Siber-Ulus: Dijital Egemenlik Alanı ve Barbados’un Metaverse Elçiliği’ iç Aslı Şen Taşbaşı, Bahadır Er, Erol Ülker ve Özlem Kayhan Pusane (edr), Dünyada Birey, Toplum, Siyaset Kongresi Bildiri Kitabı (İstanbul, Işık Üniversitesi Yayınları 2022).
39. Doehring K, Genel Devlet Kuramı (Genel Kamu Hukuku) (Ahmet Mumcu çev, 8. Bs., İnkılap Kitabevi 2019).
40. Elliott M, Varuhas J ve Wilson Stark S, The Unity of Public Law? (1. Bs., Hart Publishing 2018).
41. Foucault M, Hapishanenin Doğuşu (Mehmet Ali Kılıçbay çev, İmge Kitabevi 2015).
42. Foucault M, Security, Territory, Population: Lectures at the Collège de France 1977- 1978, ed Michel Senellart, çev, Graham Burchell (Palgrave Macmillan 2007).
43. Foucault M, “Society Must Be Defended”: Lectures at the Collège de France, 1975- 1976 (David Macey çev, Picador 2003).
44. Foucault M, The Birth of Biopolitics: Lectures at the Collège de France, 1978-79 (Graham Burchell çev, Palgrave Macmillan 2008).
45. Foucault M, The History of Sexuality, Vol. 1: An Introduction (Robert Hurley çev, Pantheon Books 1978).
46. Göze A, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler (18. Bs., Beta 2020).
47. Greenwald G ve Macaskill E, ‘NSA Prism program taps in to user data of Apple, Google and others’, The Guardian, 7 Haziran 2013.
48. Greenwald G, No Place to Hide: Edward Snowden, the NSA, and the U.S. Surveillance State (1. Bs., Metropolitan Books 2015).
49. Harcourt B, Against Prediction: Profiling, Policing, and Punishing in an Actuarial Age (1. Bs., University of Chicago Press 2007).
50. Herzog D, Sovereignty, RIP (1. Bs., Yale University Press 2020).
51. Hobbes T, Hobbes’s Leviathan (2. Bs., Clarendon Press 1909).
52. Human Rights Watch, “Russia: Growing Internet Isolation, Control, Censorship”, Haziran 2020. Erişim Tarihi 9 Ağustos 2026
53. Işık A, İnternet Aktörleri ve Egemenliğin Değişen Boyutları (2. Bs., On İki Levha Yayıncılık 2025).
54. İşsevenler OV, Kurucu İktidarın Eleştirisi: Anayasanın Maddi ve Fail Nedeni (1. Bs., Pinhan Yayıncılık 2019).
55. Jiang M, ‘Models of State Digital Sovereignty From the Global South: Diverging Experiences From China, India and South Africa’ (2024) 16(4) Policy & Internet 727-738.
56. Kaya Bozok F ve Kılıçparlar Z, ‘Foucault Perspektifinden Cezalandırma Anlayışındaki Değişim’ (2023) 14(53) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 115-138.
57. Keskin F, ‘Foucault’da Şiddet ve İktidar’ (1996) 6-7(Kış-Bahar) Cogito 117-122.
58. Klimburg A ve Faesen F, ‘A Balance of Power in Cyberspace’, iç Dennis Broeders ve Bibi van den Berg (edr), Governing Cyberspace: Behavior, Power and Diplomacy (Rowman & Littlefield 2020).
59. Kostka G ve Bogs A, ‘The Expanding Digital Reach of the Chinese State: Digital Governance in China’ (2025) 20(1) Regulation & Governance 3-17.
60. Krasner SD, Sovereignty: Organized Hypocrisy (1. Bs., Princeton University Press 1999).
61. Kuş O, ‘Algoritmaları Dehümanizasyon Kavramı Çerçevesinde Tartışmak’ iç Oğuz Kuş (ed), Algoritmaların Gölgesinde Toplum ve İletişim (Alternatif Bilişim Derneği 2021).
62. Küzeci E, Sayısal Fil (1. Bs., İnkılap Kitabevi 2021).
63. Leiser M ve Murray A, ‘The Role of Non-State Actors and Institutions in the Governance of New and Emerging Digital Technologies’ iç Roger Brownsword, Eloise Scotford ve Karen Yeung (edr), The Oxford Handbook of Law, Regulation and Technology (Oxford Academic 2017).
64. Lessig L, Code: And Other Laws of Cyberspace, Version 2.0 (1. Bs., Basic Books 2006).
65. Locke J, Yönetim Üzerine İkinci İnceleme: Sivil Yönetimin Gerçek Kökeni Boyutu ve Amacı Üzerine Bir Deneme (Fahri Bakırcı çev, 2. Bs, Ebabil Yayınları 2012).
66. Mann M, The Sources of Social Power, Vol. II (6. Bs., Cambridge University Press 2003).
67. Margaryan M, Aghavni H, Silva P, Gevorgyan A ve Sahakyan H, ‘Foucauldian Biopolitics and Homo virtualis in the Context of Anticipatory Governance, Algorithms, and Transhumanism’ (2026) 11(2) Philosophies 54-64.
68. Mbembe JA, ‘Necropolitics’ (2003) 15(1) Public Culture 11-40.
69. Mbembe JA, Düşmanlık Politikaları (Ayşen Gür çev, 1. Bs., İletişim Yayınları 2020).
70. Mutlu MS, Dijitalleşmenin Egemenlik Üzerindeki Aşındırıcı Etkisi (1. Bs., Adalet Yayınevi 2026).
71. Mutlu, MS, Kişisel Verilerin Soruşturma Evresinde İşlenmesi ve İnsan Hakları Kapsamında Korunması (1. Bs., Adalet Yayınevi 2020).
72. Özenç B, Demokrasiyi ve Anayasayı Korumak: Kelsen Schmitt’e Karşı (1. Bs., İletişim Yayınları 2022).
73. Pasquale F, The Black Box Society: The Secret Algorithms that Control Money and Information (1. Bs., Harvard University Press 2015).
74. Rouvroy A ve Berns T, ‘Algorithmic Governmentality and Prospects of Emancipation’ (2013) 177(1) Réseaux 163-196.
75. Sahakyan H, Gevorgyan A ve Malkjyan A, ‘From Disciplinary Societies to Algorithmic Control: Rethinking Foucault’s Human Subject in the Digital Age’ (2025) 10(4) Philosophies 73-81.
76. Sassen S, Territory, Authority, Rights: From Medieval to Global Assemblages (4. Bs./Güncellenmiş İlk Fiziki Bs., Princeton University Press 2008).
77. Schmitt C, Siyasal Kavramı (Ece Göztepe çev, Metis Yayınları 2006).
78. Schmitt C, Siyasi İlahiyat: Egemenlik Üzerine Dört Bölüm (Emre Zeybekoğlu çev, Dost Kitabevi Yayınları 2005).
79. Serttaş A, ‘Biopolitics, Algorithmic Governance, and the Digital Regulation of Bodies’ (2026) (1) Human Behavior and Emerging Technologies 6421026.
80. Shapiro AL, The Control Revolution: How The Internet is Putting Individuals in Charge and Changing The World We Know (1. Bs., PublicAffairs 1999).
81. Soldatov A ve Borogan I, The Red Web: The Kremlin’s War on the Internet (PublicAffairs, 2015).
82. Supiot A, Homo Juridicus: Hukukun Antropolojik İşlevi Üzerine Bir Deneme (Bilge Açımuz Ünal çev, 2. Bs., Dost Kitabevi Yayınları 2014).
83. United States v. Hasbajrami, No. 11-CR-623 (LDH) (EDNY, 21 Ocak 2025 Erişim Tarihi 9 Ağustos 2026
84. Uygun O, Devlet Teorisi (8. Bs., On İki Levha Yayıncılık 2021).
85. Zuboff S, Gözetleme Kapitalizmi Çağı: Ürünün “Sen” Olduğu Çağda İnsanın Geleceği için Savaş (Tolga Uzunçelebi çev, 1. Bs., Okuyan Us Yayınevi 2021).