The Impact of Social Security Expenditures on Income Inequality: An Empirical Analysis for European Union Countries and Türkiye

Abstract

Income inequality is critical to social justice, and in this context, social spending is seen as one of the main policy tools for ensuring equality in income distribution. This research focuses on the relationship between social spending and income inequality. It also examines the development of social security systems, the organization and objectives of various social security frameworks, and social security spending in different countries. In this context, the study aimed to examine the impact of social security expenditures on the Gini coefficient. The study compared various selected EU countries and Türkiye in terms of these expenditures. The study was conducted using Generalized Estimation Equations method. Data was obtained from reliable sources such as the World Bank, and the OECD. The Gini coefficient was used as an indicator of income inequality, and the share of public expenditures in gross domestic product was used as the independent variable. Control variables included direct tax rates, unemployment rates, per capita income, and inflation. The findings of the analysis reveal a significant relationship between social security expenditures and the Gini coefficient. In this context, the findings are consistent with the literature and indicate that social expenditures are a fiscal policy tool that has a welfare-enhancing effect on disadvantaged segments of society.

Keywords

• Social Expenditures
• Income Inequality
• Panel Data Analysis
• Gini Coefficient.

Sosyal Güvenlik Harcamalarının Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkisi: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye için Ampirik Bir Analiz

Abstract

Gelir eşitsizliği sosyal adalet açısından kritik öneme sahiptir ve bu bağlamda, sosyal harcamalar gelir dağılımında eşitliği sağlamak için ana politika araçlarından biri olarak görülmektedir. Bu araştırma, sosyal harcamalar ile gelir eşitsizliği arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Ayrıca, sosyal güvenlik sistemlerinin gelişimi, çeşitli sosyal güvenlik çerçevelerinin organizasyonu ve hedefleri ile farklı ülkelerdeki sosyal güvenlik harcamalarını incelemektedir. Bu bağlamda, çalışma sosyal güvenlik harcamalarının Gini katsayısı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, çeşitli seçilmiş AB ülkeleri ve Türkiye bu harcamalar açısından karşılaştırılmıştır. Çalışma, Genelleştirilmiş Tahmin Denklemleri yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, Dünya Bankası ve OECD gibi güvenilir kaynaklardan elde edilmiştir. Gelir eşitsizliğinin göstergesi olarak Gini katsayısı, bağımsız değişken olarak ise gayri safi yurtiçi hasıladaki kamu harcamalarının payı kullanılmıştır. Kontrol değişkenleri arasında doğrudan vergi oranları, işsizlik oranları, kişi başına gelir ve enflasyon yer almaktadır. Analiz sonuçları, sosyal güvenlik harcamaları ile Gini katsayısı arasında önemli bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, bulgular literatürle tutarlıdır ve sosyal harcamaların, toplumun dezavantajlı kesimleri üzerinde refah artırıcı bir etkiye sahip bir maliye politikası aracı olduğunu göstermektedir.

Keywords

• Sosyal harcamalar
• Gelir eşitsizliği
• Panel veri analizi
• Gini katsayısı

References

1. Acar, İ. A., & Kitapçı, İ. (2008). Sosyal güvenliğin demografik boyutu: Türkiye’deki emeklilik sistemindeki değişim. Maliye Dergisi, 154, 77-98.
2. Atkinson, A. B., & Micklewright, J. (1991). Unemployment compensation and labor market transitions: A critical review. Journal of Economic Literature, 29(4), 1679–1727.
3. Barro, R. J. (2000). Inequality and growth in a panel of countries. Journal of Economic Growth, 5(1), 5–32. https://doi.org/10.1023/A:1009850119329
4. Bastagli, F., Coady, D., & Gupta, S. (2012). Income inequality and fiscal policy. IMF Staff Discussion Note 12/08. International Monetary Fund.
5. Baylan, M. (2019). Impact of social security expenditures on income distribution: case of Turkey. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2579-2593.
6. Berg, A. G., & Ostry, J. D. (2017). Inequality and unsustainable growth: Two sides of the same coin? IMF Economic Review, 65, 792–815. https://doi.org/10.1057/s41308-017-0030-8
7. Bozkurt, E. & Altıner, A. (2024). OECD Ülkelerinde Kamu Sosyal Harcamalarının Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Panel Kantil Regresyon Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi Araştırmalar Dergisi, 20(1), 95-111.
8. Bradley, D., Huber, E., Moller, S., Nielsen, F., & Stephens, J. D. (2003). Distribution and redistribution in postindustrial democracies. World Politics, 55(2), 193–228.

9. Breen, R., & Cooke, L. P. (2005). The persistence of the gendered division of domestic labour. European Sociological Review, 21(1), 43–57. (Cited for welfare-state comparative literature context.)
10. Dollar, D., & Kraay, A. (2002). Growth is good for the poor. Journal of Economic Growth, 7, 195–225. https://doi.org/10.1023/A:1020139631000
11. Easterly, W., & Fischer, S. (2001). Inflation and the poor. Journal of Money, Credit and Banking, 33(2), 160–178. Erdoğan, E. S. (2018). Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiyede sosyal güvenlik harcamalarının değerlendirilmesi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
12. Fields, G. S. (2011). Labor market analysis for developing countries. Labour Economics, 18, S16–S22. https://doi.org/10.1016/j.labeco.2011.09.005
13. Hardin, J. W., & Hilbe, J. M. (2002). Generalized estimating equations. chapman and hall/CRC.
14. IMF. (2014). Fiscal policy and income inequality. IMF Policy Paper. International Monetary Fund.
15. İzgi, B. B. (2008). Türk sosyal güvenlik sisteminde son gelişmeler. Çalışma ve Toplum, 1(16), 85-107.
16. Jenkins, S. P., Brandolini, A., Micklewright, J., & Nolan, B. (2013). The Great Recession and the distribution of household income. Oxford University Press.
17. Joumard, I., Pisu, M., & Bloch, D. (2012). Tackling income inequality: The role of taxes and transfers. OECD Journal: Economic Studies, 2012(1), 37–70.
18. Koç, M. (2006). Sosyal güvenlik ve Beveridge raporu. Mali Çözüm Dergisi, 76, 90-100.
19. Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. American Economic Review, 45(1), 1–28.
20. Liang, K. Y., & Zeger, S. L. (1986). Longitudinal data analysis using generalized linear models. Biometrika, 73(1), 13-22.
21. Martinez-Vazquez, J., Vulovic, V., & Moreno-Dodson, B. (2014). The impact of tax and expenditure policies on income distribution: Evidence from a large panel of countries. Hacienda Pública Española / Review of Public Economics, 210(3), 95–130.
22. OECD. (2011). Divided we stand: Why inequality keeps rising. OECD Publishing.
23. Piketty, T., & Saez, E. (2007). How progressive is the US federal tax system? A historical and international perspective. Journal of Economic Perspectives, 21(1), 3–24.
24. Polat, M. A. (2020). Sosyal Amaçlı Transfer Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi: Oecd Ülkelerine Yönelik Panel Veri Analizi. Business & Management Studies: An International Journal, 8(4), 764-796.
25. Popova, D. (2023). Impact of equity in social protection spending on income poverty and inequality. Social Indicators Research, 169(1), 697-721.
26. Sánchez, A., & Pérez-Corral, A. L. (2018). Government social expenditure and income inequalities in the European Union. Hacienda Pública Española, 227(4), 133-156.
27. Tabar, Ç., & Şen, S (2025). Sosyal Koruma Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi: Panel Veri Analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(3), 2599-2611.
28. Ulu, M. I. (2018). The effect of government social spending on income inequality in OECD: A panel data analysis. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 1(3), 184-202.
29. Yu, L. R., & Li, X. Y. (2021). The effects of social security expenditure on reducing income inequality and rural poverty in China. Journal of Integrative Agriculture, 20(4), 1060-1067.