LOZAN KONFERANSINDA GÖRÜŞÜLEN DIŞ BORÇLAR KONUSUYLA İLGİLİ TEVHİD-İ EFKÂR GAZETESİNDE YAYIMLANAN İLLÜSTRASYONLARIN GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ

Kurtuluş Savaşının zaferle sonuçlanmasının ardından Ankara Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Mütarekesi imzalanmıştır. Mütareke ile savaşın askeri safhası sona ermiş ancak taraflar arasında tartışmalı olan pek çok konunun görüşülmesi ileriki bir tarihe ertelenmiştir. İtilaf Devletleri bu meseleleri bir çözüme kavuşturmak ve taraflar arasında kalıcı bir barışı tesis etmek amacıyla ilgili devletleri İsviçre’nin Lozan şehrine davet etmiştir. Türk Hükümetini İsmet İnönü başkanlığındaki heyetin temsil ettiği, 20 Kasım 1922 tarihinde başlayan ve iki aşamada gerçekleşen görüşmeler, taraflar arasında çetin müzakerelere sahne olmuştur. Konferansta görüşülen tartışmalı konulardan biri de Yeni Türk Devleti’ne Osmanlı Devleti’nden devreden dış borçlar meselesidir. Özellikle borçların ne şekilde ödeneceği konusu konferansın en önemli gündemlerinden birini teşkil etmiştir. Dönem basını da konferansa gereken ilgiyi göstermiş ve sayfalarında konferansla ilgili haber ve içeriklere yer vererek gelişmeler hakkında okurlarını bilgilendirmiştir. Bu makalede Lozan Konferansında görüşülen dış borçlar meselesiyle ilgili Tevhid-i Efkâr gazetesinde yayımlanan illüstrasyonlar konu edinilmiştir. Dönem basınında sayfalarında görsel unsurlara en fazla yer veren gazetelerden biri olan Tevhid-i Efkâr, dış borçlar meselesinin önemini de çeşitli temsili resimlerle kamuoyuna duyurarak, konuyla ilgili farkındalık oluşturmaya çalışmıştır. Çalışmada amaçlı örneklem metoduyla Tevhid-i Efkâr gazetesinden seçilen beş illüstrasyon Fransız göstergebilimci Roland Barthes’ın göstergebilim yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada Tevhid-i Efkâr gazetesinin söz konusu illüstrasyonlarda uçurum, zincir, kerpeten, çuval gibi çeşitli metaforlar kullanarak verilmek istenen mesajın etkisini güçlendirmeye çalıştığı görülmüştür. Tevhid-i Efkâr konunun okur nezdinde daha iyi anlaşılması için ise her illüstrasyonu, haber başlığı şeklindeki bir metinle yayımlamış ve başlığın altına görseli açıklar nitelikte bir metne de ayrıca yer vermiştir.

Following the victory of the War of Independence, the Mudanya Armistice was signed between the Ankara Government and the Allied Powers on 11 October 1922. With the armistice, the military phase of the war ended, but the discussion of many controversial issues between the parties was postponed to a later date. The Allied Powers invited the relevant states to Lausanne, Switzerland, in order to resolve these issues and establish a permanent peace between the parties. The talks, which started on 20 November 1922 and took place in two stages, with the Turkish Government represented by the delegation headed by İsmet İnönü, witnessed difficult negotiations between the parties. One of the controversial issues discussed at the conference was the issue of external debts transferred to the New Turkish State from the Ottoman Empire. In particular, the issue of how the debts will be paid was one of the most important agendas of the Conference. The press of the period showed the necessary interest in the conference and informed the reader about the developments by including news about the conference in its pages. In this article, the illustrations published in the Tevhid-i Efkâr newspaper regarding the external debt issue discussed at the Lausanne Conference are discussed. Five illustrations selected from the newspaper with the purposeful sampling method were analyzed with Roland Barthes' semiotics method. In the research, it was concluded that Tevhid-i Efkâr newspaper tried to strengthen the effect of the desired message by using various metaphors such as cliff, chain, pliers and sack in the illustrations. In order to better understand the subject for the reader, the newspaper published each illustration with a text in the form of a news headline and also included a text explaining the visual under the title.