Modüler ve Enerji Bağımsız Yapılar İçin Ahşap Esaslı Kompozit Panellerin Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi ve Deprem Direnci Açısından Değerlendirilmesi
Abstract
Bu çalışma, deprem güvenliği, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik kriterleri açısından ahşap temelli Yapısal Yalıtımlı Panel (SIP) sistemlerinin, geleneksel betonarme yapılarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, yalıtım malzemesi olarak taş yünü, cam yünü ve EPS strafor; kaplama malzemesi olarak ise OSB ve betopan kullanılarak altı farklı panel kombinasyonu oluşturulmuş, bu kombinasyonlar üzerinde ısı iletkenlik ve yangın dayanım testleri yapılmıştır. Test sonuçlarına göre, en düşük ısı iletkenlik değeri OSB + Strafor + OSB kombinasyonunda (0.6586 W/m·K) elde edilirken; en yüksek yangın dayanımı, alev ilerleme mesafesinin en düşük olduğu (31.2 mm) Betopan + Taş Yünü + OSB kombinasyonunda gözlemlenmiştir. Strafor, yüksek yalıtım kapasitesine rağmen düşük yangın performansı nedeniyle sadece düşük riskli yapılarda önerilmektedir. Maliyet analizinde SIP sistemlerin betonarme yapılara kıyasla yaklaşık %13 daha düşük maliyet ve %80’e varan yapım süresi avantajı sunduğu belirlenmiştir. Deprem performansı açısından literatür verileri, ahşap panellerin yüksek süneklik, kontrollü deformasyon ve etkin enerji sönümleme kabiliyeti ile öne çıktığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, fotovoltaik paneller ve hava kaynaklı ısı pompaları ile entegre edildiğinde, SIP sistemler enerji bağımsız, düşük karbon ayak izine sahip konut çözümleri sağlayabilmektedir. Sonuç olarak, SIP panel sistemleri; hızlı üretim, düşük maliyet, yüksek yalıtım ve yangın dayanımı, deprem güvenliği ve çevresel sürdürülebilirlik unsurlarını bir arada sunarak, özellikle deprem bölgelerinde uygulanabilir, yenilikçi bir yapı yaklaşımı olarak değerlendirilmektedir.
Keywords
References
- [1] B. Gün and H. Anıktar, “Ahşap yapıların sismik dayanımı ve çağdaş tasarım yaklaşımları,” Deprem Mühendisliği ve Yapı Dinamiği Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 19–34, 2021.
- [2] İ. Ü. Karagöz, “Ahşap yapı üretimine yönelik standart panel tasarımı ve sonlu elemanlar yöntemi ile analizi,” Ph.D. dissertation, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, 2016.
- [3] A. Dodoo, L. Gustavsson, and R. Sathre, “Lifecycle carbon implications of conventional and low-energy multi-storey timber building systems,” Energy and Buildings, vol. 82, pp. 194–210, 2014.
- [4] Ö. Çalışkan, E. Meriç, and M. Yüncüler, “Ahşap ve ahşap yapıların dünü, bugünü ve yarını,” Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 109–118, 2019.
- [5] S. Akşar, “Geleneksel ve çağdaş ahşap yapıların yaşam döngüsü değerlendirilmesinin karşılaştırmalı analizi,” M.S. thesis, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul, 2022.
- [6] International Organization for Standardization, ISO 8301: Thermal Insulation—Determination of Steady-State Thermal Resistance and Related Properties, ISO, 2019.
- [7] B. Gün and S. Anıktar, “Çevre ve şehircilik uygulamalarında betonarme-ahşap yapı karşılaştırması,” İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 2, no. 3, pp. 19–25, 2020.
- [8] R. E. Smith, Prefab Architecture: A Guide to Modular Design and Construction. Hoboken, NJ, USA: John Wiley & Sons, 2011.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Material Design and Behaviors
Journal Section
Research Article
Authors
Ahmet Aydın
0009-0003-2610-0325
Türkiye
Erkan Likos
0000-0002-9531-025X
Türkiye
Şeref Kurt
*
0000-0003-1178-2581
Türkiye
Publication Date
June 28, 2026
Submission Date
January 5, 2026
Acceptance Date
February 26, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 5 Number: 1