Research Article

Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği

Number: 42 July 10, 2019
EN TR

Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği

Abstract

Bu makalede V. (XI.) yüzyıla kadar Endülüs kaynaklarında bir şehir olarak adına rastlanmayan Gırnata’nın (Granada) Endülüs Emevî Devleti’nin yıkılış yılları ile başlayan ve mülûkü’t-tavâif dönemi boyunca devam eden şehirleşme süreci ilmî faaliyetler merkezinde ele alınmaktadır. Endülüs’te İslam hâkimiyetinin en uzun sürdüğü şehir olan Gırnata’nın fetihten V. (XI.) yüzyıla kadarki dönemde idarî açıdan İlbîre’ye (Elvira) bağlı ve kaynaklarda adı ancak birkaç yerde geçen küçük bir yerleşim birimi olduğu görülür. Gırnata’da şehirleşme, V. (XI.) yüzyılın ilk çeyreğinde, Endülüs Emevî Devleti’nin yıkılış sürecinde öne çıkan Berberî ailelerden biri olan Zîrîler’in, kısa bir süre önce yerleştikleri İlbîre’den ayrılarak buraya yerleşmeleriyle başlamıştır. Gırnata’nın değişen idarî ve siyasî konumu şehirde sürdürülen ilmî faaliyetlere de yansımıştır. Gırnata’da mülûkü’t-tavâif dönemine kadar kayda değer herhangi bir ilmî faaliyete rastlanmazken, bahsi geçen dönemde Zîrîler’in idaresi altında canlı bir ilmî hareketlilik başlamıştır. Bu dönemde Gırnatalı öğrencilerin Endülüs içinde ve dışına gerçekleştirdikleri rihleler yoluyla Gırnata’ya zengin bir ilmî birikim taşınmış ve Gırnatalı ulema aileleri ortaya çıkmıştır. Zîrîler’in idaresi altında Gırnata, V. (XI.) asır başlarında İlbîre’den aldığı göç sonucu ve aynı yıllarda Kurtuba’da (Córdoba) yaşanan sosyal problemler sebebiyle buradan ayrılan çok sayıda ilim adamının yerleştikleri şehirlerden biri haline gelmiş ve süratle bir ilim merkezi olma yoluna girmiştir.

Keywords

References

  1. Abdullah b. Bulukkîn, et-Tibyân, nşr. Emîn Tevfîk et-Tîbî, Rabat: Menşûrâtü Ukâz, 2011.
  2. Abū Irmeis, Ibrahim, “Una puerta de madīna Garnāta: Bāb al-’Unaydar (Monaita)”, Arqueología y territorio medieval, 8 (2001): 187-204.
  3. Adıgüzel, Cumhur Ersin, XI. Asırda Endülüs’te İlmî Hayat (doktora tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2016.
  4. Adıgüzel, Cumhur Ersin, “Mülûkü’t-Tavâif Dönemi”, İslâm Tarihi ve Medeniyeti: Endülüs, ed. Mehmet Özdemir, İstanbul: Siyer Yayınları, 2018, IV, 121-82.
  5. Adıgüzel, Cumhur Ersin, “Zîrîler” DİA, 2013, XLIV, 460-63.
  6. Ahbâr mecmû‘a, nşr. İbrâhim el-Ebyârî, Kahire-Beyrut: Dârü’l-kitâbi’l-Mısrî - Dârü’l-kitâbi’l-Lübnânî, 1410/1989.
  7. Birışık, Abdülhamit, “İbn Atıyye el-Endelüsî”, DİA, 1999, XIX, 338-40.
  8. Çavuşoğlu, Ali Hakan, “Endülüs’te Rey-Hadis Mücadelesi”, İslâmiyât, 7 (2004): 59-74.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 10, 2019

Submission Date

September 11, 2018

Acceptance Date

March 29, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 42

APA
Adıgüzel, C. E. (2019). Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği. İslam Araştırmaları Dergisi, 42, 29-60. https://doi.org/10.26570/isad.571574
AMA
1.Adıgüzel CE. Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği. İslam Araştırmaları Dergisi. 2019;(42):29-60. doi:10.26570/isad.571574
Chicago
Adıgüzel, Cumhur Ersin. 2019. “Endülüs’te Bir İlim Ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği”. İslam Araştırmaları Dergisi, nos. 42: 29-60. https://doi.org/10.26570/isad.571574.
EndNote
Adıgüzel CE (July 1, 2019) Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği. İslam Araştırmaları Dergisi 42 29–60.
IEEE
[1]C. E. Adıgüzel, “Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği”, İslam Araştırmaları Dergisi, no. 42, pp. 29–60, July 2019, doi: 10.26570/isad.571574.
ISNAD
Adıgüzel, Cumhur Ersin. “Endülüs’te Bir İlim Ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği”. İslam Araştırmaları Dergisi. 42 (July 1, 2019): 29-60. https://doi.org/10.26570/isad.571574.
JAMA
1.Adıgüzel CE. Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği. İslam Araştırmaları Dergisi. 2019;:29–60.
MLA
Adıgüzel, Cumhur Ersin. “Endülüs’te Bir İlim Ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği”. İslam Araştırmaları Dergisi, no. 42, July 2019, pp. 29-60, doi:10.26570/isad.571574.
Vancouver
1.Cumhur Ersin Adıgüzel. Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği. İslam Araştırmaları Dergisi. 2019 Jul. 1;(42):29-60. doi:10.26570/isad.571574

Cited By