Öz

Son yıllarda ciddi bir küresel kriz ortamı mevcuttur ve henüz krizden çıkış için herhangi bir tutarlı politika üretilememiştir. Krizle birlikte, neoliberal ekonomi politikaları tüm dünyada önceden olmadığı ölçüde eleştirilerle karşılaşmıştır. Neoliberal politikalar toplumun her alanını kapsayan politikalar bütünüdür. İşyeri yönetim teknikleri ve stratejileri de neoliberal politikaların bileşenidir. İnsan kaynakları ve katılımcı yönetim stratejisini de bu çerçevede değerlendirmek mümkündür. Krizin derinleşmesiyle birlikte “çalışanlar ile yönetimin çıkarlarının ortak olduğu” ve “aynı geminin kaderi ortak olan yolcuları oldukları” söylemleri de bu gelişmelerden nasibini almış ve eski popüleritesini yitirmiştir. Gerçekten de neoliberal politikaların eleştirilmeye başlanması, ana akım işyeri yönetim tekniklerinin ve bu tekniklerin sahip olduğu düşünce sistematiğine yönelik eleştirileri de beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada, son yıllarda Latin Amerika ülkelerinde işyeri düzeyindeki özyönetim uygulamalarına yoğunlaşılacak ve söz konusu uygulamaların insan kaynakları ve katılımcı yönetim gibi popüler ana akım yönetim tekniklerine bir alternatif olup olamayacağı tartışmaya açılacaktır. Bu çerçevede güncel pratikler, emek süreci bağlamında karşılaştırılacaktır. İşe alım ve işten çıkarma, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, çalışanların işe dair algıları ve motivasyon düzeyleri/yabancılaşma bu karşılaştırmanın temel hareket noktaları olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Emek süreci, özyönetim, insan kaynakları, katılımcı yönetim, neoliberalizm

Participative Management or Self-Management; Interrogating Modern Management Thought with Economic Crisis Environment

Abstract

Nowadays, there is a global economic crisis and there isn’t any consistent policy for recovering it, yet. Along with crisis, neoliberal economic policies widely criticized much more than before. Neoliberal policies are package of policies which across the board. Work place management techniques and strategies are embedded policies of neoliberalism. We can consider human resources and participative management strategies in it. After the deepening crisis, the discourses of “mutual interests of labor and management” and “in the same ship and common fate” have decreased their popularity rapidly. Accordingly, criticizing of neoliberal policies accompany criticizing popular mainstream workplace management practicies and their stream of thought. In this paper, we will discuss Latin American countries late years self management experiences at workplace level, in the context of being an alternative for popular mainstream management techniques like human resources and participative management. In this discussion, contemporary practicies will be comparing in the context of labor process. Hiring and firing, making better of working conditions, also laborers perceptions on their jobs and labor motivation/alienation will be main points of this comparison.

Keywords

• Labor process, self management, human resources, participative management, neoliberalism

References

1. Armstrong, M. (2006): A Handbook of Human Resource Management Practice. London: KoganPage.
2. Camfield, D. (2013): “What is Trade Union Bureaucracy? A Theoreytical Account”, Alternate Routes, Vol. 24, pp. 133-155.
3. Çelikkol, G. (2011): Dream Come True: Zanon Factory. [6 January 2005] Anthology of 10 Years 2001- 2011 Sendika.Org Writings. (In Turkish) pp. 354-356. İstanbul: Sendika.Org Press.
4. Çoban, T. (2011): Anti-Neoliberalism in Latin America and Turkey. [23 February 2003] Anthology of 10 Years 2001-2011 Sendika.Org Writings. (In Turkish) pp. 350-353. İstanbul: Sendika.Org Press.
5. Ellner, S. (2012): “The Distinguishing Features of Latin America’s New Left in Power: The Chavez, Morales and Correa Governments”, Latin American Perspectives, Issue 182, Vol. 39, No. 1, pp. 96-114. doi: 10.1177/0094582X11425333
6. Harnecker, M. (2010): 21st Century Socialism and Latin America. (In Turkish) Barış Baysal (trans.). İstanbul: Kalkedon Press.
7. Kabat, M. (2011): “Argentinean Worker-Taken Factories: Trajectories of Workers’ Control under the Economic Crisis”, Ours to Master and to Own, Immanuel Ness and Dario Azzellini (Edts.) pp. 365- 381.
8. Kulfas, M. (2003): El Contexto Economico: Destruccion del Aparato Productivo y Restructuracion Regresiva. Empresas Recuperadas: Ciudad de Buenos Aires, Secretaria de Educacion (Edt.), 9-12. Buenos Aires: Gobierno de la Ciudad de Buenos Aires, Secretaria de Desarrollo Economico.

9. Larrabure, M., Vieta, M., & Schugurensky, D. (2011): “The ‘New Cooperativism’ in Latin America: Worker-Recuperated Enterprises and Socialist Production Units”, Studies in the Education of Adults, Vol. 43, No. 2, pp. 181-196. Retrieved from http://www.ingentaconnect.com
10. Lebowitz, M. (2008): Socialism for 21st Century. (In Turkish) Pelin Üçer ve İbrahim Akbulut (trans.). İstanbul: Yordam Press.
11. Lima, J.C. (2007): “Workers’ Cooperatives in Brasil: Autonomy vs Precariousness”, Economic and Industrial Democracy, Vol. 28, No. 4, pp. 589-621.
12. Magnani, E. (2003): El Cambio Silencisio: Empresas y Fabricas Recuperadas Por Los Trabajadores En La Argentina. Prometeo Publishing.
13. Magnani, E. (2009): The Silent Change: Recovered Businesses in Argentina. Steve Herrick (trans.). Argentina: Teseo Publishing.
14. Meyer, L., & Chaves, M. (2009): “Winds of Freedom: An Argentina Factory under Workers Control”, Socialism and Democracy, Vol. 23, Issue 3, pp. 167- 179. doi: 10.1080/08854300903202640
15. Petras, J. & Veltmeyer, H. (2010): “Neoliberalism and the Dynamics of Capitalist Development in Latin America”, B. Berberoglu (Edt.), Globalization in the 21st Centurty Labor, Capital, and the State on a World Scale pp. 57-85. New York: Palgrave Macmillan Press.
16. Ranis, P. (2010): “Argentina Worker Cooperatives in Civil Society: A Challenge to Capital-Labor Relations”, Working USA: The Journal of Labor and Society. Vol. 13, pp.77-105. doi: 10.1111/j.1743- 4580.2010.00273.x
17. Ranis, P. (2006): “Factories without Bosses: Argentina’s Experience with Worker-Run Enterprises”, Labor: Studies in Working-Class History of the Americas. Vol. 3, Issue 1, pp.11-24. doi:10.1215/15476715-3-1-11
18. Saad-Filho, A. (2005): “The Political Economy of Neoliberalism in Latin America”, A. Saad-Filho and D. Johnston (Eds.), Neoliberalism A Critical Reader. pp. 222-229. London: Pluto Press.
19. SHRM. (2008): Weathering Storms: Human Resources in Difficult Times. Society for Human Resource Management. Virginia: SHRM:
20. Sisson K. & John Storey. (2000): The Realities of Human Resource Management: Managing The Employment Relationship. Buckingham: Open University Press.
21. Şahin, Ç. E. and Kerem Gökten. “Could We Anticipate a Labor-Centered Flexibility from Latin American Self-Management Practices?”, (in Turkish) Çalışma Toplum, Vol. 37, 2013/2. pp. 119-145.
22. Şahin, Ç. E. (2011): Human Capital and Human Resources: A Critical Approach. (In Turkish) Ankara: Tan Press.
23. Trigona, M. (2007): “Workers Power in ArgentinaReinventing Working Culture”, Monthly Review. Vol. 59, No.3, pp. 110-119. Retrieved from http://monthlyreview.org
24. Tyson, Shaun. (2006): Essentials of Human Resource Management. USA: Elsevier.
25. Wikipedia-a. Hotel Bauen. http://en.wikipedia.org/wiki/Hotel_Bauen
26. Wikipedia-b. Workers Self Management. http://en.wikipedia.org/wiki/Workers%27_selfmanagement
27. Yeğin, M. (2006): Without Bosses. (In Turkish) İstanbul: Versus Press.
28. Yücesan-Özdemir, G. (2000): “Revolt, Consent or Indulgence? Blue Collared Workers in Hegemonic Factory Regime”, Toplum ve Bilim, Vol. 86, pp. 241- 259. (in Turkish)