Geri Dönüştürülmüş Pamuk İçerikli Dokuma Kumaşların Farklı Fonksiyonel Gruba Sahip Reaktif Boyarmaddelerle Boyanma Performanslarının İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 236 - 250, 31.12.2025

Yasemin Dülek , İpek Yıldıran , Buğçe Sevinç , Esra Mert , Cem Güneşoğlu

Öz

Tekstil endüstrisinde sürdürülebilirlik giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Geri dönüştürülmüş pamuk elyafı, doğal kaynakların korunmasına katkı sağlayarak karbon ayak izini azaltmaktadır. Ancak, geri dönüştürülmüş pamuk liflerinin fiziksel ve kimyasal yapısı boyama performansını doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, %55 Polyester %45 Pamuk, %55 Polyester %45 Geri Dönüşüm Pamuk ve %38 Polyester %62 Geri Dönüşüm Pamuk içeren kumaşların farklı fonksiyonel gruplara sahip reaktif boyarmaddeler ile boyanma davranışı karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, geri dönüştürülmüş pamuk içeren kumaşların bifonksiyonel boyarmaddelerle en iyi renk performansı gösterdiğini ortaya koymuştur. Geri dönüşüm pamuk oranı arttıkça kumaşların mekanik dayanıklılığında azalma gözlemlenmiş, ancak çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli kazanımlar elde edilmiştir. Bu bulgular, geri dönüştürülmüş pamuk kullanımının artırılmasına dair değerli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

pamuk , geri dönüştürülmüş pamuk , reaktif boyama , sürdürülebilirlik

Investigation of Dyeing Performances of Woven Fabrics Having Recycled Cotton Fibers by Reactive with Different Functional Groups

Öz

Sustainability is becoming increasingly important in the textile industry. Recycled cotton fiber contributes to the conservation of natural resources and reduces the carbon footprint. However, the physical and chemical structure of recycled cotton fibers can directly affect the dyeing performance. In this study, the dyeing behavior of fabrics based 55% Polyester 45% Cotton, 55% Polyester 45% Recycled Cotton and 38% Polyester 62% Recycled Cotton with reactive dyes of different functional groups was compared. The results showed that fabrics based recycled cotton showed the best color performance with bifunctional dyes. As the recycle rate increased, a decrease in the mechanical strength of the fabrics was observed, but significant gains were achieved in terms of environmental sustainability. These findings provide valuable data for increasing the use of recycled cotton.

Anahtar Kelimeler

cotton , recycled cotton , reactive dyeing , sustainability

Etik Beyan

There is no conflict of interest regarding this article. Authors contributed equally.

Destekleyen Kurum

This study was carried out within the scope of project number AG-02-23-SYK-00 within the S.Y.K. Textile R&D Center supported by the Ministry of Industry and Technology, The Republic of Türkiye.

Kaynakça

• [1] Özkan, M., Duru Baykal, P., Tamtürk, H., ve Sırlıbaş, S., İplikte Geri Dönüşüm Pamuk Varlığının Renge Etkisinin Araştırılması, Ulusal Çukurova Tekstil Kongresi Bildiriler Kitabı, 144-151, (2024).
• [2] Ütebay, B., Çelik, P., & Çay, A., Effects of cotton textile waste properties on recycled fibre quality, Journal of Cleaner Production, 29-35, (2019).
• [3] Shamsuzzaman, Md., Kashem, Md. A., Sayem, A.S.M., Khan, A.M., Shamsuddin, S.Md., & Islam, Md.M., Quantifying environmental sustainability of denim garments washing factories through effluent analysis: A case study in Bangladesh, Journal of Cleaner Production, 290 (2021).
• [4] Stanescu, M.D., State of the art of post-consumer textile waste upcycling to reach the zero waste milestone, Environmental Science and Pollution Research, 28:14253–14270, (2021).
• [5] Rani, S., & Jamal, Z., Recycling of textiles waste for environmental protection, International Journal of Home Science 4(1): 164-168, (2018).
• [6] Alp, G., Yıldırım, N., Kertmen, M., & Türksoy, H.G., Geri Dönüşüm Pamuk Karışımlı İpliklerden Üretilen Denim Kumaşların Performans Özelliklerinin İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 25 (74), 275-285, (2023).
• [7] Cuc, S., & Vidovic, M., Environmental Sustainability through Clothing Recycling, Operations And Supply Chain Management, Vol. 4, No. 2/3, May/September, 108-115, (2011).
• [8] Erçakır, H.N., Geri Kazanılmış Liflerden Elde Edilen Çorapların Boyutsal ve Bazı Fiziksel Özelliklerinin İncelenmesi, Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 1-113, (2014).
• [9] Yüksekkaya, M.E., Celep, G., Doğan, G., Tercan, M., & Urhan, B., A Comparative Study of Physical Properties of Yarns and Fabrics Produced From Virgin and Recycled Fibers, Journal of Engineered Fibers and Fabrics, Vol. 11 Issue 2, 68-76, (2016).
• [10] Yang, J., Wu, C., Fang, H., Chen, X., & Lv, J., Exploring the requirements of reactive dyes in eco-friendly dyeing process: The relationship between dye structure, dyeing properties, and eco-friendly dyeing techniques, Dyes and Pigments, Vol. 223, 111976, (2024).
• [11] Wong, W., Lam, J.K., Kan, C., & Postle, R., Influence of reactive dyes on ultraviolet protection of cotton knitted fabrics with different fabric constructions, Textile Research Journal, Vol. 86(5) 512–532, (2016).
• [12] Alan Tang, Y.L., Lee, C.H., Chan, C.Y., Wang, Y., & Kan, C.W., Alkyl Polyglucoside (APG) Nonionic Surfactant-Based Reverse Micellar Dyeing of Cotton Fabric – A Study of Reactive Dyes with Different Functional Groups, Journal of Natural Fibers, Vol. 20, No. 1, 20136324, (2022).
• [13] Öztürk, S., Boyanmış Pamuklu Kumaşlarda Bazı Renk Haslıklarının Değişim Kinetiğinin Renk Ölçümleri ile Araştırılması, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 132, (2011).
• [14] Toprak Çavdur, T., Anis, P., & Çalışkan, N., Investigation of the effects of reactive dyes functionality on dyeing behaviors of fabrics and the environment, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 38:3, 1689-1697, (2023).
• [15] Arafat Y., & Uddin A.J., Recycled fibers from pre- and post-consumer textile waste as blend constituents in manufacturing 100% cotton yarns in ring spinning: A sustainable and eco-friendly approach, Heliyon, 8, e11275, (2022).
• [16] Cao H.Z., Yao, Y., Halada, G., Jung, H.Y., & Kim, T., Impact of NaOH concentration on deweaving of cotton fabric in aqueous solutions, Sustainability, 13:2021 (2015).