Çocuğa Kendini Koruma Bilinci Kazandırma Amaçlı Çevrimiçi Ortamlar Ölçeği Geliştirme Çalışması

Bu araştırmanın amacı; çocukları, kendilerini olumsuzluklardan koruyabilme ve kendi önlemlerini alabilme konusunda bilinçlendirmek için oluşturulan çevrimiçi çoklu ortamların özelliklerine dair bir ölçütler takımı geliştirmektir. Bu amaçla, karma yönteme başvurulmuştur. Ölçek oluşturma süreci, alan yazın taraması ve var olan çocuk sitelerinin incelenmesi ile başlamıştır. Çocukların özellikleri (gelişimsel, kültürel, sosyal), çevrimiçi ortamların özellikleri, çocuklar ve çevrimiçi ortam ile ilişkili araştırma sonuçları odaklanılan noktalar olmuştur. Daha sonra 4. ve 5. sınıfa devam eden 14 çocukla, uygulamalı ortamlarda gözlem ve görüşme yapılmıştır. Görüşme ve gözlem kayıtları içerik analiziyle incelenmiş ve veriler ölçütlerin oluşturulmasında kullanılmıştır. Oluşan 170 maddelik taslak ölçek Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünden 8 uzmanın ön incelemesine sunulmuş ve anlaşılırlık sorunu olan maddeler elenerek 92 maddelik bir ölçek elde edilmiştir. 92 maddelik ölçek uzmanlara sunularak ölçekteki her bir maddeyi “Önemlilik, Anlaşılırlık ve İlgili Boyuta Aitlik” açılarından ve 1-5 arası değerlendirmeleri istenmiştir. 90 uzmanın görüşleri doğrultusunda yapılan düzenlemelerden sonra 74 maddelik bir ölçek elde edilmiş ve 74 madde üzerinden doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi her alt boyut (Erişim, Motivasyon, Öğrenme, İçerik, Destek) için ayrı ayrı yapılmış ve sonucunda 47 maddelik ölçek oluşturulmuştur. Ölçeğin geneli için güvenirlik katsayısı, .94 olarak hesaplanmıştır.

The purpose of this research; To develop a set of criteria for the features of online multimedia created to raise awareness of children about protecting themselves from negativity and taking their own precautions. For this purpose, the mixed method was used. The scale creation process started with literature review and analysis of existing children's sites. The focus was on child characteristics (developmental, cultural, social), characteristics of online environments, research results related to children and online environment. Then, 14 children attending the 4th and 5th grades were observed and interviewed in applied environments. Interview and observation records were analyzed by content analysis and the data were used in the creation of criteria. The 170-item draft scale that was formed was presented to the preliminary examination of 8 experts from the Department of Computer Education and Instructional Technologies, and items with intelligibility problems were eliminated and a 92-item scale was obtained. The 92-item scale was presented to the experts, and each item in the scale was asked to evaluate 1-5 in terms of “Materiality, Understandability and Related Dimension Belonging”. After adjustments made in line with the opinions of 90 experts, a 74-item scale was obtained and confirmatory factor analysis was performed on 74 items. Confirmatory factor analysis was done for each sub-dimension (Access, Motivation, Learning, Content, Support) and a 47-item scale was created as a result. The reliability coefficient for the overall scale was calculated as .94.