EN
TR
İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ
Abstract
Beyoğlu, İstanbul’un en hareketli nüfusa sahip merkez ilçelerinden biridir. İlçe giderek çeşitlenen ve artan oranlarda göçmen gruplarının mekâna tutunma, yerleşme, hareketlilik dinamikleri barınma ve çalışma olanaklarının yarattığı olumsallıklar paralelinde şekillenir. Kentsel haklara ve hizmetlere erişim düzeyleri ise göçmenlerin statülerine, göçmenlik ağlarına ve sınıfsal konumlarına göre değişkenlik göstermektedir.
Amaç: Bu çalışma Beyoğlu ilçesi örneğinden yola çıkarak farklı göçmen gruplarının mekânda yerleşme/tutunma dinamikleri ve kentsel mekandaki ihtiyaç, sorun ve beklentilerine dair özgün nitel veriye dayalı bir analizle, göçmenlere yönelik üretilebilecek yerel sosyal politika ve uygulamalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Nitel veri toplama teknikleriyle yapılan saha araştırması ilçedeki beş göçmen grup ile gerçekleştirilen altı odak grup toplantısı ile uzmanlar ve kamu kurumları temsilcilerinden oluşan 19 kişi ile yapılan mülakatlara dayanmaktadır. Bulguların analizi NVİVO nitel analiz programında araştırma ekibi tarafından yapılmıştır.
Bulgular: Beyoğlu’ndaki en büyük göçmen grubunu geçici koruma statüsündeki Suriyeliler oluşturmakla birlikte, ilçede çok sayıda düzensiz ve kayıtsız göçmen mevcuttur. İlçedeki göçmen varlığının en önemli belirleyenleri ilçenin sosyo-mekânsal özellikleridir. On yıllardır metruklaşmakta olan konut stoku, düzensiz veya yoksul göçmenler için barınabilecekleri bir alan yaratmıştır. Ancak konutlar insani barınma koşullarını çoğu kez karşılamamaktadır. Kamu kurumlarının bazı mahallelerdeki sosyo-mekânsal koşullara yönelik kayıtsızlığı da ilçede kayıtsız ve düzensiz göçmenlerin yerleşimini kolaylaştırmaktadır. Beyoğlu’nda yoğunlaşan yeme-içme ve konaklama sektörleri ile küçük imalat sektörünün varlığını sürdürmesi, göçmenlere kayıt dışı çalışma olanakları sunmaktadır. Beyoğlu’ndaki göçmenlerin birçoğunun kayıtsız veya düzensiz olması, sağlık hizmetleri ve eğitim gibi temel haklara ve işgücü piyasalarına erişimlerini olumsuz etkilemektedir. Kayıtsız ve düzensiz göçmenlerin çocuklarının örgün eğitime erişimi yoktur. Kayıtsız Suriyelilerin çocukları arasında çocuk işçiliği de yaygındır. Göçmenlerin temel sağlık hizmetleri ve bulaşıcı hastalıklardan korunma ve tedavi hizmetlerine erişiminin çok yetersiz olması, halk sağlığı açısından da bir risk oluşturmaktadır. Kötü ve kalabalık konutlarda yaşayan kadın ve çocuk göçmenlerin mahalle içerisindeki birkaç park haricinde sosyalleşme mekanları neredeyse yoktur.
Özgünlük: Çalışmada göçmenlerin mekâna yerleşimlerinde belirleyici olan sosyo-mekânsal örüntülerin tespiti ile farklı niteliklerdeki göçmen gruplarının mekâna yerleşme ve tutunma dinamikleri arasındaki ayrımlar ve benzerliklerin analizi göç alandaki çalışmalara özgün bir katkı sağlamaktadır.
Amaç: Bu çalışma Beyoğlu ilçesi örneğinden yola çıkarak farklı göçmen gruplarının mekânda yerleşme/tutunma dinamikleri ve kentsel mekandaki ihtiyaç, sorun ve beklentilerine dair özgün nitel veriye dayalı bir analizle, göçmenlere yönelik üretilebilecek yerel sosyal politika ve uygulamalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Nitel veri toplama teknikleriyle yapılan saha araştırması ilçedeki beş göçmen grup ile gerçekleştirilen altı odak grup toplantısı ile uzmanlar ve kamu kurumları temsilcilerinden oluşan 19 kişi ile yapılan mülakatlara dayanmaktadır. Bulguların analizi NVİVO nitel analiz programında araştırma ekibi tarafından yapılmıştır.
Bulgular: Beyoğlu’ndaki en büyük göçmen grubunu geçici koruma statüsündeki Suriyeliler oluşturmakla birlikte, ilçede çok sayıda düzensiz ve kayıtsız göçmen mevcuttur. İlçedeki göçmen varlığının en önemli belirleyenleri ilçenin sosyo-mekânsal özellikleridir. On yıllardır metruklaşmakta olan konut stoku, düzensiz veya yoksul göçmenler için barınabilecekleri bir alan yaratmıştır. Ancak konutlar insani barınma koşullarını çoğu kez karşılamamaktadır. Kamu kurumlarının bazı mahallelerdeki sosyo-mekânsal koşullara yönelik kayıtsızlığı da ilçede kayıtsız ve düzensiz göçmenlerin yerleşimini kolaylaştırmaktadır. Beyoğlu’nda yoğunlaşan yeme-içme ve konaklama sektörleri ile küçük imalat sektörünün varlığını sürdürmesi, göçmenlere kayıt dışı çalışma olanakları sunmaktadır. Beyoğlu’ndaki göçmenlerin birçoğunun kayıtsız veya düzensiz olması, sağlık hizmetleri ve eğitim gibi temel haklara ve işgücü piyasalarına erişimlerini olumsuz etkilemektedir. Kayıtsız ve düzensiz göçmenlerin çocuklarının örgün eğitime erişimi yoktur. Kayıtsız Suriyelilerin çocukları arasında çocuk işçiliği de yaygındır. Göçmenlerin temel sağlık hizmetleri ve bulaşıcı hastalıklardan korunma ve tedavi hizmetlerine erişiminin çok yetersiz olması, halk sağlığı açısından da bir risk oluşturmaktadır. Kötü ve kalabalık konutlarda yaşayan kadın ve çocuk göçmenlerin mahalle içerisindeki birkaç park haricinde sosyalleşme mekanları neredeyse yoktur.
Özgünlük: Çalışmada göçmenlerin mekâna yerleşimlerinde belirleyici olan sosyo-mekânsal örüntülerin tespiti ile farklı niteliklerdeki göçmen gruplarının mekâna yerleşme ve tutunma dinamikleri arasındaki ayrımlar ve benzerliklerin analizi göç alandaki çalışmalara özgün bir katkı sağlamaktadır.
Keywords
Supporting Institution
Türkiye Sosyal, Ekonomik ve Siyasal Araştırmalar Vakfı (TÜSES) ve Heinrich Böll Stiftung Derneği (HBS)
Project Number
1247
References
- Bendel, P., Schammann, H., Heimann, C. ve Stürner, J. (2019). A local turn for European refugee politics: recommendations for strengthening municipalities and local communities in refugee and asylum policy of the EU. Heinrich-Böll Foundation Policy Paper. https://eu.boell.org/sites/default/files/e-paper_a_local_turn_for_european_refugee_politics.pdf?dimension1=zora2020 (Erişim tarihi: 5. Ağustos 2022).
- Betts, A., Memişoğlu, F., ve Ali, A. (2020). What difference do mayors make? The role of municipal authorities in Turkey and Lebanon’s response to Syrian refugees. Journal of Refugee Studies. 34(1), 491-519.
- Doğanay, C. ve diğerleri. (2020). Zorunlu göçmenler için sosyal eşitlik: Pandemi sürecinde yerel yönetimlerin ve STK'ların rolü. TEPAV ve Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği. https://www.tepav.org.tr/upload/files/1617631216- (6.Zorunlu_Gocmenler_icin_Sosyal_Esitlik_Pandemi_Surecinde_Yerel_Yonetimlerin_ve_STK_larin_Rolu.pdf (Erişim tarihi: 20. Ağustos 2022).
- Erder, S. (2020). Bekleme odasında göç araştırması yapmak. İçinde Y. Ahi, M. N. Gültekin ve M. Açıkgöz. (Der.), Göç ve kent: Etkileşimler (ss.15-23). Nika Yayınevi.
- Glorius, B., Oesch, L. Nienaber, B., ve Doomernik, J. (2019). Refugee reception within a common European asylum system: Looking at convergences and divergences through a local-to-local comparison. Erkunde, 73(1), 19-29.
- Göç İdaresi Başkanlığı. (2022). İstatistikler. Güncel Veriler. http://goc.gov.tr (Erişim tarihi: 3.Eylül.2022).
- Heimann, C., ve Stürner, J. (2020). Evaluation report: Urban partnership on the inclusion of migrants and refugees. European Commission. Urban Agenda for the EU. https://ec.europa.eu/futurium/en/system/files/ged/evaluation_report_urban_partnership_on_the_inclusion_of_migrants_and_refugees.pdf (Erişim tarihi: 5.Eylül.2022).
- International Organization for Migration. (2019). Baseline Assessment in Istanbul Province. Ankara: IOM.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
November 11, 2022
Submission Date
September 23, 2022
Acceptance Date
October 20, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 21 Number: Özel Sayı
APA
Kaya Erdoğan, E., Kurtuluş, H., & Yükseker, D. (2022). İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(Özel Sayı), 135-158. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1179133
AMA
1.Kaya Erdoğan E, Kurtuluş H, Yükseker D. İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21(Özel Sayı):135-158. doi:10.46928/iticusbe.1179133
Chicago
Kaya Erdoğan, Esra, Hatice Kurtuluş, and Deniz Yükseker. 2022. “İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (Özel Sayı): 135-58. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1179133.
EndNote
Kaya Erdoğan E, Kurtuluş H, Yükseker D (November 1, 2022) İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 Özel Sayı 135–158.
IEEE
[1]E. Kaya Erdoğan, H. Kurtuluş, and D. Yükseker, “İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 21, no. Özel Sayı, pp. 135–158, Nov. 2022, doi: 10.46928/iticusbe.1179133.
ISNAD
Kaya Erdoğan, Esra - Kurtuluş, Hatice - Yükseker, Deniz. “İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/Özel Sayı (November 1, 2022): 135-158. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1179133.
JAMA
1.Kaya Erdoğan E, Kurtuluş H, Yükseker D. İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21:135–158.
MLA
Kaya Erdoğan, Esra, et al. “İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 21, no. Özel Sayı, Nov. 2022, pp. 135-58, doi:10.46928/iticusbe.1179133.
Vancouver
1.Esra Kaya Erdoğan, Hatice Kurtuluş, Deniz Yükseker. İSTANBUL’DA GÖÇMENLERİN MEKÂNA YERLEŞME VE TUTUNMA DİNAMİKLERİ: BEYOĞLU ÖRNEĞİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022 Nov. 1;21(Özel Sayı):135-58. doi:10.46928/iticusbe.1179133
Cited By
TÜRKİYE’DEKİ SURİYELİ MÜLTECİLERE YÖNELİK ENTEGRASYON POLİTİKALARI: ÇEKİNGEN VE MERKEZİYETÇİ YAKLAŞIMLAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46928/iticusbe.1447429Suriye Sorunu ve Toplumsal Entegrasyon Politikaları
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1627899Göçmenin Seyir Defteri: İzmir’de Yaşayan Sahra Altı Afrikalı Düzensiz Göçmenlerin Göç ve Kent Deneyimi
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21497/sefad.1684168