Research Article

DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI

Volume: 22 Number: 46 June 25, 2023
TR EN

DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI

Abstract

Ülkeler arasındaki sermaye hareketlerinin serbestleşmesine paralel olarak esnek kur sistemlerine geçişle birlikte döviz kurlarındaki oynaklıktaki artış ve döviz kurunun seviyesindeki değişiminin hız kazanması, gelişen piyasa ekonomilerinde, fiyat istikrarı başta olmak üzere makro ekonomik yapısalların dengelenme mekanizmalarını olumsuz yönde etkilemeye başlamıştır. Merkez bankaları, döviz kurundaki değişimden kaynaklanan fiyatlar genel seviyesindeki artışları engellemek veya yavaşlatmak için yoğun bir şekilde döviz piyasasına müdahalede bulunarak, döviz kurundaki oynaklığı azaltmaya ve döviz kurunun seviyesini değiştirmeye çalışmaktadırlar. TC Merkez Bankası da rezerv biriktirmek için alım yönlü, döviz kuru oynaklığını ve döviz kurundaki artış trendini durdurmak için satım yönlü müdahalelerde bulunmaktadır. Merkez Bankası’nın döviz piyasasına müdahalelerinin etkinliği literatürde çokça tartışılmaktadır. Amaç: Bu çalışmada, 29.03.2001-17.12.2021 döneminde Merkez Bankası tarafından döviz piyasasına yönelik olarak gerçekleştirilen müdahalelerin etkinliğini ölçmek amaçlanmıştır. Yöntem: TCMB'nin döviz kuru oynaklığını azaltmaya yönelik müdahalelerinin etkinliği ARCH (Otoregresif Koşullu Varyans Varyansı) modelleriyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular en uygun modelin E-GARCH modeli olduğunu göstermiştir. Bulgular: Alım yönlü müdahalelerdeki sınırlı ve küçük oranlı başarı hariç, satım yönlü müdahalelerin döviz kurunun seviyesinin değiştirilmesinde etkin olmadığı ve döviz kuru müdahaleleri ile fiyatlar genel seviyesindeki artışın kontrol altına alınamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özgünlük: Çalışmanın literatüre hem kapsadığı dönem hem de etkinliğin ölçümüne bir yaklaşım sunması bakımından katkı sağlaması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. Agenor, P., & Montiel P.. (1996). Development macroeconomics. New Jersey: Princeton Univercity Press.
  2. Akıncı, Ö., Çulha, O., Özlale, Ü., & Şahinbeyoğlu, G. (2005). Causes and effectiveness of foreign exchange interventions for the Turkish economy. Ankara: TCMB.
  3. Archer, D. (2005). Foreign exchange market intervention:Methods and tactics. BIS Papers No 24, sh. 40-54
  4. Bollerslev, T. (1986). Generalized autoregressive conditional heteroskedasticity. Journal of econometrics, 31 (3), 307-327
  5. Broto, C. (2012). The effectiveness of forex intereventions in four latin american countries. Banco de Espana Working Papers, No. 1226,40. Camargo, L. (2019). Foreign exchange interventions through currency swaps in Brazil: an empirical study of the effects on the spot exchange rate. Brasil: University of Brasilia. Canales-Kriljenko, M. J. I. C. (2003). Foreign exchange intervention in developing and transition economies: results of a survey. International Monetary Fund.
  6. Demirhan, E.,& Akçay S. (2005). The causal relationship between openness and economic growth: evidence from selected MENA countries. Yapi Kredi Economic Review, (16) 2:77-83.
  7. Domaç, İ., & Mendoza, A. (2004). Is there room for foreign exchange ınterventions under an ınflation targeting framework? Evidence from Mexico and Turkey. World Bank,Policy Research Working Paper, No.3288.
  8. Dominguez, K.M. (1998). Central bank ınterventions and exchange rate volatility. Journal of International Money and Financew, 17 (1998) 161-190.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Monetary Policy

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 25, 2023

Submission Date

February 24, 2023

Acceptance Date

June 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 22 Number: 46

APA
Canikli, N. (2023). DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(46), 390-411. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1256102
AMA
1.Canikli N. DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22(46):390-411. doi:10.46928/iticusbe.1256102
Chicago
Canikli, Nurettin. 2023. “DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (46): 390-411. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1256102.
EndNote
Canikli N (June 1, 2023) DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 46 390–411.
IEEE
[1]N. Canikli, “DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, pp. 390–411, June 2023, doi: 10.46928/iticusbe.1256102.
ISNAD
Canikli, Nurettin. “DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/46 (June 1, 2023): 390-411. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1256102.
JAMA
1.Canikli N. DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22:390–411.
MLA
Canikli, Nurettin. “DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, June 2023, pp. 390-11, doi:10.46928/iticusbe.1256102.
Vancouver
1.Nurettin Canikli. DÖVİZ PİYASASINA MÜDAHALELERİ ETKİNLİĞİ: T.C. MERKEZ BANKASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Jun. 1;22(46):390-411. doi:10.46928/iticusbe.1256102

Cited By