EN
TR
ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ
Abstract
Amaç: Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için ihracat önemli bir ekonomik faaliyettir. İhracatı gerçekleştiren işletmelerin incelenmesi ve buna göre ihracatı artırıcı yeni teşviklerin değerlendirilmesi pek çok gelişmekte olan ülkenin ekonomi politikaları içerisinde önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı gelişmekte olan ülke olarak Türkiye’de ihracat yapan en iyi bin işletme listesinde yer alan şirketlerin ihracat, yurt içi satış ve vergi öncesi kar çıktılarından hareketle performanslarının değerlendirilmesidir.
Yöntem: Araştırmada Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) kaynaklarından hareketle 2021 yılında en fazla ihracat yapan bin işletme verilerinden yararlanılarak entropi temelli EDAS yaklaşımı ile listede yer alan şirketlerden verileri tam olan 429 şirketin performans değerlendirilmesi yapılmıştır. Performans değerlendirilmesi yapılırken söz konusu 429 şirket üretici-ihracatçı, dış ticaret firması (sektörel veya sermaye dış ticaret), ihracatçı ve grup dış ticaret firması şeklinde firma türlerine göre 4 farklı grupta değerlendirilmiştir.
Bulgular: Entegre yaklaşımın ilk aşaması olan entropi ile kriter ağırlıklarının belirlenmesi aşamasında kriter ağırlıkları farklı gruplardaki şirketler için değişkenlik göstermektedir. Öyle ki, ihracatçı ve grup dış ticaret firması türlerinden olan şirketler için performansa etki eden en önemli kriter vergi öncesi kar değişkeni olarak gözlemlenirken; üretici-ihracatçı ve dış ticaret firması türünde olan şirketler için önem derecesi en yüksek kriter yurtiçi satış tutarı değişkeni olmuştur. Entropi yöntemi ile elde edilen ağırlıklardan yararlanılarak yapılan EDAS performans değerlendirmesi sonrası farklı gruplarda yer alan işletmeler içerisinde en yüksek performansı gösterenler belirlenmiştir.
Özgünlük: Araştırma Türkiye’nin en fazla ihracat yapan işletmelerine ait ikincil veri üzerinden yapılan bir performans analizi olması açısından bilindiği kadarıyla ilk olma özelliği taşımaktadır. Entropi temelli benzer yaklaşımlarla yapılan çalışmaların çok farklı işletme türlerine odaklandığı görülmekle birlikte bu çalışmanın örneklemi doğrudan ülke ekonomisi ile bağlantılı olma özelliği taşıdığından ekonomik ve ticari yaygın etkisinin yüksek olma potansiyeline inanılmaktadır.
Keywords
Supporting Institution
Yok
Project Number
Yok
Thanks
Yok
References
- Akbulut, O. Y., (2019). CRITIC ve EDAS yöntemleri ile İş Bankası'nın 2009-2018 yılları arasındaki performansının analizi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 249-263.
- Balabanis, G. I., & Katsikea, E. S. (2003). Being an entrepreneurial exporter: does it pay?. International Business Review, 12(2), 233-252.
- Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal Of Management, 17(1), 99-120.
- Basu, A. K., Lal, R., Srinivasan, V., & Staelin, R. (1985). Salesforce compensation plans: An agency theoretic perspective. Marketing science, 4(4), 267-291.
- Berle, A. A. & Means, G. C. (1932). The Modern Coproration and Private Proptery, Library of Congress, Transactionpub, USA.
- Brouthers, L. E., O’Donnell, E., & Keig, D. L. (2013). Isomorphic pressures, peripheral product attributes and emerging market firm export performance. Management International Review, 53, 687-710.
- Cadogan, J. W., Sundqvist, S., Puumalainen, K., & Salminen, R. T. (2012). Strategic flexibilities and export performance: the moderating roles of export market‐oriented behavior and the export environment. European Journal of Marketing, 46(10), 1418-1452.
- Çinar, B., & Fatih, K. O. Ç. (2017). Pazarlama yeteneklerinin ihracat performansı üzerindeki etkisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 115-143.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 25, 2023
Submission Date
March 10, 2023
Acceptance Date
June 15, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 22 Number: 46
APA
Sarıhan, A. Y., & Aydın, U. (2023). ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(46), 412-437. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1263122
AMA
1.Sarıhan AY, Aydın U. ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22(46):412-437. doi:10.46928/iticusbe.1263122
Chicago
Sarıhan, Ahmed Yusuf, and Umut Aydın. 2023. “ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (46): 412-37. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1263122.
EndNote
Sarıhan AY, Aydın U (June 1, 2023) ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 46 412–437.
IEEE
[1]A. Y. Sarıhan and U. Aydın, “ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, pp. 412–437, June 2023, doi: 10.46928/iticusbe.1263122.
ISNAD
Sarıhan, Ahmed Yusuf - Aydın, Umut. “ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/46 (June 1, 2023): 412-437. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1263122.
JAMA
1.Sarıhan AY, Aydın U. ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22:412–437.
MLA
Sarıhan, Ahmed Yusuf, and Umut Aydın. “ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, June 2023, pp. 412-37, doi:10.46928/iticusbe.1263122.
Vancouver
1.Ahmed Yusuf Sarıhan, Umut Aydın. ENTEGRE ENTROPİ-EDAS YAKLAŞIMIYLA LİDER TÜRK İHRACATÇILARININ PERFORMANS ANALİZİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Jun. 1;22(46):412-37. doi:10.46928/iticusbe.1263122