Research Article

Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi

Volume: 20 Number: 41 September 30, 2021
EN TR

Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi

Abstract

Sürdürülebilirlik, ekonomik devamlılığının yanı sıra şirketlerin toplumdaki yeri ve etkilerinin belirlenmesi ve anlaşılması açısından da önemli bir yere sahiptir. ‘Negatif dışsallıklar’ olarak ifade edilen sürdürülebilir olmayan pek çok faaliyetin kaynağı, şirketlerin ekonomik faaliyetleri yoluyla ortaya çıkmaktadır. Peki şirketlerin faaliyetlerinin sürdürülebilir amaçlarla örtüşmesinde yasal düzenlemeler nerede duruyor? Bu çalışmada, kamu hukuku ve özel hukuk alanındaki düzenlemelerin sürdürülebilir şirketlere yaklaşımının farklılık gösterdiği savunulmuştur. Diğer yandan, şirketlerin uyum göstermesi gönüllülük esasına bağlı olan yumuşak hukuk kuralları, sürdürülebilirliği teşvik eden ilkelere yer verse de bu hukuki yöntemlerin geleneksel hukuka göre bağlayıcılığının zayıf olmasının en büyük eksiklik olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışmada ayrıca, şirketlerin sürdürülebilirlik prensibini benimsemeleri için katı hukuk kurallarının gerekli olup olmadığına ilişkin bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Amaç: Bu makalenin amacı, ‘sürdürülebilir şirketler’ ve ‘sosyal sorumlu şirketler’ kavramlarının şirketler hukuku alanındaki yerini saptamak ve bu kavramların hukuki çerçevesini ortaya koymaktır. Yöntem: Çalışma kapsamında, sürdürülebilirlik konusunda mevcut yasal düzenlemelere yer verilmiş ve bu hukuki düzenlemeler kamu hukuku - özel hukuk ayrımı altında incelenmiştir. Ayrıca, sürdürülebilir şirketler kapsamında uluslararası standartlar ve kurumsal yönetim ilkelerinde yer alan düzenlemeler yumuşak hukuk kuralları altında ele alınmıştır. Bulgular: Sürdürülebilirlik kapsamında kamu hukukunda yasaklayıcı ve teşvik edici birtakım düzenlemelere yer verilmesine rağmen sürdürülebilir kalkınma amaçları doğrultusunda bu düzenlemeler tek başına yetersiz görülmektedir. Öte yandan, şirketler hukuku düzenlemeleri, şirketleri sosyal veya çevresel açıdan sorumlu davranmaya zorlayan veya teşvik eden hiçbir hüküm öngörmemiştir. Dolayısıyla, katı hukuk kurallarında sürdürülebilir amaçlar ile ilgili şirket yöneticilerinin sorumluluğuna yer verilmediği söylenebilir. Sürdürülebilirlik anlayışının, kurumsal yönetim kodlarında uyulması zorunlu olmayan ilkeler altında ve uluslararası kılavuzlarda yer aldığı görülmüştür. Bu tür düzenlemeler her ne kadar şirketleri sürdürülebilir faaliyette bulunmaya teşvik edici düzenlemeler olsa da hukuki yaptırım gücünden yoksun olmaları nedeniyle tek başına yetersiz kaldığı görülmüş ve bu alanda katı hukuk kurallarının gerekliliği sorgulanmıştır. Özgünlük: Bu çalışmada sürdürülebilirlik kavramı, şirketler hukuku boyutu ile hukuki bir çerçeveye oturtulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, şirketlerin sürdürülebilirlik ile ilgili özen yükümlülüğü, Türkiye’deki yasal görünüm ışığında değerlendirilmiş ayrıca Avrupa Birliği’ndeki sürdürülebilirlik sorumluluğu ile ilgili öne çıkan gelişmelere de yer verilmiştir.

Keywords

References

  1. AKTAN COŞKUN CAN/BÖRÜ DENİZ, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, İGİAD İstanbul 2007.
  2. ALTINÖZ BUKET, Sürdürülebilir Kalkınma Sürecinde Kamu Bütçesinin Önemi, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 2015, s. 223-256.
  3. ARARAT MELSA/EROĞLU MUZAFFER, Hukuk ve Piyasalar Açısından Sürdürülebilirlik. I. Bölüm, Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu Politika Notu No:1/2020, Ocak 2020.
  4. AŞÇIGİL SEMRA. F., Yöneticilerin Sosyal Sorumluluk Uygulamalarına İlişkin Yaklaşımları. Türk İdare Dergisi, 475, 2012, s. 229-240.
  5. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri. https://www.ohchr.org/documents/publications/guidingprinciplesbusinesshr_en.pdf ET. 23.04.2021.
  6. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları. https://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/sustainable-development-goals.html ET. 23.04.2021.
  7. BONN INGRID/FISHER JOSIE, Sustainability: The Missing Ingredient in Strategy, Journal of Business Strategy, 32(1), 2011, s. 5-14.
  8. BRUNDTLAND REPORT, Our Common Future. Report of the World Commission on Environment and Development 1987.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2021

Submission Date

June 8, 2021

Acceptance Date

August 8, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 20 Number: 41

APA
Kandemir, H. K. (2021). Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(41), 853-876. https://doi.org/10.46928/iticusbe.949544
AMA
1.Kandemir HK. Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;20(41):853-876. doi:10.46928/iticusbe.949544
Chicago
Kandemir, Hatice Kübra. 2021. “Sürdürülebilir Şirketler Ve Hukuki Çerçevesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (41): 853-76. https://doi.org/10.46928/iticusbe.949544.
EndNote
Kandemir HK (September 1, 2021) Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 41 853–876.
IEEE
[1]H. K. Kandemir, “Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 20, no. 41, pp. 853–876, Sept. 2021, doi: 10.46928/iticusbe.949544.
ISNAD
Kandemir, Hatice Kübra. “Sürdürülebilir Şirketler Ve Hukuki Çerçevesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/41 (September 1, 2021): 853-876. https://doi.org/10.46928/iticusbe.949544.
JAMA
1.Kandemir HK. Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;20:853–876.
MLA
Kandemir, Hatice Kübra. “Sürdürülebilir Şirketler Ve Hukuki Çerçevesi”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 20, no. 41, Sept. 2021, pp. 853-76, doi:10.46928/iticusbe.949544.
Vancouver
1.Hatice Kübra Kandemir. Sürdürülebilir Şirketler ve Hukuki Çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021 Sep. 1;20(41):853-76. doi:10.46928/iticusbe.949544

Cited By