HALİFE ÖMER B. HATTAB DEVRİNDE ETKİLİ YÖNETİM
Öz
Yönetim kavramı, hangi kararların yerine getirildiği, gücün nasıl uygulandığı ve vatandaşların nasıl söz sahibi olduğu hususlarındaki karar sürecidir. Bu yazının amacı, modern ve İslami her iki açıdan etkili bir yönetim teorisini keşfetmek ve anlamaktır. Bu yazıda Halife Ömer b. Hattab döneminde bu teorinin temel unsuru analiz edilecektir. Etkili yönetim öğretiminin, şer‟î siyaset ve şeriat çerçevesinden anlaşılabileceği varsayıldı. Etkili yönetim kavramı, sinerjik katılım sayesinde uygulanması ile bir politika formülasyonu olarak idari, siyasi ve ekonomik olmak üzere çeşitli sektörler tarafından -verimli, dürüst, adil, şeffaf ve hesap verebilir- çeşitli özellikleri üzerinde durularak yönetimde daha yüksek bir kalite elde etmek için ortaya çıktı ve bilinir oldu. Bu yüzden vatandaşın yasal çıkarını koruyan ve tanıyan (maslahatu‟l-amme) bir yönetim modeline doğru olan şer‟î siyaset kavramı ile bağıntılıdır. Bu kavram halife Ömer b. Hattab tarafından egemenliği boyunca uygulandı ve şer‟î siyaset kavramının, daha alakalı ve güncel ihtiyaç ve durumlar için geçerli olacak şekilde daha özel bir yaklaşım ile geliştirilebileceği gösterildi
Anahtar Kelimeler
İslam, Etkili yönetim, İslami yönetim sistemi, Halife Ömer b. Hattab
References
- Abdul Wahhab Khallaf, Siasah al-Syar’iyyah, Vol 2, Beirut: Muassasah al-Risalah, 1984.
- Abdullah bin „Abdul Muhsin al-Turky, al-Bidayah wa al-Nihayah, vol. 13, Hajar: al-Taba„ah Wa an-Nasyar, 1998.
- Abi al-Hassan „Ali B. Muhammad, al-Ahkam al- Sultaniyyah, Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiah, 2000.
- Abi Farraj Abdul Rahman bin Ali bin Muhammad Ibnu al-Jawzi, Manaqib Amirul Mu‘minin Umar al-Khattab, Beirut: Darul Kutub, 1987.
- Ahmad Fathi Bahansi, al-Siyasah al-Jinayah fi al-Syariat al-Islam, Mesir: Maktab Darul al-„Umdah, 1965.
- Ahmad Ibrahim Abu Sin, Idarah Fi al-Islam, Makkah Mukarramah: Darul Khariji, 1981.
- Abu Ubayd, Kitab al-Amwal, Beirut : Dar al-Fikr, 1988.
- Acemoglu, Daron, Simon Johnson, and James A. Robinson, “The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation.” American Economic Review 91 (2001) (5): 1369–1401.
- Adrianna Kezar TI, “What is more important to effective governance: Relationships, trust, and leadership, or structures and formal processes? SO:New Directions for Higher Education,” Journal New Dorection for Higher Education, no. (2004), http://dx.doi.org/10.1002/he.
- Al- Maqrizi, Hutat al- Maqrizi, Chapter 2, Beirut: Dar Sadr, no date. Al-Bura‟ey, Muhammad A., Administrative Development: An Islamic Perspective, London: Kegan Paul International, 1985.