Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Tükenmişlik İlişkisinde Motivasyonun Etkisi

The most important factor in organizations is to get as much efficiency from human resources as possible and to benefit from trained manpower. While high motivation levels in employees provide individual benefits such as job satisfaction, being productive, and achieving success; It also contributes greatly to businesses with its aspects such as increasing productivity, having a low personnel turnover rate, and employing qualified personnel. For this, it is extremely important to develop and implement human resources strategies and to increase the motivation of employees. Motivation can be achieved by choosing different goals or motives in work environments. The choice of different goals and motives may be related to the level of burnout syndrome. In this study, the dark triad personality traits (Machiavellianism, narcissism, and psychopathy) and their relations with the motivation mechanisms experienced by the employees at the workplace and the level of burnout, and the mediating role of motivation in the relationship between the dark triad personality traits and burnout were examined. The "Short Dark Triad Personality Test", "Motivation Sources Inventory" and "Burnout Inventory" scales were used to measure the employees' dark triad personality traits, work motivation, and burnout levels. The population of the research consists of employees working in various branches of a private bank operating in the Marmara Region; the sample consisted of Human Resources (HR) recruiters. The research was completed with the participation of 250 people. It was predicted that the dark triad personality traits would predict the development of certain sources of motivation in the workplace and to some extent be related to the burnout syndrome among HR recruiters. In addition, the mediating role of motivation in the relationship between dark triad personality traits and burnout was investigated. As a result; It was determined that there was a significant relationship between dark triad personality traits and motivation, between motivation and burnout, and motivation had a mediating role in the relationship between dark triad personality traits and burnout.

Organizasyonlarda en önemli unsur insan kaynaklarından olabildiğince verim almak ve yetişmiş insan gücünden yararlanmaktır. Çalışanlarda motivasyon düzeylerinin yüksek olması iş doyumu, üretken olma ve başarıya ulaşma gibi bireysel faydalar sağlarken; verimliliğin artması, düşük personel devir hızına sahip olma, nitelikli personel istihdam etme gibi yönleriyle de işletmelere büyük katkı sağlamaktadır. Bunun için insan kaynakları stratejileri geliştirmek, uygulamak ve çalışanların motivasyonunu arttırmak son derece önemlidir. Motivasyon, çalışma ortamlarında farklı hedefler veya güdüler seçilerek sağlanabilmektedir. Farklı amaç ve güdülerin seçimi, tükenmişlik sendromunun düzeyi ile ilişkili olabilmektedir. Bu çalışmada, karanlık üçlü kişilik özellikleri (Makyavelizm, narsisizm ve psikopati) ve bunların çalışanların işyerinde yaşadıkları motivasyon mekanizmaları ve tükenmişlik düzeyiyle olan ilişkileri, karanlık üçlü kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasındaki ilişkiye motivasyonun aracılık rolünün olup olmadığı incelendi. Çalışanların karanlık üçlü kişilik özelliklerini, iş motivasyonlarını ve tükenmişlik düzeylerini ölçmek için “Kısa Karanlık Üçlü Kişilik Testi”, “Motivasyon Kaynakları Envanteri” ve “Tükenmişlik Envanteri” ölçekleri kullanıldı. Araştırmanın evreni Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren özel bir bankanın çeşitli şubelerinde görev yapmakta olan çalışanlardan; örneklem İnsan Kaynakları (İK) işe alım uzmanlarından oluştu. Araştırma 250 kişinin katılımı ile tamamlandı. Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin işyerinde belirli motivasyon kaynaklarının gelişimini öngöreceği ve bir dereceye kadar İK işe alım uzmanları arasındaki tükenmişlik sendromu ile ilgili olacağı öngörüldü. Ayrıca karanlık üçlü kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasındaki ilişkiye motivasyonun aracı rolü araştırıldı. Sonuç olarak; karanlık üçlü kişilik özellikleri ile motivasyon arasında, motivasyon ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki olduğu, karanlık üçlü kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasındaki ilişkide, motivasyonun aracılık rolünün olduğu belirlendi.