Ahlâkî Erdemler Bağlamında İsa Mesih’in İnsanlığının Taklidi ve Takibi
Öz
İki bin yılı aşkın süredir varlığını devam ettiren Hıristiyanlığın en önemli şahsiyeti muhakkak ki İsa Mesih’tir. Onun bu önemi, Hıristiyanlık için bir inanç meselesi olmasının yanı sıra, diğer insanlara benzemeyen olağanüstü doğumu ve ölümüyle ilgili konuların Hıristiyan dünyasında sürekli olarak tartışılıyor olmasından ileri gelmektedir. Nitekim İsa ile ilgili tartışmaların önemli bir kısmını, onun Bâkire Meryem’den babasız olarak dünyaya gelmesi ve kendisini bütün insanlığın günahı için çarmıhta feda etmesi oluşturmaktadır. Bu durum, İsa Mesih’in bir insan mı yoksa tanrısal bir varlık mı olduğu tartışmasını da beraberinde getirmiştir. Nihayet Hıristiyanlar, zaman içinde yaptıkları toplantılarda İsa Mesih’in hem bir “Tanrı” veya “Tanrı’nın Oğlu” hem de bir “insan” olduğuna karar vererek konuyu çözümlemişlerdir. Bununla birlikte bir Tanrı veya insan olarak İsa Mesih’in Hıristiyanlar tarafından nasıl “modelleneceği” veya “taklit edileceği”, diğer bir deyişle “Mesih’in taklidi” (imitatio Christi) de tartışılan bir başka konu olmuştur. Bu bağlamda “Bir Hıristiyan, her şeyde Mesih'i taklit eden ve onu takip eden kişidir” sözü, Hıristiyanlar nezdinde İsa Mesih’in örnek alınacak “en mükemmel model” olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Bu nedenle Mesih’in taklidi meselesi öncelikle Pavlus ve Kilise Babalarının, sonrasında 13. yüzyılda Assisili Francis ve 15. yüzyılda De Imitatione Christi adlı kitabın yazarı Thomas a’ Kempis ve sonraki yüzyıllarda Batılı Hıristiyan teologların gündeminde olmuştur. Bahsedilen süreçte İsa Mesih’in “tanrısallığının, insanlığının ve bedenselliğinin taklidi” olmak üzere üç türlü taklidinden söz edilmiştir. Bu çalışmada onun tanrısallığının ve bedenselliğinin taklidinden ziyade, İsa Mesih’in insanî özelliklerinin taklit veya takip edilmesi konu edilecektir. Özellikle konu; İsa Mesih’in öğretisinde sıkça vurgulanan “Tanrı ve komşu sevgisi, alçakgönüllülük ve uysallık” gibi temel ahlâkî erdemler bağlamında ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Dinler Tarihi , Hıristiyanlık , Hıristiyan Ahlâkı , Ahlâkî Erdemler , Mesih’in Taklidi , Tanrı Sevgisi , Alçakgönüllülük , Uysallık
References
- Augustinus Bishop of Hippo. (2008). Homilies on the First Epistle of John (Tractatus in epistolam Joannis ad Parthos) (Daniel E. Doyle-Thomas Martin, Ed.; Boniface Ramsey, Çev.). New York: New City Press.
- Childress, J. F. (1986). Charity. Içinde James F. Childress & John Macquarri (Ed.), A New Dictionary of Christian Ethics (s. 84). USA: SCM Prsess.
- Climacus, J. (1982). The Ladder of Divine Ascent (Colm Luibheid - Norman Russell, Çev.). London: SPCK.
- Constable, G. (1995). Three Studies in Medieval Religious and Social Thought: The Interpretation of Mary and Martha, the Ideal of the Imitation of Christ, the Orders of Society. Cambridge: Cambridge University Press.
- Duyndam, J. (2004). Hermeneutics of Imitation: A Philosophical Approach to Sainthood and Exemplariness. Içinde Marcel Poorthuis & Joshua Schwartz (Ed.), Saints and Role Models in Judaism and Christianity (ss. 7-21). Leiden and Boston: Brill.
- Ehrman, B. D. (Ed.). (2003). The Apostolic Fathers, Volume I: I Clement, II Clement, Ignatius, Polycarp, Didache (C. 1). Cambridge and London: Harvard University Press.
- el-Buḫârî, E. ʿAbdullâh M. b. İ. (ö. 256/870). (1422H). El-Câmiʿu’l-Musnedu’ṡ-Ṡaḥîḥu’l-Muḫtaṡar. Beyrut: Dâru Ṭavḳi’n-Necât.
- Gardner, E. C. (1986). New Testament Ethics. Içinde James F. Childress & John Macquarri (Ed.), A New Dictionary of Christian Ethics (ss. 421-424). USA: SCM Prsess.
- Girard, R., Jean-Michel, & Guy Lefort. (1987). Things Hidden Since the Foundation of the World. London: Stanford University Press.
- Grant, C. (2003). Altruism and Christian Ethics. Cambridge: Cambridge University Press.