Türkiye in International Energy Trade: Implementation of Social Network Analysis

Enerji kaynaklarının hemen her sektörde temel girdi özelliğinde olması, kalkınma ve ekonomik istikrarın en temel gerekliliklerinden biri haline gelmesine yol açmıştır. Bu durum, enerji maliyetini düşük tutabilmenin önemini artırmış, küresel mecrada üstünlük sahibi olmada önemli bir etken haline getirmiştir. Dolayısıyla söz konusu kaynakların günümüzün en üst düzey örgütlenme boyutu olarak kabul edilen devletler açısından da stratejik önem kazanmasına sebep olmuştur. Bahsi geçen stratejik değer, başta petrol, doğal gaz ve kömür olmak üzere halen yüksek oranda fosil yakıtlardan oluşan enerji kaynakları ticaretinde sıra dışı bir rekabetin oluşmasında etkili olmuştur. Nitekim enerji kaynaklarının ticareti, sadece kâr amacı taşıyan bir ticaret olmanın ötesinde, hükümetlerin çeşitli politik amaçlarında koz olarak kullandıkları bir araç haline gelmiştir. Bahsi geçen konu, enerji arz güvenliği ve sürdürülebilir enerji ticareti meselelerinin önemini artırmış, enerji ticaret ağlarının ülkelerin geliştirdikleri politikalar doğrultusunda şekillenmesine sebep olmuştur. Ticaret ağlarında yer alan aktörler, kendilerine has koşulların etkisinde çeşitli özelliklere sahip olmakta ve kurdukları ilişkiler ile ağ içerisinde farklı roller üstlenmektedirler. Sosyal ağ analizi bu noktada ağ içerisindeki ilişki bağlarının aktörlerin sahip olduğu konum ve özelliklerine tesir etmesinden yola çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin enerji ticaret ağını ampirik verilerin ve matematiksel yöntemlerin kullanımını esas alan sosyal ağ analizi yöntemi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında, öncelikle ağın küresel enerji ticareti içerisindeki büyüklüğü ve ağ yoğunluğu özellikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, ağdaki aktörlerin ilişkisel bağları, merkezilik ve aracılık dereceleri ortaya çıkarılmıştır. Sonuçlar, Türkiye'nin enerji ticaret ağındaki hacmin küresel enerji ticaretinin yaklaşık 1/3'ünü oluşturduğunu göstermektedir. Ağda tek bir baskın aktör bulunmamakla birlikte, belirli yapıların önemli aracılık gücü görülmüştür. Analiz, Rusya, ABD ve bazı Avrupa ülkeleri gibi küresel enerji aktörlerinin Türkiye’nin ticaret ağında da etkinliğini öne çıkarmıştır. Çalışma, konuya yönelik ileriki incelemeler için önerilerde bulunmaktadır.

Energy resources are fundamental inputs in almost every sector and play a crucial role in development and economic stability. This situation has increased the importance of keeping energy costs low, becoming a significant factor in attaining global superiority. In the contemporary era, where states represent the highest level of the organization, the strategic importance of these resources has been further exposed. The strategic value of energy resources, predominantly encompassing fossil fuels such as oil, natural gas, and coal, has precipitated intense global competition. The dynamics of energy resource trade have transcended mere profit-driven motives, transforming into a tool wielded by governments for various political objectives. This paradigm shifts underscores the vitality of energy supply security, prompting the formulation of energy trade networks guided by policies and national strategies. Within these networks, participating actors exhibit diverse traits shaped by distinct circumstances, assuming varied roles through pre-existing relationships. The purpose of the research is to examine the energy trade network of Türkiye, implementing the social network analysis method that integrates empirical data and mathematical approaches. The study aims to unveil pivotal aspects of the network, including its size within the global energy trade landscape, density, relational ties among actors, centrality, and brokerage degrees. The research aims to contribute valuable insights to understanding Türkiye's positioning in the global energy trade through these analyses. The results indicate that the volume of Türkiye's energy trade network accounts for around 1/3 of the global energy trade. While no single dominant actor exists in the network, specific entities demonstrate significant brokerage power. The analysis highlights the impact of global energy players, including Russia, the United States, and some European countries. Finally, the study involves recommendations for future research, anticipating a continued exploration of the complicated dynamics shaping energy trade networks on a global scale.