Research Article

Despotik Liderlerin Meşruiyet İnşası: Hitler, Stalin ve Kim Jong Un Örnekleri Üzerinden Kitlelerin İtaat Dinamikleri

Volume: 14 Number: 3 September 30, 2025
TR EN

Despotik Liderlerin Meşruiyet İnşası: Hitler, Stalin ve Kim Jong Un Örnekleri Üzerinden Kitlelerin İtaat Dinamikleri

Öz

Siyasal iktidar, yalnızca hukuki ve kurumsal düzenlemelerle değil, aynı zamanda yönetilenlerin rızasıyla da pekişir. Ancak tarihsel deneyimler göstermektedir ki kitleler her zaman özgürlükçü ve çoğulcu yönetimleri tercih etmez; aksine, baskıcı rejimlere de gönüllü olarak itaat edebilirler. Peki, kitleler neden otoriter liderlere boyun eğer? Bu çalışma, despotik liderlerin halkın rızasını nasıl ürettiğini ve iktidarlarını nasıl sürdürülebilir hale getirdiğini incelemektedir. Makalede, Adolf Hitler, Joseph Stalin ve Kim Jong Un’un yönetimleri karşılaştırmalı olarak ele alınarak, otoriter liderlerin meşruiyet devşirme yöntemleri analiz edilmektedir. Bu üç liderin farklı ideolojik ve tarihsel bağlamlara sahip olmalarına rağmen benzer stratejilerle otoritelerini pekiştirdiği öne sürülmektedir. Çalışmada, liderlerin kitlelerden nasıl itaat devşirdiği; umut-korku dengesi, ideolojik manipülasyon, propaganda teknikleri ve lider kültü inşası gibi araçlar üzerinden incelenecektir. Hitler, Nazi ideolojisi aracılığıyla Alman toplumunu ırksal üstünlük ve ulusal yeniden doğuş fikriyle birleştirmiştir. Stalin, Sovyetler Birliği’nde işçi sınıfının iktidarı söylemiyle bir korku ve sadakat düzeni kurmuştur. Kim Jong Un ise totaliter bir mirası devralarak, milliyetçi juche ideolojisini mutlak bağlılık aracı haline getirmiştir. Bu analiz, despotizmin belirli bir ideolojiyle sınırlı olmadığını ve otoriter rejimlerin benzer rıza üretme ve tahakküm mekanizmaları geliştirdiğini göstermektedir. Aynı zamanda çalışma, halkın otoriter liderlere neden ve nasıl rıza gösterdiğini anlamak için psikososyal dinamikleri, ideolojik manipülasyonları ve lider karizmasının etkisini açıklamaktadır. Bu bağlamda, otoriter rejimlerin sadece baskı yoluyla değil, aynı zamanda duygu yönetimi, söylem inşası ve toplumsal psikoloji üzerinde kurduğu hâkimiyetle de ayakta kaldığı ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Despotizm , İktidar , Meşrumiyet , İtaat , Liderlik , Otoriterizm.

References

  1. Aktan, C. C. (2022). Makyavelizm, herestetik ve politik manipülasyon sanatı. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 14(2), 122-145.
  2. Althusser, L. (2014). On the Reproduction of Capitalislll Ideology and Ideological State Apparatuses. (Çev. Goshgarian, G. M.). Verso Books.
  3. Anderson, Perry (1974). Lineages of the Absolutist State. London: New Left Books.
  4. Apor, B., Behrends, C. Jan, Jones, P., ve Rees, E. A. (2016). Leader Cult in Communist Dictatorships. New York: Palgrave Macmillan.
  5. Arendt, H. (2012). Geçmişle Gelecek Arasında (Çev. Şener, B. S.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  6. Arendt, H. (1962). The Origins of Totalitarianism. New York: The World Publishing Company. https://cheirif.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/08/hannah-arendt-the-origins-of-totalitarianism-meridian-1962.pdf
  7. Arendt, H. (2018). İnsanlık Durumu (Çev. Şener, B. S.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  8. Armstrong, C. K. (2013). Tyranny of the Weak: North Korea and the World, 1950–1992. Ithaca, NY: Cornell University Press.
  9. BBC (2021). Kim Jong-un'dan Kuzey Kore'nin nükleer cephaneliğini büyütme sözü. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55601341?utm_
  10. Benhür, Ç. (2021). Josef Stalin. Atatürk Ansiklopedisi. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/442/Josef-Stalin-(1879-1953)-
APA
Çaylak, A. (2025). Despotik Liderlerin Meşruiyet İnşası: Hitler, Stalin ve Kim Jong Un Örnekleri Üzerinden Kitlelerin İtaat Dinamikleri. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1707-1727. https://doi.org/10.15869/itobiad.1649688