12. Kalkınma Planı’ndaki Aile Politikalarının Toplumsal Kalkınma Bağlamında Değerlendirilmesi

The family is one of the oldest institutions in human history and one of the fundamental building blocks of society. By transmitting cultural heritage to individuals, it plays an important role in social, cultural, economic development and assumes a central role in social development. This study focuses on the family as a key component of social development and aims to evaluate the policies and measures under the “Family” section of the 12th Development Plan (2024-2028) within framework of Midgley’s approach to social development. Accordingly, main research question is: “How are the policies and measures under the ‘Family’ heading of the 12th Development Plan structured, and how do they relate to Midgley’s approach to social development?” Adopting a qualitative research approach, the study employs document analysis and examines the 12th Development Plan as its primary document. The analysis is limited to the policies and measures concerning the family under the Plan’s objective of “Qualified People, Strong Families, and a Healthy Society.” The policies and measures under “3.3.4. Family” were identified as units of analysis and classified into six themes: strengthening the family institution, education, counseling, and values, reconciling work and family life, reducing divorces, combating domestic violence, supporting families during disasters and crises. The findings indicate that family policies in the 12th Development Plan are primarily oriented toward protecting and strengthening the family institution, while also extending across policy areas such as education, care, employment, security, social support, and crisis management. This suggests that the family is conceptualized both as a traditional institution to be protected and as a social policy domain affecting individual well-being and participation in social life. The findings further demonstrate alignment with Midgley’s approach through management of social problems, meeting needs, developing human capacity, integrating social and economic objectives, and ensuring institutional coordination.

Aile, insanlık tarihinin en eski kurumlarından olup toplumun temel yapı taşlarından biridir. Bireye kültürel mirasın aktarıldığı aile, sosyal, kültürel ve ekonomik gelişimde önemli bir işleve sahip olmakla birlikte toplumsal kalkınma açısından da merkezi bir rol üstlenmektedir. Bu çalışmada toplumsal kalkınmanın önemli unsurlarından biri olan aile ele alınmış; 2024-2028 yıllarını kapsayan 12. Kalkınma Planı’nın “Aile” başlığı altında yer alan politika ve tedbirleri Midgley’nin toplumsal kalkınma yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmanın temel araştırma sorusu 12. Kalkınma Planı’nın ‘Aile’ başlığı altında yer alan politika ve tedbirler nasıl yapılandırılmakta ve Midgley’nin toplumsal kalkınma yaklaşımıyla nasıl ilişkilendirilmektedir? şeklinde belirlenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizinin benimsendiği çalışmada temel inceleme belgesi olarak 12. Kalkınma Planı değerlendirme kapsamına alınmıştır. Çalışma Plan’da “Nitelikli İnsan, Güçlü Aile ve Sağlıklı Toplum” hedefinde yer alan aile başlıklı politika ve tedbirlerle sınırlandırılarak incelenmiştir. Bu bağlamda Plan’da “3.3.4. Aile” başlığı altında yer alan politika ve tedbirler analiz birimi olarak belirlenmiş, söz konusu maddeler aile kurumunun güçlendirilmesi, eğitim-danışmanlık ve değerler, iş ve aile yaşamının uyumlaştırılması, boşanmaların azaltılması, aile içi şiddetle mücadele, afet ve kriz dönemlerinde ailelerin desteklenmesi temaları altında sınıflandırılmıştır. Aile politika ve tedbirleri belirtilen temalar çerçevesinde analiz edilerek Midgley’in toplumsal kalkınma yaklaşımı doğrultusunda değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgularda 12. Kalkınma Planı’ndaki aile politikalarının aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesi amacı etrafında şekillendiği, bununla birlikte eğitim, bakım, istihdam, güvenlik, sosyal destek ve krizlerle baş etme gibi farklı politika alanlarına yayıldığı belirlenmiştir. Bu durum ailenin korunması gereken geleneksel bir kurum ve bireyin refahını, toplumsal yaşama katılım kapasitesini etkileyen bir sosyal politika alanı olarak ele alındığını ortaya koymuştur. Ayrıca Plan’daki politika ve tedbirlerin Midgley’nin toplumsal kalkınma yaklaşımıyla sosyal sorunların yönetimi, ihtiyaçların karşılanması, insan kapasitesinin geliştirilmesi, sosyal ve ekonomik amaçların bütünleştirilmesi ve kurumsal eşgüdüm boyutlarında örtüştüğü sonucuna ulaşılmıştır.