Türkiye’s Role in Global Value Chains: A Value-Added Analysis of Key Industrial Sectors (2000–2020)

This paper evaluates Türkiye’s involvement in global value chains (GVCs) by examining foreign value-added (FVA) and domestic value-added (DVA) shares embodied in gross exports over the period 2000–2020, using Trade in Value Added (TiVA) indicators derived from the OECD Inter-Country Input–Output tables, 2023 edition. The analysis adopts a data-driven sectoral focus by ranking the sectors according to their time average foreign value-added shares over the sample period and selecting those with the highest values: coke and refined petroleum products; motor vehicles, trailers, and semi-trailers; electrical equipment; computer, electronic, and optical products; basic metals; and chemicals and chemical products. For these sectors, the paper examines corresponding domestic value-added shares and compares Türkiye’s performance with OECD and G20 TiVA regional aggregates, providing a relevant benchmark given Türkiye’s position between advanced and emerging economies. The findings show that Türkiye consistently exhibits higher foreign value-added shares and lower domestic value-added shares than the OECD and G20 TiVA regional aggregates across the selected sectors, indicating a strong reliance on imported intermediate inputs in export production. These results suggest that Türkiye’s participation in global value chains, in these manufacturing sectors, is associated with relatively high import dependence and lower domestic value retention. From a policy perspective, the results highlight the potential relevance of strategies to strengthen domestic production capabilities and enhance domestic value retention in sectors with high foreign-input dependence. Policies that support firm-level capability development and domestic supplier participation may contribute to higher domestic value-added shares over time, while maintaining integration into international production networks.

Bu çalışma, Türkiye’nin küresel değer zincirlerindeki (KDZ) katılımını, 2000–2020 döneminde brüt ihracat bünyesinde yer alan yabancı katma değer (FVA) ve yerli katma değer (DVA) paylarını inceleyerek değerlendirmektedir. Analizde, OECD tarafından 2023 yılında yayımlanan Ülkeler Arası Girdi-Çıktı tablolarından türetilen Katma Değer Ticareti (TiVA) göstergeleri kullanılmaktadır. Çalışma, veri temelli bir sektörel yaklaşım benimseyerek, tüm sektörleri örneklem dönemi boyunca ortalama yabancı katma değer paylarına göre sıralamakta ve en yüksek değerlere sahip olan sektörleri seçmektedir. Buna göre analiz kapsamına alınan sektörler şunlardır: kok ve rafine petrol ürünleri; motorlu taşıtlar, römorklar ve yarı römorklar; elektrikli ekipman; bilgisayar, elektronik ve optik ürünler; temel metaller; ve kimyasallar ve kimyasal ürünler. Bahse konu sektörler için ilgili yurt içi katma değer payları incelenmekte ve Türkiye’nin performansı, gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler arasındaki konumu dikkate alınarak, OECD ve G20 ekonomileriyle karşılaştırılmaktadır. Bulgular, Türkiye’nin seçilen sektörler genelinde OECD ve G20 ülkelerine kıyasla daha yüksek yabancı katma değer ve daha düşük yurtiçi katma değer paylarına sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, ihracata yönelik üretimde ithal ara girdilere güçlü bir bağımlılığa işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar, söz konusu imalat sektörlerinde Türkiye’nin küresel değer zincirlerine katılımının görece yüksek ithalat bağımlılığı ve daha düşük yurt içi katma değer tutma oranı ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Politika perspektifinden bakıldığında ise sonuçlar, yabancı girdi bağımlılığı yüksek olan sektörlerde yurt içi üretim kapasitesini güçlendirmeye ve yurt içi katma değer tutulumunu artırmaya yönelik stratejilerin potansiyel önemini vurgulamaktadır. Firma düzeyinde yetkinlik gelişimini ve yurt içi tedarikçi katılımını destekleyen politikalar, uluslararası üretim ağlarıyla entegrasyonu korurken, zaman içinde daha yüksek yurt içi katma değer paylarına katkı sağlayabilir.