Medya İşletmelerinde Çevre Haberleri Üzerine Yazılan Bilimsel Çalışmaların Bibliyometrik Analizi
Abstract
Çevre haberleri, çevresel sorunları, riskleri ve bilimsel gelişmeleri topluma aktarmayı amaçlayan bir haber türüdür. Medya işletmeciliği penceresinden bakıldığında ise çevre haberlerinin üretimi ve sunumu, kamusal sorumluluk olması kadar ekonomik, teknolojik ve kurumsal dinamiklerden de etkilenmektedir. Medya kuruluşları, bir yandan çevresel konuları haberleştirerek toplumsal bilinç oluşturmayı amaçlarken diğer yandan reklam gelirleri, izlenme oranları ve rekabet koşulları gibi ticari faktörlerin etkisi altında faaliyet göstermektedir. Bu durum, çevre haberlerinin kapsamı, niteliği ve kamuoyuna sunuluş biçimi üzerinde belirleyici olabilmektedir. Bu çalışma, çevre haberlerine ilişkin akademik yayınları medya işletmeciliği perspektifinden ele alarak bibliyometrik yöntemle alandaki eğilimleri, iş birliği ağlarını ve kavramsal yapılarının zaman içerisindeki dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yapılan çalışma ile, 1970 ve 2025 yılları arasında Web of Science (WOS) veri tabanında yayımlanan toplam 5290 doküman incelenmiştir. Toplanan veriler bibliyometrik teknik kullanılarak analiz edilerek, alanın tarihsel gelişimini ve bilimsel üretim dinamikleri değerlendirilmiştir. R Studio yazılımı aracılığıyla yıllara göre yayın eğilimleri, atıf sayılarındaki değişim, en üretken yazarlar, kurumlar ve ülkeler belirlenmiştir. Elde edilen veri seti, anahtar kelimeler, ortak yazarlık ilişkileri ve ülke iş birliği ağları üzerinden görselleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çalışmada incelenen yayınlarda en sık kullanılan kavramın “news” olduğu görülmektedir. Bu durum, çevre odaklı araştırmaların büyük ölçüde haberleri odağına aldığını göstermektedir. Bulgular, çevre haberlerine ilişkin yayınların özellikle 2006 yılından itibaren daha hızlı bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca uluslararası iş birliği ağlarının giderek genişlediği, özellikle Kuzey Amerika ve Avrupa merkezli kurumların alanda öncü konumda bulunduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, medya işletmelerinde çevre haberlerinin akademik düzeyde nasıl ele alındığını anlamaya katkı sunmakta ve çevresel farkındalığın artırılmasına yönelik daha etkili iletişim stratejilerinin geliştirilmesine ışık tutmaktadır.
Keywords
Medya İşletmesi, Bibliyometrik Analiz, Çevre Haberleri, Çevre ve Medya, Çevre Haberciliği.
References
- Akerlof, K. L., Timm, K. M., Rowan, K. E., Olds, J. L., & Hathaway, J. (2022). The growth and disciplinary convergence of environmental communication: A bibliometric analysis of the field (1970–2019). Frontiers in Environmental Science, 9, 814599.
- Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-Tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975.
- Beşel, F., & Yardımcıoğlu, F. (2017). Maliye Dergisi’nin bibliyometrik analizi: 2007-2016 dönemi. Maliye Dergisi, 172, 133-151.
- Bhandari, A. (2026). Demystifying Organization Success: A Bibliometric Analysis and Future Research Agenda. FIIB Business Review, 15(1), 36–58.
- Boykoff, M. T., & Roberts, J. T. (2007). Media coverage of climate change: Current trends, strengths, weaknesses. UNDP Human Development Report Office.
- Brulle, R. J., & Dunlap, R. E. (2015). Sociology and global climate change. Climate Change And Society: Sociological Perspectives, 1, 1-31.
- Budak, H. (2018). Sosyal medya iletişiminde mahremiyetin serüveni. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 146-170.
- Budak, E., & Baloğlu, E. (2025). Medya çevre afetlerini nasıl işliyor: orman yangınları üzerine bir inceleme. Kronotop İletişim Dergisi, 2(1), 1-22.
- Carvalho, A. (2007). Ideological cultures and media discourses on scientific knowledge: re-reading news on climate change. Public Understanding of Science, 16(2), 223–243.
- Cox, R. (2013). Environmental communication and the public sphere (3rd ed.). Sage Publications.