Geleneksel Annelik Ölçeği’nin Psikometrik Özellikleri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu araştırmanın temel amacı, 2004 yılında Dr. Whatley
ve Dr. Knox tarafından geliştirilen Geleneksel Annelik Ölçeği’nin 3-6 yaş arası
çocuğu olan Türk anneler için psikometrik özelliklerini araştırmaktır.
Araştırmanın amacı doğrultusunda; ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri
yapılmış ve ham puanlarına ilişkin yüzde, z ve T puanları hesaplanmıştır.
Araştırmanın örnekleminde 267 anne yer almıştır. Araştırma bulgularına göre;
ölçeğin Türkçe formunun dil geçerlik indeksi 0.785 olarak bulunmuştur. Yapılan
doğrulayıcı faktör analizlerine göre; geleneksel annelik gizil değişkeni için
faktör yüklerinin .47-.77 arasında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin modeline ait
standardize edilmiş regresyon katsayıları ve modelde bulunan tüm yollar
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin c2 değeri 239.278, c2/sd değeri 1.772, RMR
değeri .099, GFI değeri .909, AGFI değeri .885, NFI değeri .901, CFI değeri
.954 ve RMSEA değeri .054’tür. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla
hesaplanan Cronbach a
katsayısı .935,
Spearman Brown katsayısı .852 ve test-tekrar test güvenilirlik katsayısı .878’dir. Araştırmadan
elde edilen tüm bulgular, Geleneksel Annelik Ölçeği’nin 3-6 yaş arası
çocuğu olan Türk anneler için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu destekler
niteliktedir. Ölçeğin Türkiye örnekleminde yapılacak aile, ebeveyn ve çocuk
konulu pek çok çalışmaya katkısı olacağı düşünülmektedir.
Keywords
geleneksel annelik,ölçek uyarlama,geçerlik,güvenirlik,erken çocukluk
References
- Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Türkiye aile yapısı araştırması: tespitler, öneriler. İstanbul, Çizge Tanıtım ve Kırtasiye Ltd. Şti., 2014.
- Alpar R. Uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik: spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle. Ankara, Detay Yayıncılık, 2010.
- Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S, Yıldırım E. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Adapazarı, Sakarya Kitabevi, 2001.
- Ateş C, Öztuna D, Genç Y. Sağlık araştırmalarında sınıf içi korelasyon katsayısının kullanımı, Turkiye Klinikleri J Biostat, 2009, 1:59-64.
- Badinter E. Kadınlık mı? Annelik mi? Ayşen Ekmekçi (çev.). İstanbul, İletişim, 2015.
- Bağlı MT, Sevim SA. Popüler Anababalık: Aile Dergileri Üzerine Bir Araştırma. Yay. Haz.: Nihal Ahioğlu ve Neslihan Güney. Popüler Kültür ve Çocuk, 2007, 127-158.
- Bal S. Reklamların Eskimeyen Yüzü “Muhteşem Annelik”: Anneler Günü Reklamları Örneği. Ankara Üniversitesi İLEF Dergisi, 2014, 1:59-86.
- Başol G, Çakan M, Kan A, Özbek ÖY, Özdmir D, Yaşar M. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara, Pegem Akademi Yayınları, 2013.
- Beyinli G. Elleri tılsımlı: modern Türkiye'de ebelik. Ankara, Ayizi Kitap, 2014.
- Brown TA. Confirmatory factor analysis for applied research (2nd edition). USA, New York, Guilford Publications, 2015.