Türkiye Türkçesi Atasözlerinde Akrabalık Bildiren Kelimeler ve Duygu Değerleri
Abstract
Her kültür, kendi toplum hayatı içerisinde önem verdiği kavramları kelime boyutunda dilin söz varlığı içerisinde yaşatır. Hem yazılı hem de sözlü olarak Türkçe söz varlığında çokça kullanılan akrabalık adları, Türk kültürü içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Yani, Türkler akrabalık kurumuna önem verdikleri için akrabalık bildiren kelimeleri yazılı ve sözlü dilde geniş bir şekilde kullanmaktadır. Tam tersi bir bakış açısıyla dilde akrabalık bildiren kelimelerin çok ve çeşitli olması Türklerin akrabalık kurumuna verdiği önemi de göstermektedir.
Bir kelimenin söyleyen, dinleyen ya da okuyan üzerinde bıraktığı duygusal etkiye duygu değeri denmektedir. Duygu değeri, kişiden kişiye değişen bir mahiyettedir. Çoğu kelimenin olduğu gibi akrabalık adlarının da bir duygu değeri bulunmaktadır. Toplumun hayata bakış açısını ve yaşayışını gösteren atasözleri içerisinde akrabalık adlarının kullanımı birçok yerde duygu değeri bakımından bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmada söz varlığının önemli bir üyesi olan ve Türkiye Türkçesi atasözleri içerisinde yer alan akrabalık adlarına semantik olarak yaklaşılacak ve onların duygu değerleri ele alınacaktır.
Keywords
Türkiye Türkçesi,duygu değeri,semantik,atasözü,akrabalık adları
References
- Aksan Doğan (2007). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aksan, Doğan, (1978). Anlambilimi ve Türk Anlambilimi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları.
- Aksoy, Ömer Asım, (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- Albayrak, Nurettin, (2009). Türkiye Türkçesinde Atasözleri. İstanbul: Kapı Yayınları.
- Alkayış, Muhammet, Fatih (2013). “Adıyaman Yöresi Atasözleri ve Deyimlerinde Gelin-Kaynana İlişkisi ve Evlilik Konusu”. Turkish Studies, 8 (9), ss. 579-594.
- Batur, Zekerya (2011). “Atasözü ve Deyimlerde Kadın ve Kadının Sosyo-Psikolojik Özellikleri”. Turkish Studies. 6/3 (2011): 577-584.
- Caferoğlu, Ahmet, (1972). “Kaşgarlı Mahmut’a Göre Akraba Adları”. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi. Ekim, C: XXVII, S: 253, ss. 22-26.
- Crystal, David, (2010). Dillerin Katli. (Çev. Gökhan Cansız). İstanbul: Profil Yayıncılık.
- Derrida, Jacques. (1968). “La Différence”. Théorie d’Ensemble içinde, ss. 41-66, Paris: Seuil.
- Emiroğlu, Selim, (2012). “Türkçe Sözlükteki Akrabalık Adlarının Tasnifi”. Turkish Studies. 7 (4), ss. 1691-1710.