Research Article

Worth and Values of Narrations in Kınalizade's "Ahlâk-ı Alâî" Source

Volume: 6 Number: 5 December 13, 2017
TR EN

Kınalızâde’nin Ahlâk-ı Alâî’de Yer Verdiği Rivayetlerin Kaynak Değeri

Öz

Büyük Osmanlı âlimi, ahlak felsefecisi ve düşünürü Kınalızâde Ali Efendi (ö. 1571)’nin kültür dünyamızda önemli bir yeri vardır. Onun “Ahlâk-ı Alâî” adıyla bilinen eseri, yeni neslin kolaylıkla okuyup faydalanması amacıyla günümüz Türkçesiyle değişik zamanlarda sadeleştirilmiştir. Kınalızâde’nin kitabı, önsöz ve mukaddime bölümünden sonra; “Ahlak İlmi”, “Ev İdaresi” ve “Devlet Yönetimi” gibi üç ana başlıktan oluşmaktadır. O, ahlak ilmi bölümünde huy ve erdemden, nefsin hastalıklarına ve bunların tedavisine kadar birçok konuyu ele almıştır. Ev idaresi bahsinde; evin unsurlarına duyulan ihtiyaçtan, hizmet adabına kadar çok sayıda konuyu açıklamıştır. Devlet yönetimi bölümünde ise; siyaset ve adaleti içeren temel konulara değinmiştir. Kınalızâde bunları açıklarken, sadece felsefe kaynaklarında yer alan bilgilerle yetinmeyip ayetlerin yanında, Hz. Peygamber’den nakledilen rivayetlere de yer vermiştir. Bu makale Kınalızâde’nin kitabında yer vermiş olduğu rivayetlerin hadis kaynaklarının tespiti, hadislerin konularla ilişkilendirilmesi ve bunların değerlendirilmesi açısından önemlidir. Ayrıca felsefeci bir şahsiyetin rivayet kültürü açısından da tanınması önemli bir husustur.        



Anahtar Kelimeler

Kınalızâde,Osmanlı Âlimi,Ahlâk-I Alâî,Rivayet,Kaynak Değeri,Değerlendirme.

References

  1. Abdurrazzak, el-Musannaf (I-XI), Hindistan: (thk.: Habîburrahmân el-A’zamî), el-Meclisu’l-İlmî, 1403.
  2. Aclûnî, Keşfu’l-hafâ (I-II), (thk.: Adulhumeyd b. Ahmed b. Yusuf b. Hendâvî), el-Mektebetu’l-Asriyye, 1420/2000.
  3. Ahmed b. Hanbel, el-Musned, (thk.: Şuayb el-Arnvûd), Muessesetu’r-Risâle, 1421/2001, trz.
  4. Ahmed b. Hanbel, el-Musned, Beyrut: (thk.: Şuayb el-Arnavûd-Adil Murşid), Muessesetu’r-Risale, 1421/2001.
  5. Ahmed b. Hanbel, ez-Zühd, Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1420/1999.
  6. Akyüz, Hüseyin “‘Âlimler peygamberlerin varisleridir.’ hadisinin isnad açısından tenkid ve tahlili”, Çorum: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2012/2, c. 11, sayı: 22, ss. 159-190.
  7. Bağavî, Ebû Muhammed el-Huseyn b. Mes’ûd, Tefsîru’l-Bağavî (I-VIII), (thk.: Muhammed b. Abdillah en-Nemr-Osman b. Cum’a Damîrîyye-Süleyman Muslim el-Hıraş), Dâru Tayyibe, 1417/1997.
  8. Bağdâdî, Bahauddin, Tezkiretu’l-hamdûniyye (I-X), Beyrut: Dâru Sadr, 1417.
  9. Beyhakî, Ahmed b. Huseyn, es-Sunenu’l-kubrâ, Beyrut: (thk.: Muhammed Abdulkadir Atâ), Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1424/2003.
  10. Beyhakî, el-Bi’su ve’n-nuşûr, Beyrut: (thk.: Ahmed Haydar), Merkezu’l-Hadamâti ve’l-Ebhâsi’s-Sekâfiyyeti, 1406/1986.
APA
Canikli, İ. (2017). Kınalızâde’nin Ahlâk-ı Alâî’de Yer Verdiği Rivayetlerin Kaynak Değeri. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(5), 2858-2891. https://doi.org/10.15869/itobiad.350415