Sağlık Harcamalarının Belirleyicileri Üzerine Bir Uygulama: Çevre Kirliliği ve Yönetişimin Etkilerinin İncelenmesi

Alper Karasoy; Gökhan Demirtaş

doi:10.15869/itobiad.449943

TR EN

Sağlık Harcamalarının Belirleyicileri Üzerine Bir Uygulama: Çevre Kirliliği ve Yönetişimin Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada seçilmiş 27 OECD ülkesine ait 2000-2015 dönemi verileri dikkate alınarak sağlık harcamalarının belirleyicileri incelenmiştir. Bu süreçte bir bağımlı ve beş bağımsız değişken içeren dört ekonometrik model oluşturulmuştur. Bu modelleri tahmin etmek için panel veri analizi kullanılmıştır. Benzer çalışmalarda kullanılmış olan tipik belirleyicilere (gelir, ortalama yaşam beklentisi, genç ve yaşlı nüfusun çalışma çağındaki nüfusa oranı gibi) ek olarak modele iki değişken eklenmiştir: Birincisi çevre kirliliğidir (Sülfür Oksitler-SO_x, Karbon Monoksit-CM, Nitrojen Oksitler-NO_x ve Karbondioksit-CO₂ olmak üzere dört farklı kirleticiyle yaklaşığı alınmıştır). İkincisiyse Uluslararası Ülke Risk Rehberi’nden elde edilmiş olan yönetişim indeksidir. Kullanılan dört kirleticiye göre oluşturulmuş olan dört modelin de sonuçlarına göre: Gelir, ortalama yaşam beklentisi, yönetişim indeksindeki iyileşmeler ve bağımlı nüfus oranı sağlık harcamalarını pozitif bir biçimde etkilemektedir. Ek olarak, SO_x ve CO₂ değişkenlerinin katsayıları anlamlı ve pozitifken; CM ve NO_x değişkenlerinin katsayıları pozitif fakat anlamsızdır. Bu sonuçlara bağlı olarak bazı politika önerileri de sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Sağlık Harcamaları,Panel Veri Analizi,OECD Ülkeleri,Çevre Kirliliği,Yönetişim,Yönetişim

References

Abdullah, H., Azam, M., & Zakariya, S. K. (2016). The Impact of Environmental Quality on Public Health Expenditure in Malaysia. Asia Pacific Journal of Advanced Business and Social Studies, 2(2), 365–379.
Amiri, A., & Ventelou, B. (2012). Granger causality between total expenditure on health and GDP in OECD: Evidence from the Toda–Yamamoto approach. Economics Letters, 116(3), 541–544. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.040
Arellano, M. (2003). Panel Data Econometrics. Oxford: Oxford University Press.
Baltagi, B. H. (2005). Econometric Analysis of Panel Data (Third Ed.). West Sussex: John Wiley & Sons.
Baltagi, B. H., & Moscone, F. (2010). Health care expenditure and income in the OECD reconsidered: Evidence from panel data. Economic Modelling, 27(4), 804–811. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2009.12.001
Chaabouni, S., & Abednnadher, C. (2014). The Determinants of Health Expenditures in Tunisia. International Journal of Information Systems in the Service Sector, 6(4), 60–72. https://doi.org/10.4018/ijisss.2014100104
Chaabouni, S., Zghidi, N., & Ben Mbarek, M. (2016). On the causal dynamics between CO 2 emissions, health expenditures and economic growth. Sustainable Cities and Society, 22, 184–191. https://doi.org/10.1016/j.scs.2016.02.001
Di Matteo, L. (2003). The income elasticity of health care spending: A comparison of parametric and nonparametric approaches. European Journal of Health Economics, 4(1), 20–29. https://doi.org/10.1007/s10198-002-0141-6
Ecevit, E., & Çetin, M. (2016). Ekonomik Büyüme ve Çevre Kirliliğinin Sağlık Üzerindeki Etkisi: Türkiye İle İlgili Ampirik Kanıt. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 0(48), 83–98. Tarihinde adresinden erişildi http://erciyes.dergipark.gov.tr/erciyesiibd/issue/28008/297412#article_cite
Erdil, E., & Yetkiner, I. H. (2009). The Granger-causality between health care expenditure and output: a panel data approach. Applied Economics, 41(4), 511–518. https://doi.org/10.1080/00036840601019083

Farag, M., Nandakumar, A. K., Wallack, S., Hodgkin, D., Gaumer, G., & Erbil, C. (2013). Health expenditures, health outcomes and the role of good governance. International Journal of Health Care Finance and Economics, 13(1), 33–52. https://doi.org/10.1007/s10754-012-9120-3
Fotourehchi, Z. (2016). Health effects of air pollution: An empirical analysis for developing countries. Atmospheric Pollution Research, 7(1), 201–206. https://doi.org/10.1016/j.apr.2015.08.011
Gerdtham, U.-G., & Jönsson, B. (2000). Chapter 1 International comparisons of health expenditure: Theory, data and econometric analysis (ss. 11–53). https://doi.org/10.1016/S1574-0064(00)80160-2
Greene, W. H. (1997). Econometric Analysis (Third Ed.). New Jersey: PrenticeHall International, Inc.
Gupta, S., Davoodi, H., & Tiongson, E. (2000). Corruption and the provision of health care and education services (IMF Working Paper No. WP/00/16).
Herwartz, H., & Theilen, B. (2003). The determinants of health care expenditure: testing pooling restrictions in small samples. Health Economics, 12(2), 113–124. https://doi.org/10.1002/hec.700
Hessami, Z. (2014). Political corruption, public procurement, and budget composition: Theory and evidence from OECD countries. European Journal of Political Economy, 34, 372–389. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2014.02.005
Hitiris, T. (1997). Health care expenditure and integration in the countries of the European Union. Applied Economics, 29(1), 1–6. https://doi.org/10.1080/000368497327335
Jerrett, M., Eyles, J., Dufournaud, C., & Birch, S. (2003). Environmental influences on healthcare expenditures: an exploratory analysis from Ontario, Canada. Journal of Epidemiology and Community Health, 57(5), 334–338. https://doi.org/10.1136/jech.57.5.334
Kennedy, P. (2006). Ekonometri Kılavuzu. (M. Sarımeşelive & Ş. Açıkgöz, Ed.) (Beşinci B.). Ankara/Turkey: Gazi Kitabevi.
Lago-Peñas, S., Cantarero-Prieto, D., & Blázquez-Fernández, C. (2013). On the relationship between GDP and health care expenditure: A new look. Economic Modelling, 32, 124–129. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2013.01.021
Liang, L.-L., & Mirelman, A. J. (2014). Why do some countries spend more for health? An assessment of sociopolitical determinants and international aid for government health expenditures. Social Science & Medicine, 114, 161–168. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2014.05.044
Martín, J. J. M., del Amo González, M. P. L., & García, M. D. C. (2011). Review of the literature on the determinants of healthcare expenditure. Applied Economics, 43(1), 19–46. https://doi.org/10.1080/00036841003689754
Murthy, V. N. R., & Okunade, A. A. (2016). Determinants of U.S. health expenditure: Evidence from autoregressive distributed lag (ARDL) approach to cointegration. Economic Modelling, 59, 67–73. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.07.001
Narayan, P. K., & Narayan, S. (2008). Does environmental quality influence health expenditures? Empirical evidence from a panel of selected OECD countries. Ecological Economics, 65(2), 367–374. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2007.07.005
Newhouse, J. P. (1977). Medical-Care Expenditure: A Cross-National Survey. The Journal of Human Resources, 12(1), 115–125. https://doi.org/10.2307/145602
Nghiem, S. H., & Connelly, L. B. (2017). Convergence and determinants of health expenditures in OECD countries. Health Economics Review, 7(1), 29. https://doi.org/10.1186/s13561-017-0164-4
OECD. (y.y.). OECD Veritabanı. Tarihinde 08 Ağustos 2015, adresinden erişildi http://stats.oecd.org/
OECD. (2016). The Economic Consequences of Outdoor Air Pollution. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264257474-en
Okunade, A. A., & Suraratdecha, C. (2000). Health care expenditure inertia in the OECD countries: A heterogeneous analysis. Health Care Management Science, 3(1), 31–42. https://doi.org/10.1023/A:1019020802989
Raeissi, P., Harati-Khalilabad, T., Rezapour, A., Hashemi, S. Y., Mousavi, A., & Khodabakhshzadeh, S. (2018). Effects of Air Pollution on Public and Private Health Expenditures in Iran: A Time Series Study (1972-2014). Journal of Preventive Medicine and Public Health, 51(3), 140–147. https://doi.org/10.3961/jpmph.17.153
Roberts, J. (2000). Spurious regression problems in the determinants of health care expenditure : a comment on Hitiris ( 1997 ). Applied Economics Letters, 7(September), 279–283. https://doi.org/10.1080/135048500351393
Sen, A. (2005). Is Health Care a Luxury? New Evidence from OECD Data. International Journal of Health Care Finance and Economics, 5(2), 147–164. https://doi.org/10.1007/s10754-005-1866-4
Smith, S., Newhouse, J. P., & Freeland, M. S. (2009). Income, Insurance, And Technology: Why Does Health Spending Outpace Economic Growth? Health Affairs, 28(5), 1276–1284. https://doi.org/10.1377/hlthaff.28.5.1276
The PRS Group. (y.y.). Politik Risk Grubu. Tarihinde 08 Ağustos 2016, adresinden erişildi http://epub.prsgroup.com/the-countrydata-gateway
Wooldridge, J. M. (2002). Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. Cambridge: MIT Press.
World Bank. (2017). World Development Indicators. Tarihinde 13 Ekim 2017, adresinden erişildi http://databank.worldbank.org/data/home.aspx
Yavuz, N. C., Yilanci, V., & Ozturk, Z. A. (2013). Is health care a luxury or a necessity or both? Evidence from Turkey. The European Journal of Health Economics, 14(1), 5–10. https://doi.org/10.1007/s10198-011-0339-6
Yazdi, S. K., & Khanalizadeh, B. (2017). Air pollution, economic growth and health care expenditure. Economic Research-Ekonomska Istrazivanja, 30(1), 1181–1190. https://doi.org/10.1080/1331677X.2017.1314823

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Alper Karasoy ^*
0000-0001-9447-3375
Türkiye

Gökhan Demirtaş
0000-0002-6757-5613
Türkiye

Publication Date

September 30, 2018

Submission Date

August 1, 2018

Acceptance Date

September 18, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 7 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.449943

IZ

https://izlik.org/JA44BP89AW

APA

Karasoy, A., & Demirtaş, G. (2018). Sağlık Harcamalarının Belirleyicileri Üzerine Bir Uygulama: Çevre Kirliliği ve Yönetişimin Etkilerinin İncelenmesi. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(3), 1917-1939. https://doi.org/10.15869/itobiad.449943

OECD Üyesi Ülkelerin Çevre Koruma Harcamalarının Etkinliğinin Belirleyicileri: İki Aşamalı Veri Zarflama Analizi Uygulaması

Gümrük ve Ticaret Dergisi

https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1536364

Journal of the Human and Social Science Researches is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).

35894

Sağlık Harcamalarının Belirleyicileri Üzerine Bir Uygulama: Çevre Kirliliği ve Yönetişimin Etkilerinin İncelenmesi

Sağlık Harcamalarının Belirleyicileri Üzerine Bir Uygulama: Çevre Kirliliği ve Yönetişimin Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

An Application on the Determinants of Health Expenditures: Investigating the Impacts of Environmental Pollution and Governance

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

SAĞLIK HARCAMALARININ BELİRLEYİCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA; AB VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ

E-7 ülkelerinde sosyo-demografik faktörlerin sağlık harcamalarına etkisinin ekonometrik analizi

The relationship between renewable energy use and health expenditures in EU countries

The Effect of Information-Communication Technologies (ICT) and Air Pollution on Health Expenditures

AIR POLLUTION AND HEALTH EXPENDITURES IN TURKEY

Sağlık Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Örneği

OECD Üyesi Ülkelerin Çevre Koruma Harcamalarının Etkinliğinin Belirleyicileri: İki Aşamalı Veri Zarflama Analizi Uygulaması