Bir Akademisyenin Çocuk Edebiyatına Katkısı: Yeşil Gözlü Kardan Adam’da Bağlaşıklık, Bağdaşıklık ve Üst Yapı Görünümleri
Öz
Çocuk edebiyatı alanında
kuramsal ve yazınsal çalışmaları olan bilim adamlarından biri de Tacettin
Şimşek’tir. Şimşek, Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümünde görevli olup Uçan At Yayınları’nın
yazar ve editör kadrosundadır. Bu çalışmada Şimşek’in Dersdestek Yayıncılık 7. Sınıf
Türkçe Ders Kitabı Doğa ve Evren temasında yer alan “Yeşil Gözlü Kardan Adam”
adlı okuma metninin, metindilbilimsel ölçütler göz önünde bulundurularak,
metnin görünür yapısını oluşturan birimlerinden hareketle metinsellik durumunun
belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olan
doküman incelemesine göre tasarlanmıştır. Verilerin toplanmasında Aydın ve
Torusdağ’ın (2014) geliştirmiş oldukları ‘metnin yapısı’ içerikli şablon
kullanılmıştır. Şablonda metin, yapı bakımından küçük ölçekli yapı, büyük
ölçekli yapı ve üst yapı şeklinde üç alt başlıkta ele alınmıştır. Araştırmadan
elde edilen bulgulara göre metnin, metinsellik ölçütleri açısından ders
kitaplarında okutulabilecek niteliklere sahip olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Bağdaşıklık,bağlaşıklık,metindilbilim,Tacettin Şimşek,Türkçe ders kitabı
References
- Aksan, D. (1982). Dilbilim seçkisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aydın, İ. (2012). İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı’nın ‘duygular’ temasında yer alan okuma metinlerine metindilbilimsel bir yaklaşım. Turkish Studies, 7(3), 381-407.
- Aydın, İ. ve Torusdağ, G. (2013). Lamartine’in “Göl ‘Le Lac” şiirine metindilbilimsel bir yaklaşım. Turkish Studies, 8(10), 105-114.
- Aydın, İ. ve Torusdağ, G. (2014). Türkçe öğretimi çerçevesinde yazınsal bir metin çözümleme örneği olarak Refik Halit Karay’ın garip bir hediye’si. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(4), 109-134.
- Can, R. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin yazılı anlatımlarında paragraf düzeyinde bağdaşıklık ve tutarlılık (Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
- Dilidüzgün, Ş. (2008). Türkçe öğretiminde metindilbilimsel bağlamda uygulamalı bir yaklaşım. (Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
- Dilidüzgün, Ş. (2013a). Yeni eleştiri bağlamında metindilbilimsel çözümlemelerle Cevat Şakir’i anlamak. Turkish Studies, 8(13), 811-827.
- Dilidüzgün, Ş. (2013b). Metindilbilim dersinin Türkçe öğretmen adaylarının okuma etkinlikleri geliştirme yetilerine etkisi. Turkish Studies, 8(1), 1239-1258.
- Dilidüzgün, Ş. (2017). Metindilbilim ve Türkçe öğretimi-Uygulamalı bir yaklaşım. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Ergin, M. (1999). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım Yayın.