Gelişmekte Olan Doğu Avrupa Ülkelerinde Kredi Genişlemesi ve Borçlanmanın Ekonomik Büyüme Üzerine Etkileri: Panel Veri Analizi
Öz
Bu çalışmada gelişmekte
olan Doğu Avrupa ülkelerinden satın alma yöneticileri endeksine (PMI) göre son
3 yılda (2015-2018) en başarılı performansı sergileyen altı Doğu Avrupa
ülkesinin (Çekya, Macaristan, Polonya, Rusya Federasyonu, Yunanistan ve
Türkiye) Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYIH) büyüme oranına etki eden ekonomik ve
finansal faktörler incelenmiştir. 2002 ve 2018 yıllarını kapsayan 16 yıllık
dönemde, Kredi Genişlemesi ve Borç Servis Oranının GSYIH büyüme oranı üzerindeki
etkisi Panel Rassal Etkiler Regresyon Modeli ile tahmin edilmiştir. Konuyla
ilgili yapılan çalışmaların önemli bir bölümünde elde edilen bulgular kredi
genişlemesi ve GSYIH büyüme oranı arasındaki pozitif ilişkiyi doğrulamaktadır.
Ancak borç servis servis oranı ve GSYIH büyüme oranı arasındaki ilişkiyi
inceleyen çalışmalarda farklı bulgulara ulaşıldığı görülmektedir. Analiz döneminde gelişmekte olan Doğu
Avrupa ülkelerinde borç servis oranındaki artışın ve Kredi Genişlemesinin GSYIH
büyüme oranı üzerinde istatistiki olarak anlamlı pozitif etki yarattığı
gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ekonomik Büyüme,Borç Servis Oranı,Kredi Genişlemesi,Gelişmekte Olan Ülkeler,Doğu Avrupa Ülkeleri
References
- Brasliņš, Ģ., Orlovs, A., & Braukša, I. (2012). GDP and lending behavior: empirical evidence for Latvia. Riga Technical University 53rd International Scientific Conference, (s. 1-6). Riga.
- Breitung, J. (2000). The local power of some unit root tests for panel data. Advances in Econometrics, 15, 161–178.
- Cappiello, L., Kadareja, A., Sørensen, C. K., & Protopapa, M. (2010). Do bank loans and credit standarts have impact on output? Working Paper Series 1150, European Central Bank. 7 8, 2019 tarihinde https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp1150.pdf?090d3d0b2046c7d5425d2aa3d5fa6e04 adresinden alındı
- Çapanoğlu, S. G. (2019). Vizegrad Şövalyesi krize karşı. İstanbul: İktisadi Kalkınma Vakfı. 8 5, 2019 tarihinde https://esozluk.ikv.org.tr/?ust_id=5&id=502 adresinden alındı
- Dickey, D., & Fuller, W. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 49, 1057-1072.
- Drehmann, M., & Juselius, M. (2012, September). Do debt service costs affect macroeconomic and financial stability. BIS Quarterly Review, 21-35.
- Engle, R. F. (1987). Co-integration and error correction: Representation, estimation, and. Econometrica, 55(2).
- Garcia-Escribano, M., & Han, F. (2015). Credit Expansion in Emerging Markets. IMF Working Paper. 8 6, 2019 tarihinde https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2015/wp15212.pdf adresinden alındı
- Hausman, J. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46, 1251-1271.
- Holmes, F. (2018, Nisan 2). The 6 Fastest Growing Countries In Emerging Europe. Forbes.